{"book":"adl0009","page":1253,"text":"( ۱۲۲۳ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nرفت بتوسط ايشيك آقاسی سردار عبدالقدوس خان شرفیاب بار شده حضرت والا نظر بخدمات وقائع نكاری\nاو که بصداقت واخلاص بپای برده بود عرضش که استدعای اجازت آوردن اهل وعیال خودرا در کابل نموده\nبپذیرفت و تنخواه شش ماه از سال گذشته اش را که نبرده بود با تنخواه شش ماه ازینسال که مجموع تنخواه\nیک ساله شود برای زاد و توشه راه عیال و اطفالش از خزانه مرحمت نموده فرمان کرد كه يك محل\nتخت روان با چهار راس یا بو غلام حسین خان پیشخدمت باشی سر پرست دواب و مواشی از مال دولت برای\nحمل ونقل عیال او بدهد ومير محمدعمر خان قاضي باشی جلال آبادرا نگار داد که در راس بارگیر از یابوی کرایه برای\nبرداشتن اثقال و اثقالش در پشاور بفرستد که کرایه آنرا از خودداده مال و اسباب خود را در کابل بیاورد وهم\nنایب سیرخان مأمور فروش بادام دولتی ومقیم پشاور را نوشت تا هفتصد روپیه کابلی بنام بخشش از وجوه دولت\nبوی تسلیم کند ومقارن اینحال در روز دوشنبه دوم صفر المظفر بنده میرزا محمد حسن خان سر دفتر قندهار بگوش\nدادنیوش حضرت والا رسید که بازرگانان آن دیار ازداد اظهار کرده خواستار شده اند که محصول جدید کوشی\nپشم از صد هزار روپیه میرسد و با کر این محصول بمحمد کریم خان بیپاره ضابط و سر حد دار بندر پشین کنتل شده داده\nو رسید گرفته شود از حزم و احتیاط اینکه مبادا وجه دولت ضایع وتلف گردد دور است و اگر چنانچه محصول را\n(۱) کیش\nبامید هند خود بازرگانان در خزانه قندهار تحویل کرده رسید حاصل نموده این رسید را بمحمد کریم خان تفویض\nخوی و عادت\nکنند ورسید رسیدازوی حاصل نمایند اقرب باحتیاط است و حضرت والا این خواهش بازرگانان را پذیرفته فرمان\nو دین و\nقبولیت فرستاد و هم درینوقت از حضور رعایت دستور حضرت والا در باب زکوة دواب ومواشی مردم بادیه نشین مذهب و تير\nصحرا گرد ییلاق گزین که در زمستان از راه قشلاق پیشی در ممالک سرحدیه رو نهایند بستانند از هر ییلاق کیشی (۱) در و غیره\nداخل مملکت رفت و آمد دارند قاضت حکام و عمال محال و ضباط بنادر و معابر را جدا کانه فرمان فرستاده بهمراه يك معانی نیز\nدارد و در اینجا\nمتو الینگار داد که مردم کوچی سکنه سرحد خارجه مثل ربابای متوطنه سرحد داخله از چهل راس کو سپند و بزچهار\nمعنی اول\nروپیه واز هر اشتر يک روپیه واز هر دو راس اسب يک روپیه واز چهار قره ماند كاو يك روپيه واز مراد است\nشش راس خر يك روپيه عمده کابلی بکار کشان اندولت بدهند والا پانهاد خاك این مملکت نشوند\nو از صدور این فرامین بزرگان طائفه سلیمان خیل و بیلی از قدوم وزیری در کابل حاضر آمده پذیرای این\nخراج شده بازگشتند و همدر خلال احوال مذکور ملا عبدالحکیم خان قاضی محکمه شرعیه کنر از زوجه شرح فاحشه\nچنگی نامی از قوم سلیمان خیل را بخود رام کرده از وصالش کام حاصل کرد وزوجه مذکوره از زنای قاضی کاری قاضی\nبارور گشته چون زمان نهادن حملش نزديك شد نزدشاه محمد خان حاکم کنر از وعامل آنجا و مفتی محکمة شرعية كنر از\nاو گون و میرزا محمد صادق خان نویسندۀ سردار کل محمد خان که برای امری در یکجا بهم آمده بودند رفته\nماجرا باز داشت وشوهرش را از غیرت مور اندام راست گشته از راه داد خواهی در کابل آمده شرفیاب بار\nگشت و بعرض رسانیده حضرت والا در روز سه شنبه سوم صفر سردار کل محمد خان را فرمان کرد تا بانیرا\nکه زن چنگی نام در نزد ایشان اظهار ماجرا کرده بود با قاضی وزانیه در کابل طلبید و در میان کار که بکابل\nرسیدند از گواهی دادن آنان و سر خجالت وسکوت فرو بردن قاضی هردوتن یک توال مفوض كشته بمكافات\nکردار خویش رسیدند و هم درینوقت چهار ده تن از اقسقالان و منگباشیان وغیره بزرگان مردم سکنه رستاق\nچون محمد سميع ومحمد صالح ـ ومحمد على بيك ـ ومحمد يعقوب ـ وميرزا عبد الخالق ـ ومحمد ظهور ـ وقربان محمد\nوتر كانم بيك ـ وبای محمد ـ وملا محمد خليل ـ وملا ا ماء ـ وملا محمد جان ـ ومحمد يعقوب غير مذكور وعبدالله\nکه در وقت فتنه و شورش سردار محمد اسحق خان که در اضعاف واقعات اواخر سال هزار وسه صد و پنج\nوتماست سال هزار و سه صد و شش بشرح رفت هواخواهی و جانفداری او اختیار کرده و پس از مغلوب و منکوب\nشدن وی با اهل خود مامور اقامت غزنپن گردیده بودند عریضه نیگاز پایۀ ساریر سلطنت شده عفو تقصیر خواسته\nاستدعای خدمتی از خدمات دولت کردند و حضرت والا جرم بخش خطا پوش حتى نيوش عرض ایشانرا","chars":3668,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01253.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1253","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1253","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}