{"book":"adl0009","page":21,"text":"( ١٤ )\n( جلد اول ) ( ذکر سلطنت اعلیحضرت احمد شاه ) ( سراج التواريخ )\nبنابر حصول مدعای خویش در افواه انداخت که شاهرخ بمانند جدش اعلیحضرت نادر شاه از مذهب شیعه\nتبرا دارد واو چون در واقع با مردم بیگانه از مذهب شیعه خاصه عیسویان بطرز مواسا سلوک میکرد سید محمد\nاین روش او را حجت اظهار خویشتن ساخته بپراگنده نمودن قلوب و تفریق آراء پرداخت و بسبب نام رسوخی\nدر مزاج شیعیان پیدا کرد چنانچه همه باوی متفق شده جمع کثیری بدور او فراهم آمده شورش آغاز کردند\nو پیش از آنکه شاهرخ لشکر خود را گرد آورد بر سروی تاخته گرفتارش نموده فوراً کور نموده محبوس\nساختند و سید محمد را سلیمان لقب نهاده پادشاه خواندند وقبل از انکه با مر سلطنت پردازد یوسف علیخان که\nیکی از سرداران معتمد النواع شاهرخ بود کین انتقام بر بسته با سید محمد در آویخته مغلوبش ساخت و بدست\nآورده بقتل رسانید و شاهرخ را از زندان بر آورده بر تخت سلطنت نشانیده زمام مهام امور را بدست خویش\nگرفت و دو تن دیگر از امراء چون جعفر خان سر کرده اکراد ومیر عالم خان امیر اعراب بمخالفت یوسف\nعلیخان اتفاق کرده او را بقتل رسانیدند و شاهرخ را دوباره بزندان فرستادند و پس از چند روز این هر دو نیز\nبمخاصمت هم بر خاسته در بیرون شهر با هم مصاف داده امیر عالم خان غالب آمد و اعلیحضرت احمد شاه از\nشورش امرای خراسان و زندانی شدن شاهرخ با خبر گشته بعزم اینکه هرات را ضمیمهٔ ممالک متصرفهٔ خویش\nسازد و هم امرای خراسان را تنبیه وتهدید نموده شاهرخ را از زندان کشیده بر مسند حکومت نشاند رایت\nتوجه بجانب هرات ومشهد بر افراشت ودر حین ورودش بهرات امیر عالم خان عرب که پس از حبس شاهرخ\nبهرات آمده بحکومت پرداخته بود بقلعه داری صرف همت نموده مدت چهار ماه شهر هرات را بمحاصره انداخت\nو آخر الامر مردم سکنهٔ شهر از شدت قحط وغلا بستوه آمده از اعلیحضرت احمد شاه طالب امان شدند و برج\nخاکستر را بدست لشکریان اعلیحضرت احمد شاه داده جمعی از دلاوران افغان بر فراز آن بر آمدند و امیر عالم\nبا وجودیکه از مکاند شهریان و پیوستن ایشان بلشکر افغان مستحضر گشت باز هم خود را از دست نداده تن بمرگ\nداده پای ثبات پیشتر دتا که کشته شد و شهر هرات بتصرف اعلیحضرت احمد شاه در آمده بعد از فتح هرات\nپنج هزار سوار را بسالاری سردار جهان خان فوفل زائی بعزم شبیخون بر لشکری که از خراسان راه مدافعهٔ\nاعلیحضرت احمد شاه پیش گرفته بود روانه کرد وخراسانیان که بتربت شیخ جام رسیده بودند از کشته شدن\nامیر عالم خان واز دست رفتن هرات و ایلغار نمودن سردار جهان خان بجانب ایشان آگاه شده راه مراجعت\nبجانب خراسان پیش گرفتند و سردار جهان خان بساقهٔ لشکر خراسان دچار گشته همه را غارت کرده بهرات\nمعاودت کرد و اعلیحضرت احمد شاه حکومت هرات را بدرویش علیخان هزاره مفوض داشته خود با لشکر\nجانب مشهد راه بر گرفت وبمجرد وصول شهر را محاصره کرده شهزاده نصر الله میرزا ونادر میرزا با قلیلی از\nسوارهٔ خراسان ومعدودی از غلامان از شهر بیرون شده بيك جانب اردوی اعلیحضرت احمدشاه حمله مینمودند\nوتا که افاغنه بمدافعه میپرداختند ازانسو عنان باز کشیده طرف دیگر میتاختند واعلیحضرت احمد شاه هر تدبیریکه\nاندیشید بران دو شهزاده دست نیافت و پس از آنکه مدت محاصره چهار ماه طول کشید جانبین بصلح راضی\nشده اعلیحضرت احمد شاه عیال و پسر خود شهزاده تیمور را که از زمان اعلیحضرت نادر شاه تا اینوقت در\nمشهد بودند با مبلغ بسیاری باسم نعل بها گرفته و شاهرخ را از زندان بدر آورده بحکومت منصوب کرد و خود ذکر محاصرهٔ\nنیشاپور با سپاه خویش راه نشاپور پیش گرفت و عباس قلیخان بیات که بحکومت آنجا قیام داشت از راه مدافعه ابواب\nشهر را بر بسته بروج وبارهٔ حصار را استحکام داده بقلعه داری پرداخت واز آنجا که خود را مقابل اعلیحضرت\nاحمد شاه مغلوب مشاهده کرد با حاجی سیف الدین عم خویش مشورت نموده به تعلیم و تدبیر او ظاهراً طرح\nمصالحه انداخته باطناً بابت ولعل اعلیحضرت احمد شاه را تا آنوقت معطل ساخت که زمان زمستان در رسیده\nفراز ونشیب کوه وصحرا را تمام برف گرفت ولشکر اعلیحضرت احمدشاه را از کثرت برف وشدت سرما دست","chars":3425,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00021.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/21","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/21","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}