{"book":"adl0009","page":269,"text":"( ٢٦٢ )\n\n( جلد دوم ) ( ذكر وقایع عهد امارت اعلیحضرت امیر شیر علیخان ) ( سراج التواریخ )\n\nکه او را در وقت فرصت هلاك سازند و او ازین امر آگاه شده سردار محمد سرور خانرا نزد پدرش در گردیز فرستاده\nسردار جلال الدین خان را نیز اخراج البلد فرمود و محمد دین هنگام سردار محمد اسلم خان که از راه هیبات چنانچه بشرح رفت\nگریخته در هزاره جات رفته و سردار محمد حسن خان برادرش عهده دار آوردنش بحضور امیر شیر علیخان شده بود و قبل\nاز ورود او در هزاره جات یکفوج پیادۀ هشت صدی متعلقه اش باتفاق کپیتان نجم الدین خان در بامیان دست بتاراج\nگشوده گدام و جبا خانه را غارت کرده نزد سردار محمد علیخان آمدند و پس از رسیدنش در هزاره جات سردار\nمحمد حسن خان بنز وارد گشته باندرزش پرداخت که مطابق گفته اش او را هدایت نموده نزد امیر شیر علیخانش آرد و او\nنظر بنصیحت برادر خویش و رفتن فوجش نزد سردار محمد علیخان در غصه و تشویش افتاده سردار محمد حسین\nخان برادر خود را از راه شفاعت نزد امیر شیر علیخان فرستاد و او شفاعت ویرا نپذیرفته جوابداد که نابجایگر او را\nبدیگری بدهم و بوجه دلخواه تنبیه و تهدیدش نکنم بشفاعت از کید او ایمن نشوم و سردار مذکور از حضور باجواب\nمزبور مراجعت کرده ماجرا نزد سردار محمد اسلم خان بازداشت و از پنجی دو فوج پیاده که در هزاره جات بودند\nآگاه گشته از سردار محمد اسلم خان و برادرانش روی دل برتافته و از راه نافرمانی طریق کابل بر گرفته حاضر پایهٔ\nسریر سلطنت شدند و در سلك سپاه نظام منسلك گردیدند و از حدوث این فتنه مردم هزاره که با نك زمان از جور\nو تعدی سردار محمد اسلم خان در فغان بودند فرصت یافته بروی بشوریدند تا که از هول جان بسردار محمد افضل\nخان پیام داده امداد خواست که بمعاونت او پردهٔ ناموسش دریده نشود چنانچه وی هزار سوار از طریق حمایت\nگسیل داشته در دشت سفید عیال و اطفال سردار محمد اسلم خان را که از کابل رو بهزاره جات نهاده بودند ملاقی\nگشته همه را با سردار محمد اسلم خان و سردار محمد حسین خان و سردار محمد حسن خان و سردار محمد قاسم خان\nبا خود برداشته نزد سردار محمد افضل خان رسانیدند و ازین حوادث سردار عبدالرحمن خان حکمران قطغن\nو بدخشان واقف شده عرض پرداز حضور پدر سعادت منظرش سردار محمد افضل خان گشت که سردار محمد اسلم\nخانرا از سبب فتنه جوئی و نمکبر حیده خوئی که در طینتش مخمر است میباید در نزد خود راه ندهد و او بپاسخ مرقوم\nفرمود که حالا از راه امید نزدم آمده است ناچارم که باید او را نگاه دارم و سردار عبدالرحمن خان دیگر چیزی\nنگفت و بنوشت و ساکت شد\n\nذكر شورش\nسلطان محمد\nخان مهمند\n\nذكر در آویختن سلطان محمد خان ولد سعادت خان مهمند\nبا دولت انگلیس و چاره جستن کار گذاران دولت موصوف از امیر شیر علیخان\n\nو در خلال احوال مذکور سلطان محمد خان ولد سعادت خان مهمند از نزديك و دور حشر و ازدحامی فراهم\nکرده با انگلیسان مقیمی پشاور طرح کارزار انداخت و بترکتاز و تاراج مال و مواشی انگلیسان پرداخته ساز مخالفت\nو قانون محاربت نواخت و انگلیسان محرك اين امر امیر شیر علیخانرا پنداشته بوی نگاشتند که از معاهده که با امیر کبیر\nخلد مسیر در میان و در آن مندرجست دوست جانین دوست و خصم طرفین دشمن دانسته شوند و اکنون که پسر\nسعادت خان تیغ خلاف از غلاف کشیده و رایت اعتساف با دولت انگلیس افراشته است مفهوم و مظنون کار گذاران\nدولت موصوفه چنانست که بتحريك امير كابل مشارالیه مرتکب جور و تطاول گردیده است و اگر چنین نباشد\nاو را مانع از فتنه و فساد شده از کینه و عناد باز دارد و امیر شیر علیخان جهت رفع اشتباه انگلیسان سردار محمد\nعلیخانرا با سردار محمد رفیق خان و شش فوج پیاده و توپخانه گسیل جلال آباد فرمود که پسر سعادت خانرا با مردم\nمهمند و غیره که سلسله جنبان شور و فغان شده بودند تنبیه و تهدید نموده گوشمالی بسزا دهند چنانچه ایشان وارد\nجلال آباد گردیده پس از رفع خستگی روانه لعل پوره گشتند و بمجرد ورود در آنجا سلطان محمد خان با حشری\nاز مردم مهمند بدانوی دریای لعل پوره بزم آرا گشته استوار ایستاد و سردار محمد علیخان بمحاربه گرائیده\nخود بسر توپخانه قیام ورزیده ایشانرا آماج گلولهٔ توپ ساخت و از قضا گلوله توپی در بین چهار پای اسپ سلطان\nمحمد خان خورده از هیبت صدمهٔ آن از پشت زین بر زمین افتاد و از هول جان خود را از میان کشیده عقب درختی\nپنهان شد و پس از ساعتی سوار شده باهمراهان از راه فرار جانب باجاور رفت بعد سردار محمد علیخان مرافقی خان","chars":3713,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00269.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/269","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/269","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}