{"book":"adl0009","page":199,"text":"(۱۹۲)\n( جلد اول )\n( ذکر مراجعت امیر کبیر از هند بکابل )\n( سراج التواریخ )\nاز قبیل خیمه های ماهوتی وزردوزی و چپرکت ها و کرسیهای پایه طلا و نقره مهیا و آماده کرده بودند که در هیچ چیز \n(۱) نام مخفف\nبامدار\nتکلیف خواستن برای آن مهمان عزیز ولعطائش نبود و تا بیست روز امیر کبیر را بعزت هرچه تمامتر در لاهور \nنگاه داشته هر بام (۱) تحفه و هر شام هدیه پیش میکشیدند و هر شب یازده صد روپیه نانک شاهی بنام صدقه و دفع\nرنج و تعب در زیر بالین خوابگاهش نهاده صبح بفقراء و ایتام میدادند و در هنگام وداع شصت هزار محمد شجاع \nمسلح از سواره و پیاده سپاه خویش را که در لاهور و نواحی داشت بفرمان طلب حاضر عرض گاه ساخته تمامت \nسپاهیانرا بالبسه زرباف و دیبا والف این را بکمر های مرصع بجواهر قیمه و حمایل های مکدل بدرهای یتیمه آراسته \nبپرداخت و همه را در عرض گاه صف بسته خود شیر سنگه بالباس رسمی که داب ملوک بزرگ بود نزد امیر کبیر\nشده تکلیف تشریف بردن عرض گاهش نمود و امیر کبیر با شهزادگان و خادمان خاص خویش راه میدان مشق\nسپاه وعرض گاه پیش گرفته در وقت سواری شیر سنگه برسم جدیت داران خود زیر بغل امیر کبیر را گرفته \nدر حوزه که وزیر پیل نهاده حاضر آورده بودند بر نشانیده خود نیز پهلوی امیر کبیر نشست و همچنین همدمون \nاز شهزادگان در يك حوزه از پیلان حاضره بر نشسته داخل میدان عرض گاه شدند و تمامت سپاه بقانون دلخواه\nکه رسم سلامی گرفتن برای صاحبان تاج و کلاه است موزيك نواخته شلك توپ وتفنك شادمانه کردند و اینروزرا\nامیر کبیر از یکساعتی نصف النهار تا نماز خفتن بیرون از پنکه نمازهای چارگانه ظهر و عصر و مغرب وعشا را از حوضه\nفرود گشته ادا نمود دیگر سراسر بسان بانی لشکر بسر برده ترتیب و آرایش سپاه شیر سنگه را تحسین فرموده\nبعد هر کدام بمنزل و مقام خویش برگشتند و در روز وداع شیر سنگه پا انداز وا کرامیکه نسبت با میرکبیر کرده بود\nاکتفاء نکرده چهار زنجیر پیل با حوز های طلاء وحوله خاصه مهاراجه رنجیت سنگه پدرش را با خیمه های \nبسیار که در خور مکنت شاهان باوقار بود با دولت روپیه نقد بامیر کبیر و شش دست لباس سراپا از کمخواب و آلبه\nنسج کشمیر و غیره اقشه نفیسه با عقده های مروارید و خلخالها و دست برنجنهای مرصع و حمایل های زر سرخ مسكوك\nوانگشترهای زرین نگین الماس وفیروزج ولعل و آویزهای مرصع و گوشوارهای یاقوت و زمردهر یکرا بآوان حرم\nمحترم و شهزادگان جلالت توام بذل و ایثار نمود وملازمين ركاب حتى خدمه اسپان و خاك روبان را ـ ای وامید را\nبی بهره نگذاشته از عطا کامیاب ساخت و هم عطایای او از نجاه الی شصت لك روپيه بحساب آمد وامیر کبیر شیرسنگه\nرا وداع کرده از لاهور راه کابل بر گرفت و بجاده پیمای منزل مقصود شد\nذکر فته \nجوئی نواب\nمحمد زمانخان\nو سردار\nسلطان احمد\nخان\n( ذکر آهنگ فتنه کردن نواب محمد زمانخان )\nو سردار سلطان احمد خان\nپس از رفتن سپاه انگلیس و شاه پور در هند و انجام و اختتام یافتن سلطنت خاندان اعلیحضرت احمد شاه\nسدوزائی و بیصاحب و حامی ماندن چند روزه مملکت افغانستان در خلال راه مراجعت نمودن اعلیحضرت امیر کبیر\nاز هند جانب کابل و توقفاتش در عرض راه همسری سرفرازی و سردری درباری شده از آنجمله نواب محمد زمانخان\nو سردار سلطان احمد خان برادر زادگان امیر کبیر جهتی از خوانین فتنه جوی مفسده خوی را برهم وزیر محمد اکبر \nخان با خود یار ساخته از راه طلب ریاست بمنازعت برخواستند و از مبهم عاقبت اندیشی انجمنی بدور خویش آراسته \nلوای شورش برپای ساختند و وزیر محمد اکبر خان از روی فرزانه گی و تدبیر آن جمعیت خاموش ساختن آتش فتنه\nبروی کار آورده سردار سلطان احمد خانرا در خفا نزد خود خواسته باوی عهد بربسته قرارداد و گفت که چون\nشما در دفع خصم بیرونی با من یار و در هر کار مدد کار بوده ترددات مردانه نموده اید البته حق مشارکتى در امور\nریاست مملکت دارید و آن منوط و موقوف بورود اعلیحضرت امیر کبیر است که حصه از ولایات را بشما تفویض\nنموده خورسند سازد زیرا که پادشاه و صاحب مملکت اوست و مصدق ومظهر خدمت شما من مگندرباب حصه وحق شما\nسعی نمایم و سردار سلطان احمد خان قرار داد و شرائط وزیر محمد اکبر خانرا پذیرفته از دیگران کناره جسته\nدیگر چیزی نگفته ساکت گشت و همچنین پس از وی نواب محمد زمانخانرا نیز بواسطه سردار محمد عثمانخان عهده بکفاش","chars":3588,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00199.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/199","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/199","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}