{"book":"adl0009","page":152,"text":"( ١٤٥)\n( جلد اول ) ( ذکر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع و امارت امیر کبیر ) ( سراج التواريخ )\nو شہزاده کامران از گفته او شاد خاطر شده مکتوبی بشاه ایران نوشته در عنوان آن این بیت را رقم کرد ـ\nای باغبان چوباغ زمرغان تهی کنی کاری به بلبلان کہن آشیان مدار\nو در ذیل آن خواستار گردید کہ یکی را از کار پردازان خویش در شهر پیش او فرستد تا با او سخن از در صلح\nرانده بعد بخاطر آسوده بملاقات شاه آید و نامه را بصحابت یکی از اعیان شهر نزد شاه قاجار فرستاد و او\nکہ چنین امری را از خدا میخواست فوراً حاجی عبدالحمید نامی را در شهر نزد شہزادہ کامران روان کرد و شهزاده\nکامران از ملاقات حاجی مذکور شگفته خاطر و مسرور شده خواست که راه لشکرگاه شاه بر گیرد اما مستر مکنیل\nآگاه گشته از راه خفاء یکنفر نوکر خود را در شهر نزد شہزادہ کامران فرستاده پیام داد که هرگز از شہر بیرون میا\nو چندی ثبات ورزیده استوار باش تا کار را بروفق مرادت ساخته نمایم و خودش نزد محمد شاه شده گفت کہ فتح\nو تسخیر هرات کلید قفل مملکت افغانستان و باعث آشفتگی هندوستان است میباید کہ از سبب اتحاد دولتین انگلیس\nو قاجار دست از فتح هرات بازداشته راه طهران بر گیرید والا کار بمشاجره خواهد کشید و شاه بسخن او اعتنا\nنکرده از امری که پیشنهاد خاطر داشت پای پس نکشید و شهزاده کامران بپہمان پیام مکنیل و ترغیب وزیر یار محمد خان\nکه او را دلیل بود از گفته و نوشته خویش پشیمان شده فرستادۀ شاه ایران را بی نیل مرام معاودت داد و در روز پنجم ماه\nصفر مذکور محمود خان و ابراهیم خان فیروز کوهی رو از ولی نعمتی برتافته نادر بيك وصاحب نظر بيك واسد الله\nبيك نامانرا با تحف وهدایا نزدشاه ایران روان کرده قلعه غوه بادغیس بقبول ایشان مقرر و معین گشت و فرستادگان\nشان کامروا مراجعت نمودند و اینوقت چون گلوله توپ در قلعه خانه شاه ایران نمانده تمام شده بود و حمل و نقلش\nاز ایران در هرات صعوبت داشت لاجرم شہزاده سلطان محمد سیف الدوله سنگی را از اتباع غیور مردگان بگلوله\nتوپ تراشیده شایسته توپ زدن افتاد وصدنفر سنگ تراش مأمور گلوله تراشی از سنگ شدند و در روز هشتم ماه\nصفر حبیب اللہ خان امیر توپخانه وجعفر قلیخان سرتیپ و باقرخان گرجایجی از سواره و پیاده بنواحی کرخ تاخته\nمال ومواشی مردم آنجا را تاراج کرده شصت نفر از مردم هرات را کہ در آنجا جهت خریدن اسپ رفته بودند\nدستگیر نموده در اردوی خود بردند و در خلال احوال مذکوره ششصد تن از مردم افغان قندهار از راه غوریه\nبالشکر شاه قاجار رهسپار هرات شدند و چون بنواحی هرات رسیده ابواب شهر را از محاصرین مسدود دیدندبقلعۀ\nاز قلاع قریه شهر هرات جای گزیدند تا اگر فرصت یابند بتاخت و تاز گرایند و امیر توپخانه شاه قاجار آگاه گشته\nبصد سواره وسه صد پیاده وده ضرب توپ آهنگ جنگ ایشان کرده قلعه را محاصره نموده محاربه شدید رویداد\nو آخر الامر ایرانیان دیوار قلعه را بضرب توپ پست کرده یورش آوردند و پنجصد و نودونه تن را کشته یکتن را\nزنده گرفته با سرهای کشتگان نزد شاه ایران بردند و او اسیر مذکور را رخصت قندهار داد که خبر کشتگانرا بباز\nماندگان ایشان برساند تا دیگران جرائت جنگ نمایند و از رئوس مقتولین منارها افراشت و مطابق این ایام قنبر علیخان\nوالله داد خان فرستادگان سردار کہندل خان کہ از توجه شاه شجاع بالشکر انگلیس جانب قندهار خبر یافته برای كمك\nنزد شاه قاجار فرستاده و او بی نیل مقصود رخصت مراجعت داده بود در قندهار رسیده شاه شجاع را منصرف\nآن دیار دیده پس بهرات رو نهادند و در قلعه لاش که وارد شدند شاه پسند خان اسحق زائی و شاه پسند خان برادر\nعلیخان خچانسوری نیز بدیشان پیوسته نزد محمد شاه رفتند و همچنین خداداد خان فرستاده دیگر سردار کهندل\nخان کہ قبل از ورود شاه شجاع در قندهار نزد شاه قاجار روانه داشته پیام داده بود کہ بالشکر قندهار از راه امداد\nایرانیان رهسپار هرات شوم در روز دوازدهم ماه صفر مطابق روز ورود شاه شجاع در قندهار او در هرات\nنزد شاه قاجار رسیده پیام سردار کہندل خان را بگذرانید و او امر کرد که سردار موصوف بالشکرش عازم فراه\nو اسفزار گردد آن محال را از تصرف شہزاده جلال الدین بن شہزاده کامران بیرون کند چنانچه سردار کہندل خان\nقبل از لشکر فرستادنش بجلو گیری افواج انگلیس محمد عمر خان پسر خود را از راه باری با چهار هزار سوار\nنزدشاه قاجار فرستاده بود که خداداد خان فرستاده مذکورش از هرات مراجعت کرده در عرض راه با سردار\nکہندل خان کہ از قندهار باعیال و تعلقاتش چنانچه از پیش اشارت رفت کہ روی امید بسوی ایران نهاده بود","chars":3781,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00152.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/152","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/152","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}