{"book":"adl0009","page":19,"text":"(۱۲)\n(جلد اول) (ذکر سلطنت اعلیحضرت احمد شاه) (سراج التواریخ)\nواعلحضرت احمد شاه باسیاه داخل شهر لاهور شد واصح اقوالبائینکه میرپهلوی حیات الله خان ملقب بشهنواز\nخان بواسطة وزیر الممالك قمر الدین خان خالوی خود از دار الخلافه امداد طلبیده خود بالشكره لاهور بعزم\nمدافعه بیرون شده کنار نهر چناب را عسگر گاه ساخت واعلیحضرت احمد شاه با ده هزار سوار بوقت طلوع\nصبح کاذب ایلغار کرده از گذرگاهیکه چنده فرسنگ از هر دو لشکر گاه دور ومنحرف بود گذشته روی\nتسخیر بسوی لاهور آورد وشهنواز خان ازین رشادت و جلادت اعلیحضرت احمد شاه لبوحیرت بدندان گزیده\nتمام ساز وترك خویش را گذاشته با چند تن از خاصانش راه فرار بجانب شاهجهان آباد دهلی پیش گرفت\nوبامدادان لشکریانش از گریختن وی آگاه گشته خواستند که راه گریز برگیرند که اعلیحضرت احمد شاه در\nرسیده همه احمال واثقال اردويش را با توپخانه وقورخانه متصرف شده افواج او جريده جان وكسته عنان\nافتان وخيزان رهسپار وادی حرمان شدند واعلیحضرت احمد شاه روز دیگر با بقيه لشکر که نیز از نهر گذشته\nبودند داخل لاهور شد و از متصرف شدن لاهور وبدست آمدن اسباب وادوات نا محصور بسی بر مكنت\nوحشمتش افزوده همه را جگان ولایات پنجاب حاضر آمده قبض ركاب بوسی حاصل كردند واز آنسوی اعلیحضرت\nمحمد شاه گورکانی که اعلیحضرت احمد شاه پسر خودرا با وزیر الممالک قمر الدین خان اعتماد الدوله ونواب\nابو المنصور صفدر جنگ وغیره امراء وراجگان صوبة اجمير که تعداد همه سران سپاه بدوصد وپنجاه تن منتهی\nميشد ولشکر آراسته چنانچه از پیش رقم شده آمد بالتماس میرپهلوی حیات الله خان مخاطب بشهنواز خان بعزم\nمدافعه ومقابلة اعليحضرت احمد شاه درانی از شاهجهان آباد كشيل فرموده بود و بعد از براه افتادن لشکر مذکور\n(۱) حال كيسرى سنكه راجه جیپور وزمینداران سرهند (۱) چون جمال الدینخان تالپوری و رای کله زمیندار بیکر واقواله\nمشهور وسنك جيت زمیندار پتیاله وغیره بفرمان اعليحضرت محمد شاه داخل اردوی شهزاده شدند وهم عبد الله خان\nبسرهند وفيض الله خان پسران على محمد خان روهيله حاکم سرهند که بطریق یرغمال در شاهجهان آباد بودند بهمرکابی\nوزير الممالك قمر الدینخان اعتماد الدوله مأمور گردیده راه دفع اعلیحضرت احمد شاه بر گرفتند و شهزاده با افواج\nملازمة ركاب خویش راه همی پیمود که شهنواز خان ناظم لاهور از راه فرار باردوی شهزاده ملحق گردیده\nمغلوبیت خویشتن وصولت و شجاعت دلیران لشکر شکن افاغنه را از راهیکه او را بجبن وبدولی و بیعقلی منسوب\nنسازند چنان شرح داد که از مبالغه وی سران لشکر دولت گورکانیه بهراس وتزلزل افتادند واز جانب دیگر\nعلى محمد خان روهیله حاکم سرهند نيز از هیبت وسطوت اعليحضرت احمد شاه سرهند را ترك كرده راه گریز بر\n(۲) سارنپور گرفت واز دریای جون عبور کرده براه (۲) سهارنپور رفته امواله وسهولی كروطن خويشتن شد واز وقوع\nاین سانحه رعب امرای گورکانیه افزون ترشده وزیر الممالك قمر الدینخان اعتماد الدوله عيال واحمال واثقالیکه با خود\nداشت از بیم لشکر افغان بسرهند فرستاده هردوتن پسران علی محمد خان مزبور را که در شاهجهان آباد بسبیل\nیرغمال بودند و چنانچه رقم گشت با خود آورده بود نیز بجای پدرشان بحراست سرهند وحمايت عيال واموال\nخويش كاشت و خود با شهزاده وافواج سواره و پیاده با هتك جنك از سرهند گذشته در کنار نهر ستلج\nبگذرگاه با چی واره فرود آمده عسکرگاه ساختند واعلیحضرت احمد شاه اردوگاه او را معاینه کرده باسی هزار\nسوار جرار که با خود داشت براه لودیانه که منحرف از لشکر شهزاده بود عزم سرهند کرده بروز سیزدهم\nربيع الاول سنه ۱۱٦۱ هزار ويكصد وشصت ويك هجرى داخل سرهند شده شهر را غارت کرده هر كه را دست\nبشمشیر برد بکشت و پسران علی محمد خان روهیله را با عيال واموال وزیر الممالک قمر الدینخان که در آنجا\nفرستاده بود و ديگر غنایم وافره بدست آورده و شهزاده ازین قضیه واقف گشته از کنار نهر ستلج روی بسوی\nسرهند آورده فوج شرقی غربی وفوج غربی شرقی شد واز روز پانزدهم ربيع الاول تا روز بیست و هشتم ماه\nمدت چهارده روز در موضع مانوپور آتش قتال در اشتعال و رایات حرب استوار بود و در روز جمعه بیست\nودوم ماه که روز هشتم مقاتله بود گلولة توپ خیمه که قمر الدینخان وزیر الممالك نماز جمعه را در آن گذارائیده","chars":3549,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00019.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/19","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/19","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}