{"book":"adl0009","page":234,"text":"(۲۲۷)\n(جلد دوم) (ذکر وقایع عهد امارت اعلیحضرت امیر کبیر) (سراج التواریخ)\n\nمخالف گردیده از قندهار جانب شال کوت فرار کرد و سردار شیر علیخان داخل قندهار شده فوراً سردار محمد\nرفیق خان لودی را با یشیک آقاسی محمد اکبر خان تره خیل و جمعی از سواران در کاب خویش بتعاقب وی گماشت\nو امر کرد که بتعجیل راه نوردیده او را دستیاب کرده بهر وسیله و واسطه که بتوانند بقندهارش بر گردانند اما\nایشان در خارج از اداره حکومت بدور سیده هر چند حیلت انگیختند که او را با خود آرند وی از کثرت خوف از گفتار\nایشان مطمئن نگشته باز نیامد و راه کراچی بندر پیش گرفت و فرستادگان سردار شیر علیخان چون داخل علاقه غیر بود\nجبراً نیز او را نتوانستند بر گردانند چنانچه بی نیل مقصود مراجعت نمودند و او در کراچی رفته از آنجا براه آب\nجانب بمبئی ره نورد شده از بمبئی خود را بعربستان کشیده از آنجا جانب قسطنطنیه رهسپار گشته باریاب حضور\nسلطان المعظم اعلیحضرت سلطان عبدالمجید خان شد و از وی نوازش نیکو یافته دران مرز و بوم اقامه گزیده مصاحب\nترکان روم گردید و سردار شیر علیخان بحکومت قندهار مواظب گشته بنظم و نسق مملکت و ترتیب سپاه و تربیت\nرعیت پرداخت\n\nذکر سرباز\nزدن میر\nاتالیق از\nفرمان سردار\nمحمد افضل\nخان\n\nذکر سرباز زدن میرسلطان مراد خان اتالیق از امر سردار محمد افضل خان\nو مأمور شدن سردار محمد اعظم خان بتنبیه و تادیب او\n\nو در خلال احوال مذکوره سردار محمد افضل خان حکمران ترکستان سلطان مراد خان اتالیق میرقطغن را\nدعوت اطاعت کرده فرمان داد که رسوم منابر قصبات قطغن را بنام اعلیحضرت امیر کبیر در خطبه مزین گرداند\nو هم از راه انقیاد مالیات ولایت را بتوسط عمال و ضباط پادشاهی از مردم رعیت ستاند و او ازین امر سرباز زده برادر\nخود را با تحف و هدایا نزد سردار محمد افضل خان فرستاده پیام داد که بدین تحفه و هدیه قناعت ورزیده از دیگر\nهواها که در سر و سوداها که در دل دارد بگذرد ورنه گرفتار صد گونه خطر خواهد شد و او برادر اتالیق را با آن\nپیام ناشایسته که گذاشت اعزاز و اکرام نموده بحسن تقریر و پند دلپذیر روی دلش را بسوی خود کرده بر عهده اش\nنهاد که برادر بزرگش را از بادیه جهالت جانب شاه راه اطاعت راه نموده با خود توداو آرد چنانچه وی برذمه\nخویش گرفته مراجعت کرد و آنگاه که نزد برادرش رسیده دلالت اطاعتش کرد وی بر آشفته خواست که برادر\nخود را بزندان اندازد ولیکن او از ضمیر برادر آگاه شده راه فرار جانب تاشقرغان اختیار کرد که خود را نزد\nسردار محمدافضل خان رساند و میراتالیق چندتن سوار بتعاقب او گماشته در دشت معروف بآبدان بدو رسیده باهم\nدر آویختند و او خودش با همراهانیکه داشت بمدافعه پرداخته سواره را نزد سردار محمد افضل خان فرستاده مدد\nطلبید و سردار والاتبار علی العجاله سواران گزیده و جرار مأمور دشت آبدان نمود و برادر اتالیق قبل از رسیدن\nکمکیان بقتل رسیده بی آنکه یاری داده شود بدرود زندگی کرده جانب سرای جاوید خرامید و پس از قتل او فرستادگان\nسردار محمد افضل خان با سواران میراتالیق دوچار گشته چندتن از ایشانرا کشته آخر الامر سواره میرقطغن مغلوب\nگردیده اواره دشت کربت و محن شدند و کشتگان سردار باوقار نعش برادر اتالیق را با خود برداشته در تاشقرغان\nدفنش کردند و چون کار میراتالیق بدین مدار رسید سردار محمد افضل خان عرض پرداز حضور امیر کبیر شده\nسررشته و دستورالعمل طلبید که لوای تنبیه و تهدید میراتالیق و سرزنش مردم محال قطغن برافرازد یا امر گوشمالی\nاو را معطل بفرصت گذاشته باصبر و شکیبائی در سازد و این عریضه او در وقتیکه امیر کبیر باراده قشلاقی از کابل بعزم\nجلال آباد بود بپایه سریر سلطنت رسیده فرمان شد که بلادرنگ اعلام جنگ برافراشته بالشکر آهنگ قطغن نماید\nو هم سردار محمد اعظم خان حکمران کرم و خوست را فرمان کرد که حاضر حضور شده رهسپار دیار ترکستان\nشود و پس از صدور هر دو فرمان خود اعلیحضرت امیر کبیر راه جلال آباد بر گرفته چون در منزل تنگی ترکی\nواقع غرض راه خورد کابل و خاك جبار بتوقوفلی افکند سردار محمد اعظم خان از کرم رسیده بعز رکاب بوس\nمعزز گشت و تا منزل باریکاب هم رکاب والا رفته از آنجا مرخص و روانه ترکستان شد و در کابل آمده سامان سفر\nساز کرده رو بترکستان نهاد و امیر کبیر وارد جلال آباد گردیده در باغ سردار غلام حیدر خان مرحوم منزل گزید","chars":3594,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00234.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/234","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/234","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}