{"book":"adl0009","page":228,"text":"( ۲۲۱ )\n( جلد دوم ) ( ذکر وقائع عهد امارت اعلیحضرت امیر کبیر ) ( سراج التواریخ )\nاز خواهش حقوق بمشخص کردن تنخواه بربست و همچنان اگر فرقه فرقه کارش نظام گیرد و حکومتش در قندهار\nاستحکام پذیرد از تنخواه نیز ما را محروم خواهد ساخت چنانچه روزی سردار رحمدل خان بطریق گله و گستاخانه\nبعرض اعلیحضرت امیر کبیر رسانید که کلابچیکه بر سر داشتیم بپازیچه طفلانه از سر ما برزمین افتاده بشما عرض\nو التماس کردیم که از کابل تشریف آورده باز بر سرما گذارید و حال بخلاف خیالیکه داشتیم آن کلاه پاره پاره گشته\nهمپاره ازان بهره دیگری شده علاوه بران باعث اقامهٔ شما در قندهار نیز گردید و امیر کبیر بتبسم فرمود که کلاه\nشما ببازی طفلان خود شما پاره پاره شده اگر من در قندهار درنگ نکرده آهنگ مراجعت کابل کنم البته شما را\nنیز برادر زادگان چنانچه بود اطاعت نکرده باز بدو حصه باز خواهد گشت و ازین فرمایش امیر کبیر سرداران قندهار\nزیاده تر خوفناک و دلگیر شده سردار رحمدل خان و سردار میر افضل خان و سردار غلام محی الدینخان باضامن\nاصطیار بحیده دیگران از راه خوف جانب شورا بک گریختند و در انجا مقام کرده تیغ خلاف از نیام بر کشیده\nدست غارت بمال مردم کشودند و سردار غلام حیدرخان ولیعهد بامر اعلیحضرت امیر کبیر سردار محمد اعظم خان\nبرادر خود را با سردار سلطان احمد خان بن سردار محمد عظم خان مرحوم ولشکر رکابی خویش و سوارهٔ خود\nایشان بتعاقب فراریان بگماشت و چون هردو تن سردار نامدار بحدود شور آبک رسیدند فراریان تاب مقاومت\nو توان مقاتلت را در خودها ندیده از انجا راه کریز جانب ملخان واقع کرمسیر برگرفتند و در انجا درنگ کرده\nمصمم آهنگ خویش شدند و سردار محمد اعظم خان با سردار سلطان احمد خان علاقه شور آبک را از وجود\nفراریان تهی یافته از راه مراجعت جانب قندهار شتافتند و قبل از وصول ایشان در قندهار امیر کبیر از مقام گزیدن\nسرداران فرار شده در موضع ملخان آگاه گشته فوراً سردار محمد شریف خان پسر خویش را با سردار جلال\nالدینخان بن وزیر محمد اکبر خان مرحوم ولشکریانی از راه پشت رود و کنار رود هیرمند جانب ملخان کسیل\nفرمود که آنان را امهال نموده از راه بطالت جانب شاه راه هدایت دلالت کنند و انگاه که مأمورین امیر کبیر\nنزدیک ملخان شدند فراریان دروازه قلعه را که دران جای داشتند بربسته محصور گشتند و سردار محمد شریف\nخان با سردار جلال الدینخان بمحاصره پرداخته کار را بر قلعه گیان دشوار ساختند چنانچه از غایت وسختی امان خواسته\nسردار محمد شریف امان داده خاطر ایشان را بسوگند نیز مطمئن ساخت که از قلعه بیرون شده در هر یک از آمدن\nقندهار و دیگر دیار مختار باشند و اگر رهسپار قندهار شوند همان تنخواه را که امیر کبیر مقرر فرموده اند بر قرار داند\nوایشان بسوگند اعتماد کرده قلعه را فرو گذاشتند و از جمله سردار شیر علیخان و سردار سلطان علیخان و سردار\nمحمد علی خان هریسه تن رو بدولت ایران نهاده دیگران با سردار محمد شریف خان در قندهار آمده شرف باریابته\nبشفاعت او معفو شدند و به تنخواهیکه برایشان مقرر و مشخص گردیده بود سرافراز گشتند\nذکر عریضه فرستادن سردار سلطان احمد خان و سردار سلطان محمد خان\n( بشاه ایران و اخراج شدن سردار سلطان احمد خان )\nپس از مراجعت سردار انیکه رو از دولت برتافته بودند چون سردار سلطان احمد خان دامن ضمیر از آلایش کینه\nو عناد پاک نبوده با در سلطان محمد خان را با خود متفق ساخته هر دو تن با هم عرض پرداز حضور اعلیحضرت ناصر الدین\nشاه قاجار شدند که اگر از دولت ایران نصرت و یاری بدیشان داده شود هم آئینه مملکت افغان را با فغندگاری لشکر ایران\nکه برسد از وجود امیر کبیر خال نموده ضمیمه مملکت ایران کرده بمد راه خدمت پیش خواهیم گرفت و این عریضهٔ\nایشان از عرض راه بدست یکی از هواخواهان و خدمتکاران امیر کبیر افتاده بکار کنان حضور رسیده اعلیحضرت\nامیر کبیر از کید ایشان آگاه گشته فوراً سردار سلطان احمد خانرا جانب ایران اخراج فرمود و سردار سلطان محمد\nخان را معاتب ساخته گفت که صدق در شاه دره لاهور نيك خواه سگهان که برادر بزرگ را کشته پشاور\nو دیرجاترا از تصرف شما کشیدند بودی و به شیر لیکه با بیت مقرر داشتند قناعت نموده طریق خیر خواهی ایشان\nرا می پیمودی و اکنون با انکه با من برادری و از مملکتیکه خداوند بمانند بمن تفویض فرموده حصه نجا بگیری\nذکر عریضه\nفرستادن سردار\nسلطان محمد\nخان و سردار\nسلطان احمد\nخان بشاه\nایران","chars":3666,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00228.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/228","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/228","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}