{"book":"adl0009","page":171,"text":"( ١٦٤ )\n( جلد اول ) ( ذکر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع و امارت محمد زمانخان ) ( سراج التواريخ )\nالکسندر بارنس را از شکست یافتن شهزاده نبا مفائسته میرزا ابراهیم خان منشی را در عسکرگاه انگلیس نزد مکتناتن\nفرستاده پیام داد که افواج دولتی را از جا بر جانب بسرعت داخل شهر نماید که هنوز چنانچه باید اساس حصار\nشورشیان استوار نگردیده و ریشه حیات الکسندر بارنس را نبريده اند شاید که این آتش افروخته خاموش\nگردد و از هيبت حمله سپاه مردم شهر از جوش و خروش بنشینند و مکتناتن بخیال آنکه واهمه بشاه مستولی شده\nاست فوج دیگر نلنگه را باهشت ضرب توپ روانه بالاحصار نمود که شاه را دل بجای آرند و بالاحصار را\nمحافظت کنند و ازین سوی دلیران رزم جوی در منزل الکسندر بارنس ریخته خود او را مقتول و اموالش غارت\nکرده منزل گاهش را آتش زده بسوختند و خزانه دولتی را که بخانه نزدیک جای الکسندر بارنس و خزانه دارش\nجان سین نام انگلیس بود تاراج کرده بمكت و پانزده هزار روپیه چهره شاهی بغنیمت گرفتند و ازین ماجرا مردم\nاطراف نیز آگاه شده دسته دسته و فوج فوج بيرقها افراشته دهل زنان بعزم غزار و بشهر نهادند و در اندك\nزمان که هنوز شاه شجاع و افسران انگلیس تدبیر تباه نیندیشده و کاری پیش نگرفته بودند مردم بسیار در شهر\nفراهم گشته بزرگان ایشان بقرآن مجید عهدنامه نگاشته نزد شاه شجاع فرستادند که اینک کلام مجید گواه عهد است\nکه دست از حمایت انگلیس باز داشته همچنان خویش را پادشاه مستقل پنداشته در دفع لشکر انگلیس و بیرون\nکشیدنش از مملکت با ما شريك و انباز شده کمر همت بر کنانر بربند و الا از قتل خودت نیز دست نخواهیم کشید و شاه\nشجاع بنابر عهدیکه با دولت انگلیس کرده بود هم بدو خواهش ایشانرا نپذیرفته ایشان ناچار گشته چون بی سردار و رئیس\nامارت نواب جهداد همت نیافت نواب محمد زمان خان برادرزاده امیر کبیر را بپرداری و ریاست خود برداشته دم با طاعت او گردن نهاده\nمحمد زمانخان همه روزه بدور لشکر گاه انگلیس رفته زد و خوردی کرده شب هنگام بمقام خویش بر میگشتند تا که بر قلعه نشان خان\nواقع بین شهر وده افغانان که علوفه و آذوقه سپاه انگلیس دران بود تاخته بعزم تاراج نمودن غله با محافظین قلعه\nبجنگ پرداختند و قلعه داران تاب درنگ نیاورده بمقاومت مردم چند اول که شاه شجاع منصب هدصد سواری\nمحتاشم لغان چنانچه رقم یافت عطا کرده بود و او طریق خدمت شاهی پیمود از قلعه برآمده داخل عسکرگاه انگلیس\nشدند و غازیان قلعه را متصرف گردیده غله و اندوخته انگلیسان را تمام بردند و همچنین دور تر بور انگلیس را که\nدر برج و زیر فتح خان واقع ضلع شمالی چها رباغ و متصل کنثار چوبی نهر کابل بود بگرفتند که اورانیز بمثابه الکسندر\nبارنس هلاك سازند اما او بیاری و مدد کاری مردم اندرابی از برج مذکور فرود گشته خود را بلشکرگاه انگلیس\nکشیده جان بسلامت برد و مال و اسبابش بتاراج رفت دیگر کسی از افسر و سپاه انگلیس در اندرون شهر نمانده\nهمه در لشکر گاه جمع شده با چیزی که در بالاحصار نزد شاه شجاع جای گزیده بود همه محصور شدند و روز دیگر\nغازیان پرخاشجو بقلعه جعفر خان واقع قرب اردو گاه انگلیس یورش برده يك حمله قلعه را متصرف شدند و ذخیره\nو اندوخته انگلیسان را که در اندرون قلعه مذکور بود همه را بغنیمت آوردند و در روز سه شنبه بیست و چهارم رمضان\nکه روز هفتم شورش بود جیزی از سواره نظام انگلیس هنگام عصر بقدم جرأت بر پشته مشرف بر قریه بی بی مهرو\nکه نزدیک لشکر گاه ایشان و در شده رسم قراولی گردش همیکردند و غازیان ایشانرا اندك اثر نگاه دور دیده بتاختند\nو زدو خوردی کرده چون افواج انگلیس قریب بود و جنبش نمود هزیمت یافته پس بشهر شدند و همچنین بار\nدیگر در خیابان باغ شاه که آبادکرده شاهجهان مغولیه بود و حال اثر ازان نیست و کینت زار گردیده بهمان نام زبان\nزدخاص و عام است حمله کرده در بین دیوار باغ و در ختان اطراف بیرون آن چند مرتبه کشش و کوشش نموده\nدر هر بار از کثرت اشجار وحایل بودن دیوار کاری از پیش نبرده پس می نشستند تا در جمعه اخیر که مردم غلجائی\nاز کر دراه بعزم غزا داخل شهر شده بدون آنکه در يك حابید و یارسقتر کشایند همچنان ایستاده با که پیاده را کیسه\nآذوقه به پشت و سواره راخر جین علوفه بترك بسته بود آهنگ جنگ کرده با تفاق غازیانیکه سرگرم ستیز و آویز\nبودند حمله کرده اطراف لشکر گاه انگلیس را بغایت تنگ گرفته همه را بمحاصره انداختند بعد افسران انگلیس\nاز غیرت اینکه بنام دولت شان پست نشود افواج نظامی را با چند ضرب توپ از چهاونی بیرون کشیدند و ایشان\nکه خود را بهر صورت کشته تصور کرده بودند نام همراه بر خود نهاده پای محاربه بفشردند و دست بسلاح جنگ برده","chars":3865,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00171.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/171","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/171","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}