{"book":"adl0009","page":173,"text":"(١٦٦)\n( جلد اول ) ( ذكر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع ) ( سراج التواريخ )\nشیخعلی وغوربند داخل کوهستان کابل شده چون نائره شورش شعله ور وهنگامه غوغا برپابود از انجا بدون درنك\nوارد کابل گردیدند واز رسیدن سردار محمد اکبر خان بازوی شور شیان نیروئی یافته همگنان محمد زمانخانرا\nکه از عدم سرداری ریاست برداشته بودند همچنان باسم نوابی که داشت گذاشته نزد محمد اکبر خان انجمن گشته\nرشته اطاعت او را بگردن نهادند واز انسوی انگلیسان که سر کرم تهیه اسباب دفاع غازیان بودند و چنانچه آنها\nمذکور گشت تردد کرده برای امان جان دست وپای میزدند در روز بیست و هشتم ماه رمضان مذکور که روز\nیازدهم شورش بود جهت تحصیل علوفه وتکمیل ازوقه کمر بتسخیر قریه بی بی ماهرو بستند واین امر را بتدبیر\nمحمد عثمان خان نظام الدوله ومکنائن پیش گرفتند زیرا که ایندوتن غلجان نام انگلیس را ترغیب بگرفتن قلعه بی بی\nماهرو کرده بوی گفتند که از تصرف نمودن قلعه مذکور دو نفع متصور است یکی علوفه بدست میآید و دیگرتپه\nکه بالادست ومشرف بر سنگر ماست داخل مواضع متصرفه ما شده اززیر آن بضرب گلوله توپ خصم را از چیره\nشدن باز میدارد خلاصه درین پیشین وعصر روز مذکور پنج دست از فوج هندی وصده تن از مهندسان و دویم دسته\nاز سواران نظامی ویکضرب توپ از چپاؤنی برون فرستادند و ایشان برپشته قریه بی بی ماهرو برشده با آنکه\nدراندرون قلعه بدون از ساکنین خود آن و چهل تن از دلیران کوهستانی دیگر کسی نبود قلعه را زیر گلوله\nتوپ وشليك تفنك گرفته چون بسیار نزديك بودقلمه از دود توپ انگلیسان وتفنك جایین بمثابه گلخن تیره وتار شد\nچنانچه میجر کرشاد ومیجر سوین که مأمور بگرفتن قلعه بودند از تاریکی دودتوپ وتفنك دروازه قلعه را از تخته\nهای چوبین که در برابر دروازه بپا داشته بودند تمیز وفرق نکرده باهمراهان شان یورش کرده آن تخته ها را که\nبفاصله چند گام از دروازه دوربود آتش زدند وقلعه گیان که از رسیدن سردار محمد اکبر خان شیردل قوی\nدل شده بودند سنگر شائید نردان کرده بمدافعه پرداختند واکر ازپور شیان را بضرب گلوله ازپادر انداخته باقی\nرا منهزم ساختند و میجر سوین زخمدار شده رو بفرار نهاد و در نجالت میجر کرشاد سه دسته از پیادگان فوج\nهندی را که بعزم قلعه گیری با خود داشت با نفری مهندس که از ضرب گلوله مجاهدین باقی مانده بودند بعقب داری\nهزیمتیان بپشت تا که غازیان ایشان را تعاقب نمایند ضرری لشکر و لشکر انگلیس نتوانند رسانند و ایشان هنوز بعقب داری\nاستواری نورزیده بودند که دفعه ده هزار تن از غازیان کابل بغوله دیگر کین کرده بودند باشمشیرهای آخته رو بجانب\nهزیمتیان و چپاونی انگلیس بتاختند وکرنیل کلادمارثین دبد از مشاهده اینحالت سراسیمه شده افواج نظام رابدمیدن\nشیپورحکم صف بستن و بده غازیان ایستادن فرمودچنانچه فوراً صف آراسته در برابر غازیان استوار ایستادند و سواره نظام\nدر فضای صف پیادگان صف برکشیدند وسواران غزنه از جنبه دست راست دلیرانه حمله کرده تفتنت انگلیس را که\nمأمور آن سمت بود با همراهانش از پیش برداشته بچپاونی در آوردند و درین حمله رویارویست و هفتم ما درمضان مذکور عبدالله\nخان اچکزائی از ضرب گلوله تفنك خيل نام انگلیس چنانچه در لوح مزارش مرقوم است جراحت یافته روز چهار دهم\nماه شوال سنه ١٢٥٧ هزار و دوصدو پنجاه و هفت مزبور و دیعت حیات سپرد و همچنین پیر دوست خان برادر زاده اش درین\nجنك كشته گشت خلاصه در حین حمله سواران دست راست غازیان که اینك مسطور شد سواران میسره و دست\nچپ نیز حمله ور گشته از سه جانب لشکر انگلیس را در میان گرفته بسیار تن را از ایشان هلاك ساخته باقی را\nدر هزیمت انداختند و همچنین سواره نظام که بدفع غازیان خون آشام مأمور شده بودند ثبات نورزیده بگریختند\nوقور خانه دولتی که در حرب گاه باخود آورده بودند بتصرف غازیان در آمده بعد غازیان از سبب زخمدار شدن\nعبد الله خان و کشته گشتن برادر زاده اش و پیکار گردیدن زودترین حزن وافسوس گردیده ترك یورش شب کرده\nمظفر وفیروز رو بشهر نهادند وازین معاودت غازیان انگلیسان که ناامید از جان شده بودند دوباره نیرو وتوان یافته\nاتواب خود را که در حرب گاه گذاشته و گریخته بودند متصرف شده دیگر قور خانه از چپا ونی برداشته ازعقب\nغازیان آهنك جنك كردند و ايشان چون شير خشمناك بر گرديده بيك حمله توپ خانه را گرفته همه توپچیان را\nبقتل رسانیدند و رویبوی فوج پیاده نظام نهاده ایشان را نیز هزیمت دادند و چنان رو بگریز نهادند كه\nدو نفرشان بوقت گریختن نتوانستند که بخاتون نظام گام بردارند وبگذارند و ایندفعه نیز جباخانه بزیادت اتواب","chars":3791,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00173.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/173","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/173","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}