{"book":"adl0009","page":223,"text":"(٢١٦)\n( جلد دوم ) ( ذکر وقایع عهد امارت اعلیحضرت امیر کبیر ) ( سراج التواريخ )\nساختند خیر مذکور این بود که کارتوس کاغذی که بارود و کلوله را در آن یکجا کرده و سر آن موم ریخته در روز\nجنك بدندان بریده در تفنك می اندازند عوض موم برای مردم مسلمان پیه خوك و برای هندو چربی كاو\nبکارتوس آلوده انداز شیوع این خبر هر دو طایفه باتفاق هم با انکلیسان در آویخته خونها ریختند و اکثر از\nبلاد هندرا از وجود ایشان خالی کرده متصرف شدند وانکلیسان از خوف اینکه مبادا اعلیحضرت امیر كبير نيز\nبمردم اسلام وهنود متفق کشته از راه ستیز رو بجانب هند نهد تدبیری اندیشیده با امیر کبیر طرح معاهده جدید\nانداختند چنانچه مکتوبی با میر کبیر فرستاده خواستار آن شدند که تا موضع جمرود واقع شش کروهی پشاوريك پف\nفرمانده رشته مودت واتحاد را مجدداً با دولت انگلیس مرتبط سازند و امیر کبیر از انضمای انگلیسان سردار غلام\nحیدر خان را که ولیعهدش بود با چند تن دیگر از سرداران و اعیان مملکت وتحف وهدایای کران قیمت از کابل\n(١) روانه جمرود فرموده خودش تشریف نبرد و چون شهزاده والاجاه وارد منزل جمرود شد انکلیسان از راه پذیره\nاعداد مصرع پیش آمده مقدمش را گرامی داشتند و نيك نواخته بعد از ادای مراسم میزبان نوازی در تاریخ سنه ١٨٥٥ هزار و\nاخیر هزار و هشتصد و پنجاه و پنج میلادی عهد نامه جدید درین نگار دادند که دوست هر يك از دولتین دوست و دشمن ایشان\nدویست و هفتاد دشمن در نزد دیگری از جانبین محسوب بوده و این دوستی ابدی باشد که بهیچ واسطه و وسیله قطع نباشد و بدیگری\nو سه میباشد که باعث ضرر یکی از طرفین باشد ننگرایند و این عهد نامه مختصر را دستخط و مهر کرده يك بدیگری داده از هم عدد جیم که\nسر جانبست جدا شده هر کدام بمقام خویش رفت و بعوض هدایائیکه سردار غلام حیدر خان بدیشان داد چند سراسب عربی\nازان حذف ويك زنجیر پیل و اوانی و ظروف بلورین و غیره بنام ارمغان پیش کشیدند بعد سردار غلام حیدر خان مراجعت\nشد باقی هزار کرده سعادت دیدار اعلیحضرت امیر کبیر را حاصل کرد و مقارن اینحال نواب عبدالجبار خان را از قفای قاور\nو دو صد و متعال ایام عمر سپری شده بعمر هفتاد و چهار سالگی رختسری بدرود جهان کرده در جنب قبر نواب محمد زمانخان\nهفتاد که ماده در مزار عاشقان و عارفان مدفون گشت و ماده تاریخ فوت او که طبعزاد میرزا عبدالواسع خان طبيب کابلیست از لوح\nتاریخ فوت مزارش ثبت کتاب شد\nاوست میماند\nپرداخت از میانه مرجان (۱) نخست و گفت جبار خان نمود میان جنان مکان\nوقایع سنه وقائع سال هزار و دویست و هفتاد و يك هجرى\n۱۲۷۱ هجری\nصلح درین سال میر محب بيك هزاره دای زنکی ساکن بكاوانك تمرد ور زید، باسردار محمد اسلم خان حاکم هزاره\nدای زنکی طریق خلاف و راه دور نکی پیش گرفته از مالیات دیوانی سر باز زد و با سردار مذکور طرح مقاتله انداخته\nبمحاربه پرداخت و چون سردار محمد اسلمخان بدون از پیاده ساخلو لشکری که در خور سرزنش میرمذکور می بود\nبا خود نداشت پس از کشش و کوشش بسیار توان جنك ميدانرا در نیروی بازوی خود ندیده در قلعه که مسکن\nداشت محصور کشته صورت حال را معروض حضور امیر کبیر نموده شرحی از قلعه بندی خویش و تمرد و طغیان\nمير محب بيك هزاره بر نگاشت و امیر کبیر از مطالعه عریضه دلگیر شده بحاضرین محفل بار فرمود که بروید و سردار\nمحمد اسلم خانرا در یابید که دوچار پیکار و در تنگنای محاصره گرفتار است و حاضران بهمین قدریکه امیر کبیر گفت\nبلا درنگ بر خاسته از پی هم بدون آنکه فراهم شوند راه بكا اوانك بر گرفتند و پیشتر از همه سردار شاه دوله\nخان که با مير محب بيك رشته الفت و آشنائی در میان داشت رسیده میرمذکور را بپاس همان آشنائی بی گفتگوی\nبا خود برداشته نزد سردار محمد اسلم خان آورد و ادای مالیه دیوانی را بر ذمه اش نهاده و تسلی و دلجوئی داده پس\nاز مطیع و منقاد شدن اوراه مراجعت جانب کابل بر گرفت و در عرض راه با سردار محمد شریف خان که روی معاونت\nسردار محمد اسلم خان بدانر و نهاده راه می پیمود ملاقی کشته بزیر عتاب او افتاد که چرا صا مسالمت و مصالحت\nمیر محب بيك را نا رسیدن وی معطل نكاشت که نیکنامی این امر بنام اوسمر ومشتهر میشد و او چیزی نگفته\nباهم مراجعت کردند","chars":3479,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00223.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/223","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/223","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}