{"book":"adl0009","page":147,"text":"(١٤٠)\n( جلد اول )\n( ذکر وقایع عهد امارت امیر کبیر )\n( سراج التواريخ )\nضبط طلب پادشاهی را نموده اند بخاطر بندگان ما مدام همین بود که هر زمان باشند ملك را از دست ایشان خارج سازیم\nالحال که صاحبان عالیشان بنابر مصلحت از روی خیرخواهی درین ذكر شكار پور را در دفعات مطلوبه جائز ندانسته\nو در خصوص دولت روپیه بسر کار مهاراجه رنجیت سنگه هم به بندگان ما شاق بود صاحبان عالیشان (۱) عذرات آن\nرا نیز بالفعل جائز ندانستند بندگان ما نظر به یگانگی که صاحبان عالیشان دارند ذکر این دو مطلب را موقوف داشتند\nالی پنج دفعه مطلوبه مرقومه الصدر بمهر و دستخط مزین گردد ازانجا که فهارین بندگان ما و صاحبان عالیشان اتحاد\nو يك وجودگی میباشد و سرموئی جدائی متصور نیست بازی التفات که دیدن مهر و دستخط در دفعه مطلوبه مرقومه\nالصدر تشفی و تسلی بندگان ما می گردد سوا ازین مبادا چیزی در میان آید که موجب ملال خاطر دوستان گردد .\n( ذکر جوابهای گورنر جنرال )\n( سئوالهای مذکوره شاه شجاع الملك را )\nچون سؤلات مسطوره فوق بواسطه ديد صاحب مجنرال كپور تر هند رسید او در ششم ماه اگست سنه ۱۸۳۸ هزار و\nهشتصد و سی و هشت میلادی مطابق یازدهم شهر جمادی الاول سال ١٢٥٤ هزار و دو صد و پنجاه و چهار هجری\nهر فقره را جوابى رقم کرد که نقلش بعينه اينست جواب از فقره اول دفعه ثانی که تسلیم دید صاحب گردیده\nبود درین ماده خاطر مبارك جمع باشد زیرا که اصلاً اراده سرکار دولت مدار انگلیس نیست که در پرداخت\nو عدم آن و خیر وشر فرزندان و متعلقان آن خلاصه خاندان مجد واعتلاء مداخلت نمایند در هیچو امر آن سلاله\nدودمان عز وعلی مختارند جواب فقره دوم از دفعه مذکوره اینکه لفظ شکارپور از فقره اول محو شد و در باقی\nیقین خاطر عاطر باشد که همواره نیت واراده سر کار دولت مدار انگلیس مصروف تأسیس اساس سلطنت آن\nزبدت بخش سرير عظمت که از دوستان قدیم و محبان صمیم این سر کار ابد مدار هستند خواهد بود و هر وجوه\nو طریق که درین ماده مقتضای رأی معدلت اقتضا باشد حسب تقاضای وقت و مشوره و کنکاش هر دو سرکار\nبعمل آورده خواهد شد و همچنین لفظ شکار پور را از دفعه سوم مندرجات شاه شجاع الملك كه بكپتان با خود\nنوشته برداشته بود محو کرده مرقوم داشت که سرکار دولت مدار انگلیسه را حسب تجویز صدر بجز قوت تمام\nورونق مالا کلام در گرفتن سلطنت برای آن خلاصه خاندان عزوجل خواهش دیگر نیست فاما مبرهن خاطر عاطر\nباشد که بانقلاب روزگار در امور سلطنتها کمی و بیشی ظاهر و آشکارا میگردد و در بعضی احیان ممالك يك سلطان\nوسعت میپذیرد و وقت من الاوقات برخی از مملکت و مضافات و سلطنت وی بدست و تصرف اهل حکومت دیگر میآید\nهمانا آن سلاله دودمان مجد و اعتلاء روا داشته و پذیرا فرموده اند که والیان پنجاب وسند بر ملكهائيكه سابقاً بدخل\nو تصرف سلاطین افاغنه بوده اند و درینزمان بید تسرف واليان موصوفين اند ايشان قابض ومتصرف خواهند بود\nو در جواب فقره دوم از دفعه محوله دید صاحب مذکور مسطور نمود که اخلاص مندیرا بخاطر خوشی و رغبت\nو خیلی خورسندى ومسرت ماندن يكصاحب بطريق وكالت و چند نفر دیگر بجهت تمشيت امور لشکر قبول و منظور است\nو جواب ماده سوم از دفعه مزبوره را رقم کرد که اخلاص گزین را بخوشی تمام و رغبت مالا کلام اینمعنی منظور است\nکه در میان صاحبان و مرده ولایت افغانستان چه از سپاه و چه از رعیت بدون مرضی و صلاح آن خلاصه خاندان\nعز وعلی امرى بوقوع نیاید و در جواب ماده ششم از مسند نجات شاه شجاع الملك رقم نمود که یقین خاطر عاطر\nباشد که هر گز و هیچ آینه اراده سرکار رفعت مدار انگلیس نبوده که بآن سلاله دودمان مجد واعتلاء تكليف\nدرامر غير واجب دهد یا باعث امری شود که بر خاطر عاطر شاهی گران و شاق باشد و آنچه درکی عدم گنجایش\nرنجته خانه آن والا تبار گردیده است بپاسخ آن بحالی خاطر صدا مظاهر نموده میآید که سرکار دولت مدار انگلیه\nدر تعمیل و تکمیل مراتب عهود تأيديه ومستلزمه ذات ستوده صفات هرگز در ضیق و تنگی افتادن آن والا تبار\nروا و گوارا نخواهد داشت و هم چه در باره دادن زر پنها را جبه رنجیت سنگه مال گذاری و مالیه دهی بنظر\nجهانیان در آمدن رقرد کلت کبر سلاك شده بجواب آن همین قدر کافیست که در ادای مال گذاری و مالیه دهی\nو اجرت سپاه بعهديكه هست تماين بل تفاوت زمین و آسمان و ظاهر وعیان است جدا کثر اعیان اتفاق میافتد که سرکار\n(۱)\nاحتمال میرود\nکه عذرات\nرا اگر چه\nیعنی عذرها\nنمی آید و جمع\nعذر نمی باشد\nیعنی اعذار\nکه جمع عذر\nاست گرفته\nباشد چون\nیا خیل عهد\nنامه درج می\nباشد تغییر داده\nاشد فقط\nذکر اجوبه\nگورنر\nجنرال","chars":3783,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00147.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/147","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/147","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}