{"book":"adl0009","page":159,"text":"( ١٥٢ )\n( جلد اول ) ( ذكر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع ) ( سراج التواريخ )\nبرفتن امیر کبیر جانب ترکستان خبر یافته بصوابدید افسران افواج انکلیسه کپطان اوترم نامی را از انکلیسان\nبا حاجی خان کاکری که با خوانین قندهار در اول نزول همائی شاه کرده و بعد از فتح غزنین ملحق اردوی شاهی شده\nبود با همه خوانین و سواران کشاده که با او همراه آمده بودند بتعاقب امیر کبیر کاشته ایشان ایلغار کرده چون براه\nبامیر کبیر نزدیک کردند که دست آویزش نمایند حاجی خان کاکری عمداً سستی نموده بن نیال مرام مراجعت کردند\nو شاه شجاع بامراء انکلیس از غزنین برخواسته در روزغره ماه جمادی الثانی سنه ١٢٥٥ هزار و دویست و پنجاه و پنج هجری\nپانزده روز قبل از مراجعت شاہ از ان از هرات که از پیش رقم کشت وارد کابل شد و بنظم و نسق مملکت داری و فرمان\nروائی پرداخته تجویز کرنیل کلاد مارتین وید صاحب انگلیس که همرکاب شہزادہ محمد تیمور از راه پشاور\nو جلال آباد وارد کابل شد میرزا حیدر علی خان لشکر نویس را جهت راز داری و وکالت و رفت و آمد در بین خود\nو سردار سپاه انکلیس مقرر فرمود و حاجی خان کاکری را بادوست محمد خان اسحق زائی که از خوانین قندهار\nو چنانچه رفتـه مقدمت شعار بودند و نائب امیر و ملا رشید بارک زائی و آقا حسین قزلباش که همـه بی متعمد\nو ندیم و همراز و مشیر امیر کبیر بودند با چند تن دیگر از خوانین کابل بزندان محبوسیت انداخت و دويك روپیه را\nاز عایدات مالیات کابل و نواحی آن طر ايسنج کشیده خانشیرین خان را که ارایع نمودن سنه و آمر دق امیر کبیر بتامش\nسعر گشته بود نسبت بخویش خدمتی پنداشته بمنصب هفتصد سواری سرافرازی داد\nذکر رفتن امیر کبیر از تاشقرغان\n( در بخارا و سرگذشت او در آنجا )\nامیر کبیر اهل و عیال و اطفال خردسال خویش را در تاشقرغان گذاشته سر دار محمد اکرم خان سومین فرزند\nارجمندش را با نواب عبدالجبار خان و جمعی دیگر از خدمتكاران که قریب بهزار و پانصد تن میرسیدند بمحافظت\nایشان کاشته خود بادیگر شہزادگان چون سردار محمد افضل خان و سردار محمد اکبر خان و سردار محمد اعظم خان\nو سردار شیر علیخان و سردار ولی محمد خان و سردار محمد امین خان و سردار محمد شریف خان و برادر زاده کان\nچون سردار سلطان احمد خان و سردار محمد عثمان خان و سردار صفدر علی پسران سردار محمد عظیم خان\nمرحوم و سردار شیر محمد خان ولد سردار پیر محمد خان و عبدالغنی خان نبیره سردار رحیمداد خان مرور و سردار\nصمد خان و عبد الرءوف خان خواهر زاده خود و غیره اشراف و اعیان که همگان با خدمه و تعلقه تخمین\nدو هزار نفر میشدند از تاشقرغان راه بخا را بر گرفت و چون وارد آنجا شد امیر نصرالله خان والی بخارا\nبی آنکه پذیره رسمی بجای آرد امیر کبیر را جهت ملاقات طلب در بار خویش نموده چنانچه میبایست\nاعزاز و احترامش نکرده در حالیکه شایان بسلیمانان بارگاه چنین پادشاه نبود جای اقامت و زیستن داد\nو خرجیکه در خور کفایت نوکرانش نبود برایش معین نمود چنانچه بعد از چندی که بعسرت روز بسر برد اسباب\nو یراق خود و همراهانش را فروخته روز همی گذرانیدند تا که امرش چنان بسختی انجامید که روزها فاقه\nمیکشیدا یند پس ناچار شده بواسطه کارپردازان پایه سر پر امیر موصوف استدعای رخصت و رفتن بدیگر مملکت نمود\nو پس از دیری اجازت بیرون شدن از بخارا برایش حاصل و این حکم صادر کشت که باختیار خود از راهیکه آمده\nاند برونند از جاده که مامورین وی ایشانرا بزد از مملکت بخارا بیرون شوند و بدین نیز اکتفا نکرده مردم نواحی و اطراف\nراهی را که امیر رفتن ازان کرده بود قدغن فرمود که از خوردنی و غیره مايحتاج ضروری حتی نعل بایشان نفروشند\nالغرض بچھین حالت از بخارا با تمامت شہزادگان و منسوبان بیرون شده هفت هزار پیاده و سوار مأمور گردید که\nبمحافظت ایشان را از مملکت بیرون کشند و علاوه بر همه محافظین را در خفانفغن کرد که در حین عبور از رود جیحون\nبهر حیله که بتوانند زورقی را که امیر کبیر بفرزندانش در ان می نشیند بشکافند تا غرق که فنا شوند چنانچه ایشان\nرا تحت الحفظ در کنار جیحون رسانیده بکشتیها نشانیدند و زورقی را که امیر کبیر با فرزندانش جای تریدند در خفا\nسوراخ کرده در حین راندن کشتی یکی از کشتگان امیر بخارا که از کید آقایشن آگاه نبود نیز بمشایعت امیر کبیربوی\nدر يك زورق نشست که او را از نهر عبور داده مراجعت نماید و دیگری که از حقیقت کار آگاه بود بزبان ترکی او را","chars":3647,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00159.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/159","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/159","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}