{"book":"adl0009","page":1270,"text":"(١٢٤٠)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\nخان مفتی محکمه شرعیه غزنین و عبداللطیف برادرش که با زر کان خزاینه غزنین چنانچه از پیش گذشت محبوس\nزندان کابل شده بودند با مر حضرت والا مأمور اقامت بدخشان گردیده در آنجا احمد جان خان حاکم فیض آباد\nکلا ونیم و تقاوی از دولت بایشان داده امر فلاحت کرد و هم در خلال احوال مسطور کار کنان دولت روس\nبداراب شاه خان حاکم شغنان نامه فرستاده پیام دادند که مواضع سه گانه شغنی و کوقا و واهان واقعه انروی\nآب نهر پنج را که از توابع در واز و روشان و شقنانند و دولت روس آنها را تصرف کرده بود در روز هجدهم\nمیزان از ماه شمسی بکار گذاران افغانی سپرده همه را وامیکذارند و او ازین مکتوب روسیان به حضرت والا\nآگهی داده چون بامضای دولتی این امر فیصل شده بود حضرت والا هیچ نفرمود و مقارن این حال در روز\nچهار شنبه سلخ ماه ربیع الاول میرزا عبدالوهاب خان سر دفتر بدخشان بن میرزا عبدالرزاق خان مستوفی متوفی\nو قانع ماه | از روی زندگانی را نگاشته از جهان در گذشت و قانع ماه ربیع الثانی سال هزار و سه صد و چهارده هجری\nربیع الثانی | در روز پنجشنبه غره اتمام حضرت والا در پاسخ عریضه سپهسالار غلام حیدر خان که درباب چوب کوههارون\nسنه ١٣١٤ | که میان قوم کا کا خیل چنانچه گذشت خواهش اجاره آنرا کرده بودند ووعده ذکر نپذیرفتن آن از پیش\nهجری | داده آمده رقم فرمود که هدر درختی از اشجار آن کهسار سه نیر (۱) پنج دونی سطبر و قوی بکار میدهد که هر نیری\nیکهزار بیست روپیه میسر میگردد پس چگونه هزاران نیر را که از حمل یکسال از ان کوه حاصل آید در سالی از\nبیست الی سی و پنج هزار روپیه باجاره داده شود و حال آنکه اگر در سالي يك لك درخت از آنجا قطع و در\n(۱) نیر معانی آب انداخته در پشاور رسانیده شوند و پس از وضع مصارف بریدن و باپشاور رسانیدن هر نیری از بیست الی\nبسیار دارد سی روپیه بفروش خواهد رفت و ده لك يا کمتر بخرج محصول و اجرت قطع کردن و حمل و نقل دادر رفته در\nاز قبیل نیر یکسال بیست لك روپيه عايد وواصل بیت المال خواهد کشت و در چنین صورت نبایست مال افغانستان بحصه\nكان بساوله \nتوب وتفنك عماهم آبهای اصلش باجاره فروخته شود و از صدور این منشور و اقتضای رأی صواب نمای منفعت دستور\nو هر چوب حضرت والا چنانچه بپایه تجارت چوب از جانب دولت جاری وساری گشت و هم در تضاعیف واقعا تیکه بشرح\nر است چون رفت جبل نام دزد از محمند شتوار که از شرارت و سرقت خودش تائب گردیده و با اهل و عیال از راه فرار\nتیر بام خانه که در تیرا رفته جای گزیده و چنانچه گذشت امیر محمد خان حاکم دره لای شنو ارش بالطایف الحیل در مام تدبیر آورده\nآنرا شاه تیر در اسمار نزد غلام حیدرخان سپهسالار گسیل کرده و او از عرض راه نگریخته از پیش بجلاد کشته شد که در\nگویند وتیر پایان کار کشته گشت تفصیل ذکر قتل او اینکه سپهسالار پس از گریختنش و باز در تیرا رفتن و بشرارت و سرقت\nکشتی وغیره\nپرداختن او بامر و فرمان حضرت والا دقب ایل ، و اقفاز تامان شنواری را با درتن همزاده خود جبل دزد\nنزد خویش خواسته امر کرد که تا بتوانند او را بتسلیت وحیلت در اسمار آورند والا بقتلش رسانند و هم\nبزرگان قوم مندد زائی را خواسته بایشان قرار داد ووعده عطای زر در بین نهاد که جبل را بهر حیلتیکه باشد\nو بتوانند حاضر آورند والا از هر قوم چهل تن برانگیخته و بخون او ریخته خواهد شد و ایشان راه و کوشه\nچهل تن از هر قبیله را زبان زیاد دانسته لاجرم مبلغی با نداز قومی گرد آورده و سه صد روپيه امير محمد خان\nحاکم ده بالا از خود بر مبلغ آماده کرده آنها افزوده همان مک ایل و اقفاز تامان را بانجام کردن این کار گماشته\nچنانچه آمدون در تیرا نزد جبل گمراه شده هر چند حیلت بکار بردند و خدیعت در میان آوردند گره از امريكه\nپیشنهاد داشتند کشوده نتوانستند تا که خود را در ظاهر با او دوست و چون در مغز دريك پوست ساخته و بزرگان\nقوم آفریدی و سه تن از انبازان جبل را نیز بوعده انعام زر با خود یار و یاور کردند و از زنده با خود آوردن\nاو چاره نیافته لاجرم بقتلش پرداختند و در موضع معروف بخدك واقع آلوی کوه که در طرف تیراست او\nرا بانگتن شريك و معاضدش بکشتند و حضرت والا بکنیزار و یکصد روپیه کابلی بخیر و تامیکه جبل و پاروش را\nبدو ضرب گلوله تفنگ کشته بود عطا و انعام فرمود و هم درین ایام عبدالرزاق خان سهار نیپوری که بفرمان حضرت\nوالا احرام بند قبله امانی و آمال شده بود وارد پشاور شده و میرزا محمود خان بمهمانداری او معین کردید.","chars":3748,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01270.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1270","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1270","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}