{"book":"adl0009","page":174,"text":"(١٦٧)\n( جلد اول ) ( ذكر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع ) ( سراج التواريخ\nبدست غازیان افتاد وانگلیسان بکمال خواری ودشواری بان خسته و عنان گسسته در تاریکی شب داخل چھاونی\nوسنگر خویش شده گرفتار تیغ و تعب گشتند وسواره غازیان که بتعاقب ایشان اسب جلادت می تاختند بنزديك چھاونی\nرسیده میجر گرشاد سد راه شده ایشان را از درآمدن بچھاونی باز داشت و محمد عثمان خان نظام الدوله با یارانش\nدر بیرون گردش و کوشش بسیار بدفع غازیان کرده و کاری از پیش نبرده خائب و خاسر باز گشت و همدرین محاربه\nهروي من ووالكر بلمتن انگليس و كرنيل اول بور که از سنگر در بیرون مانده بودند در وقت مراجعت غازیان از\nد م تیغ جان بقابض ارواح سپردند و همچنان اکثر از پازماندگان و گریخته گان ایشان که از هول جان راه سنگر را\nگم کرده در تاریکی شب بجا کھا و بیقوله ها پناه گزیده بودند يكيك را غازیان جستجو و دستگیر نموده ازدم تیغ\nگذرانید ند و انگلیسان را از محاربه و تلفات اینروز بکلی دست از کار رفته زبون شدند\nطرح مصالحه انداختن انگلیسان و مشقت وزحمت گرفتار شدن ایشان\nچون انگلیسان از مقابله با غازیان عاجز گردیده خود را در چاه موجه هلاک گرفتار دیدند با خود اندیشیده بقرار\nنوشته و سوابدید شاه شجاع وكبطان کانلی وغیره افسران شان که از بالاحصار در چھاونی فرستاده پیام دادند که\nچھاونی و سنگر را فرو گذاشته داخل بالاحصار شوند تا از طریق مصالحه باغازیان سخن رانده امان جان یابند\nهمه افسرانیکه در چھاونی بودند شگفته خاطر گشته در امر مصالحه وترك سنگر بكمال و يكجهت شدند الاقطعان که از\nگذاشتن چھاونی و رفتن در بالا حصار سرباز زده نپذیرفت تا که دیگر انگلیسان از هیبت غازیان بجستجوی مصالحه\nبرآمده اورا نیز راضی ساختند که شاید بواسطه صلح امان جان یافته نام دولت شان پست نگردد و مقارن اینحال\nمحمد عثمان خان نظام الدوله نیز بدیشان پیام فرستاد که نواب محمد زمانخان برادرزاده اعلیحضرت امیر دوست محمد\nخان که قبل از رسیدن سردار محمد اکبر خان همه مردم اورا بریاست برداشته بسالاری او لوای شورش افراشتند\nاکنون از رسیدن سردار محمد اکبر خان و گرویدن مردم بدور نجیده خاطر شده از رشك ورغم اوهوا خواه\nدولت انگلیس است زیرا که میگوید که مردم افغان يكبد و يكجهت بدانند و بزيان ميرایند که سپاه انگلیس از\nمملکت بیرون شده ما را بخود ما گذارند که بحال وکار خویش داناتریم هرگاه را بپناه شاهی رداشته اطاعت\nاو کنیم و حاجت بدولت انگلیس نداریم باری نظریان گفتار نواب مذکور میباید که از دو جانب اشخاصیکد رای\nصائب داشته باشند در جای انجمن گشته ریشه صلاحیت را انعقاد دهند تا دیگر خو نهاربخته نشود و جانبین از\nدروستی باهم آمیخته گردد انتی و انگلیسان که از ضرب تیغ غازیان بجان رسیده طالب امان بودند پیام نظام\nالدوله را مژده غیبی دانسته راه صلح بر گرفتند چنانچه سرولیم هی مكناتن دو تن از افغانان را دیده با ایشان از در\nدوستی ونفع مصالحه سخن رانده ایشان سخنان او را متكبرانه جواب گفته خواهش های بیرون از طاقت\nکردند و چون مكناتن حل بار گران خواهشات آنها را نتوانست که بر عهده بگیرد هر دو تن از جای جسته\nبگفتند که در میدان جنك يكطرفه خواهد شد ومكناتن گفت که قیامت نزديك است وزود باشد که همكي يكديكرا\nدیده زشت و زیبا از هم ممتاز گردد پس از یکدیگر جداشده در وقت سپیده صبح روز پنجشنبه والسوال ١٢٥٧ هزار و دوصد\nو پنجاه و هفت هجری جمعی از غازیان بخیال اینکه انگلیسان بهانه صلح جوئی کار خود را درست نموده بعداً هنك جنك\nکنند ببالا حصار یورش بردند که نگذارند کارشانرا راست نمائید و میجر اپوارت که در بالاحصار و کار فرمای\nنظام بود لشکر را بدفع غازیان بر انگیخته ایشانرا از تصرف نمودن بالاحصار بازداشته بی نیل مرام مراجعت دادوروز\nچھارم شوال غازیان شیر حصال ریشه بی بی ماه رو فراز شده چند توپ جانب چھاونی انگلیسان رها دادند وروز\nرا بستیز و آویز بسر برده شب هنگام برانگلیسانیکه در قلعه محمد شریف بودند تاختند بدون آ نیکه کاری از پیش برند\nباز گشتند و در هنگام سپیده دم روز پنجم ماه شوال پلی را که انگلیسان در برابر چھاونی لشکرشان بر نهر کابل بسته\nبودند برداشتند و روز ششم ماه مذکور قلعه محمد شریف را بقهر وغلبہ متصرف گشته فوج جپل و چهارم انگلیس را\nبشدی از قلعه براندند چنا نچه از راه گریز در چھاونی بدیگر سپاه ملحق شدند و در روز هفتم ماه مزبور همعسران\nوافسران سپاه انگلیس که خود را تباه دانسته بودند مكناتن را تحریص بمصالحه کردند و باهم قرار دادند که کاری\n\nذکر طرح\nمصالحه\nانداختن\nانگلیسان","chars":3778,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00174.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/174","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/174","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}