{"book":"adl0009","page":153,"text":"( ١٤٦ )\n( جلد اول ) ( ذكر وقايع عهد سلطنت دومی شاه شجاع و امارت امیر کبیر ) ( سراج التواريخ )\nپیوست و مقارن اینحال شهزاده کامران از پیام مذکور شاه ایران آگاه گشته سه صد سوار از هرات بمعاونت\nجلال الدین خان پسرش گماشت وقضا را پیشتر ازین خودش معاونت از پسر مذکور خود خواسته و او اینوقت\nنهصد سوار از جهت یاری پدرش رهسپار هرات ساخته و هر دو جانب از یکدیگر بیخبر راه می پیمودند تا که شب\nهنگامی در عرض طریق با هم دوچار گشته همدیگر را لشکر قندهار و سوارۀ شاه قاجار پندا شته تیغ و قرق هم\nافرا شتند و تا روشن صبح بسیاری از طرفین مقتول و مجروح شده بعد که همد یگر را شنا ختند کار از دست\nو تیر از شست رفته بود که جز تأسف چیزی بنصرف در نیا مد و سردار محمدعمر خان در اوا خرماه صفر مذکور\nبا چهار هزار سواریکه همراه داشت وارد هرات شده بامر محمد شاه قاجار راه فراه و اسفزار بر گرفت و آن\nدو ولایت را از تصرف شهزاده جلال الدین کشیده متصرف گشت و سردار کهندل خان پدرش نیز که از قندهار\nبیرون شده بود در فراه اقامه گزیده در حین مراجعت شاه ایران از هرات با او همعنان در طهران رفته سالیانه يك لك\nروپیه که معادل بیست هزار تومان ایرانیست برای او مقرر و معین گردید و شهزاده جلال الدین از متصرف شدن\nسردار محمد عمرخان فراه و اسفزار را ناچار گشته با کلانتر اسمعیل خان روی امید بسوی شاه قاجار نهاد و او\nشهزاده محمد رضا را باستقبال فرستاده در لشکر گاه بمحل لایقش فرود کرده اعزاز واکرامش فرموده تسلی\nو دلجوئی نموده مطمئنش ساخت\n\nذكر ترغيب نمودن محمد شاه سپاه خود را بیورش\nذکر ترغیب نمودن محمدشاه سپاه خویش را بیورش آوردن بهرات\nچون کار محاصرۀ هرات طول کشیده شهزاده کامران بقلعه داری میگوشید محمدشاه را از کثرت درنك و امتداد\nجنك ملال خاطر روی داده بر اسبش سوار و بتل بکیان فرازشد و برمواضعی از بارۀ شهر که مناسب دانست امر توپ\nزدن کرد و راه یورش را بلشکرش تعلیم داده پس بد را پردۀ خویش شده باده روز سپاه او از گلوله توپ رخنهها\nبدیوار شهر انداخته شهزاده محمدرضا بستگی اسکندرخان و شهزاده سلطان محمد سیف الدوله بستگی محمود ایخان تنکابی\nو شهزاده علیقلی میرزا بستگی احمدخان سردار افواج عراقی و حمزه میرزا برادر محمد شاه بستگی کاظم خان افشار\nجای گزیدند و هريك لشکریان سنگر متعلقۀ خویشتن را ترغیب پیشرفتن کرده شهریان را باضطراب انداختند\nو با هم قرار دادند که دو ساعت قبل از طلوع یکدست یورش آورده قلعه را مفتوح نمایند و مستر مکنبل از عزم\nو قرار داد ایرانیان آگاه شده سراسیمه نزدشاه ایران شده التماس نمود که سه روز دیگر لشکر را از جنك باز دارد\nتا بشهر در آمده شهزاده کامران را با وزیر یار محمد خان از راه امان نزدوی برد وشاه مسئول او را قبول نموده\nشهزاده محمد رضا را خبرداد که مستر مکنبل و مهدیخان قرا پاپاق را با چهار سوار از دروازۀ خشك براه در شدن\nبشهر دهد و مستر مکنبل بشهر در آمده کار را بخلاف چیزیکه بشاه قاجار گفته بود استوار کرد چنانچه شهزاده\nکامران ووزیر یار محمدخان را بقلعه داری واستواری تحریص نموده گفت که تاسه روز که راه جنك مسدود است\nرخنههای دیوار شهر را از سنك و چوب وكلوخ و غیره راست کنند و پنجاه هزار روپیه از خود بدیشان دادکه صرف\nمرمت شهر نمایند و تا دو ماه ثبات و رزیده خودداری کنند تا جها زهای جنگی دولت بهیۀ برطانیه از دریای عمان داخل\nمملکت ایران شوند آن زمان البته شاه ایران از محاصره هرات دست باز کشیده برای مدافعه و ممانعۀ لشکر انگلیس\nروی بسوی فارس خواهد نهاد این کلمات را گفته از شهر بیرون رفت و مهدیخان قراپاپاق از کجداو شاه را آگاه کرده\nحکم بیرون شدن وی از اردوی شاهی اصدار یافته از هرات براه طهران رو بجانب لندن نهاد و با جای کار پردازن\nدولت برطانيه استدرك نائب دوم خود را از طهران روانه هرات نموده خود در لندن رفت و پس از رفتن او\nبامر محمدشاه سپاهش دو تپه از خاك وسنك از دو طرف برج خواجه عبدالمصر بجانب دروازۀ قندهار و دروازۀ خشك\nبر افراشته ده ضرب توپ بزرک که وزن گلوله هريك هفتاد ودو پوند و هر پوندی نو دوشش مثقال بود که معادل\nشش سیر کابل باشد برهر دو تپه صعود دادند و شهر را هدف گلولۀ آنها ساخته خرابی بسیار در عمارات انداختند\nو در اثنای گیر ودار محب علی خان سرتيپ ماكونى بايك فوج پیاده از راه امداد وارد گشته در سنگر نبی خان\nقراگوز لو جای گرفت و درین وقت شیر محمد خان هزاره فرصت یافته باهزار سوار تاخته ششصد سر اسپ از","chars":3700,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00153.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/153","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/153","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}