{"book":"adl0009","page":127,"text":"(۱۲۰)\n( جلد اول )\n( ذکر وقایع ایام فتور افغانستان )\n( سراج التواريخ )\n\nسلطنت وتقاضای وقت مدارا فرموده هيچ نگفت واگر کسی غايتبای ولحاظ حكم پادشاهی رانکرده جسارت\nوجزافی می نمود بضرب چوب ادب میشد وازان جمله پاینده خان بنی سردار مددخان اسحق زائی روزی تقرب بارگاه\nشاهی یکی ازخوانین گفتگو کرده بالافغانی دست بقبضه شمشیر برد وشاه آگاه شده نخست حكم قتلش داد بعد بشفاعت\nخوانین دران از خون او در گذشته محبوسش فرمود و پس از چندی اخراج البلدش نمود خلاصه شاه شجاع از انجا\nکه این ماجرا بوقوع پیوست اسپ عزم رانده در آخر ذی الحجه سال ١٢٤٩ هزار و دویست و چهل و نه هجری\nدر بند ذاکر دواتع دو کروهی قندهار فرود آمد\n( ذكر محاربه شاه شجاع )\nذكر محاربه\nشاه شجاع\nبا سرداران قندهار و محاصره حصار آن\nبا سر داران\nقند هار\nدر ظهر روز فرود آمدن شاه شجاع در موضع مذکور جمعی از پیش تازان سرداران قندهار تا کنار لشکر گاه شاه اسپ\nرشادت رانده و سپاهی نشان داده افواج شاهی بعزم پيكار ودفاع ایشان برخواسته ایشان از جنبش سپاه شاه بدون\nستیز و آویز راه مراجعت جانب شهر بر گرفتند و روز دیگر که غره محرم سال ۱۲۵۰ هزارو دویست و پنجاه هجری\nبود شاه شجاع از بند ذاکر و کوچه متصل حصار نادر آباد فرود آمد تا اکبر سرداران قندهار ختم کارزار کنند\nلشكری شاهی باستظهار دیوار قلعه مذکور استوار و پایدار باشد ولی قندهاریان عزم رزم نکرده و شاه بعد از زوال آفتاب\n(۱)\nپای رکاب نهاده تا قاضیه کاوله رس توپ نزديك شهر شده با صفوف آراسته بایستاد و قدری درنگ کرده لشکر پایش\nمتی کردن\nآهنگ یورش کردند وشاه نظر باينكه خصم پشت بر حصارند مبادا ( ۱ ) وهی بروی کار آید سپاهش را از یورش\nو سست شدن\nباز داشت و با وجود آنهم اینطرف آنطرف دست بردی کرده اكثرا زاسپ و آدم قندهار پا را تلف نمودند تا که سرداران\nقندهار را غیرت گریبان گیر شده عزم پیکار کردند و هنگام عصر نائره کار زار شعله ور گشته سردار مستعد خان بپیسره\nو حائر اذکان درانیه در میمنه سپاه جای گزیده بمحاربه گرائیدند و بسیارش از یکدیگر را بخاك هلاك انداخته در همهمه\nقندهار پای واپس ميساختند و بازهجوم آورده بجنگ می پرداختند تا که روز بیکاه گشت و تاریکی شب حایل گردیده\nهر كدام بمقامی بر گشته سرداران قندهار پس از درامدن بشهر دیگر بر نیامده متحصن شدند\nو افواج شاه اطراف شهر را گرفته بمحاصره پرداخته خودش همه روزه براسپ نشسته تا چمن نزديك شهر گردش\nو سپاه را تاکید می فرمود. بعشکر گاه معاودت می نمود و لشکریانش سلامت کوچه ها آراسته خودرا بنزدیك شهر رسانيده\nسنگرها برافراختند و چنان تقرب قلعه جای گرفتند که جانبین سخن همدیگر را شنیده با هم مبارزت و مناظرت مینمودند\nتا که راه آمدورفت قلعه کیان مسدود شده دواب و مواشی شان از عدم علوفه که دیوارها را خوردن گرفتند و از عسرت\nساکنین بلد و حرفه وران را از شهر بیرون کشیدند ومال ومنال صاحب ثروتان را صرف نمودن آغاز کردند\nو با اینهمه مضایقت و معاسرت گاه گاهی از شهر بیرون شده و حمله کرده باز میگشتند چنانچه روزی بعد از زوال آفتاب\nاز باب هرات خارج کشته چون نیر شهاب بعشكر محمد شریف خان مهمند که خالی از ذهن و آسوده نشسته بودند\nبا شمشیرهای آخته بتاختند و شریف خان بدون آنکه سراسیمه شود و دست از پا گم کند بمدافعه پرداخته چندین\nاز ایشان را بخاك هلال انداختند و شهر یان از پاره و بروج سنگرها را بزیرتوپ و تفنگ گرفته نگذاشتند که از سنگر\nسر برآورند و ازین آوای توپ و تفنك و هياهوی مردان جنك شاه نيز بی درنگ رزم نشسته بتاخت مبادا امربازی\nو خود داری کرده چند دسته از سواره نظام را بمدد ویاری محمد شریف خان فرستاد و خود تا چمن قرب سنگرها\nاسپ رانده دلیران سپاه را تأکید خود داری و ترغیب استواری همی نمود که چشم شهریار بررأيت هيبت آيت شاهی افتاده\nکسانیکه از شهر بیرون شده سرگرم مقاتله بودند دست از جنك باز داشته لوای هزیمت جانب شهر افراشتند و بعضی\nاز ایشان در حین گریختن قتل و برخی جریح کشته تباهی بشهر در آمدند و جمعی از سواران ایشان طبل اطاعت\nنواخته علم انقیاد جانب شاه افراختند وشاه ایشان را بادایران سپاه خویش که پای شجاعت فشرده کاررشادت پیش برده\nبودند همه را از عطای خلعت سرافراز و ممتاز ساخت و کشتگان رزم گاه را امر دفن فرموده زخم یافتگان را بمراهم\nمراحم ملوکانه التیام دادن آغاز نمود و بعدازان از سبب مقتولین و مجروحین سپاه که لشکریان شان خشم نالو اندوه گین","chars":3673,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00127.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/127","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/127","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}