{"book":"adl0009","page":26,"text":"(۱۹)\n( جلداول )\n( ذکر سلطنت اعلیحضرت احمد شاه )\n( سراج التواریخ )\n\nذکر توجه اعلیحضرت احمد شاه\n(جهت سرزنش سورج مل جات بجانب اکبر آباد)\n\n(۱) وخود بعزم تنبیه سورج مل جات که از دیر باز صوبه اکبر آباد را تغلباً متصرف شده بود رایات عالیات ظفر آیات را در اوایل ماه جمادی الثانی سنه ۱۱۷۰ هزار و یکصد و هفتاد از دهلی بدانصوب شقه کشا فرموده بلی کده را که بفاصلهٔ یازده کروهی دهلی واقع و از اراضی مقبوضهٔ سورج مل جات بود بمحاصره انداخته در ظرف سه روز بضرب توپ عدوکوب دیوار حصار را پست ساخت و کلید فتح بدست آورده همه مردم قلعه را از دم تیغ گذرانیده مال و منال شانرا بتاخت و پس از انجام کار انجا بعزم تخریب متھرا که معبد قدیم اهل هنود است حرکت کرده در قتل عام و شکستن اصنام و تاراج مال و متاع سکنه آن حدود صرف نظر نکرد و از هیچ چیز فرو گذاشت نفرمود حتی مردم نواحی قریه و بیدهٔ آعفام که از دم تیغ غازیان کنار بودند از هول و بیم جان گریخته بمواضع مستعده پناه بردند و اعلیحضرت احمدشاه مظفر و منصور واردا کبرآباد گردیده میرزا سیف الله خان قلعه دار سابقهٔ پادشاهی سر اطاعت فرود نیاورده بمدافعه و انداختن گلوله توپ پرداخت و احدی را نگذاشت که پیرامون وی راه یابد و اعلیحضرت احمدشاه که سردار جهان خان را در حین توجه بجانب اکبرآباد به تسخیر قلاع سورج مل جات تعین فرموده و وی سرگرم خصم کوبی و قلعه کشائی بود که از قضای مبرمهٔ الهی در افواج اعلیحضرت احمدشاهی که بنزدیك آگره نزول داشت چنان و بای عام در افتاد که مجال اقامت محال گشت بنابران اعلیحضرت احمد شاه دست از تصرف ملك سورج مل جات باز کشیده بعزم مراجعت افغانستان از آهنگی که داشت عطف عنان کرده روی بسوی دهلی آورد و آنگاه که به نزديك دهلی رسید اعلیحضرت عالمگیر ثانی با نجیب الدوله از راه پذیره بسر تالاب مقصود آباد بر آمده با هم ملاقات کردند و چندی که اعلیحضرت احمد شاه در دهلی درنك نمود دختر فردوس آرامگاه اعلیحضرت محمد شاه را بحباله نکاح خویش در آورده طریق مراجعت افغانستان بر گرفت و چون وارد سرهند شد عبد الصمد خان اشغری محمد زائی را بحکومت آنجا سر افرازی داده وارد لاهور شد و شهزاده تیمور را بنائب الحکومی لاهور و ملتان و تته وكشمير وجو و غیره ولایات پنجاب نصب فرموده سردار جهانخان سپهسالار را پیشکار او تعین نموده حکم قتل سگهان سکته امرت سر را که در اکثر اوقات مصدر فتنه و فساد شده گردکینه و عناد می انگیختند داد چنانچه مردم امرت سر را قتل و مال و منال همه را تاراج کرده تالاب آنجا را از سنك و خاك انباشته بعد از راه کابل وارد قندهار شده بر مسند استراحت تقرر جست\n\nذکر شورش و فتنهٔ مردم هند\n( و پنجاب بعد از مراجعت اعلیحضرت احمد شاه )\n\n(۲) بعد از انکه اعلیحضرت احمد شاه از هند مراجعت کرده وارد قندهار گشت در سنه ۱۱۷۱ هزار و یکصد و هفتاد و يك سردار جهانخان آدینه بيك را كه در لكی جنگل خزیده بود بنابران که از عمل و دخل ملك علم کامل حاصل داشت استمالت نموده بارسال رقم و خلعت حکومت میان دو آبه اکرامش فرمود و او که چنین روز را از خداوند میخواست فوز بزرگ دانسته بنظم و نسق و حکومت دو آبه پرداخت و بعد از چندی بفرمان طلب حضور شهزاده شد نظر بکردار سابقهٔ خود که در واقعات سال هزار و یکصد و هفتاد رقم شده آمد اطمینان خاطر نداشت بنابران بحضور شهزاده نیامده از راه فرار داخل کوهستان گردید و شهزاده تیمور بصوابدید سردار جهان خان مراد خان نامی را بحکومت دو آبه بجای او مأمور فرموده بلند خان و سرفراز خان را بمعاونتش تعین نمود و آدينه بيك در کوهستان مصدر شورش گشته کروه سگه را اغوا و بنوا تا القا نموده\n\nذکر توجه اعلیحضرت احمد شاه بجانب اکبر آباد\n(۱) بقرار نوشته صاحب تاریخ سلطانی\n\nذکر فتنه و شورش هند و پنجاب\n(۲) بقرار نوشته خزانه عامره و تاریخ احمدی و تاریخ سلطانی","chars":3187,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00026.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/26","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/26","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}