{"book":"adl0009","page":1244,"text":"( ١٢١٤ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\n\nامتناع اشعر یشۀ جنرال شیر محمد خان وملا عبد الوهاب خان مفتی فرمان کرد که اشرار نکوهیده کار مفسدت\nدثار مذکوره را بازوجه قنبریلی بيك که خواهر غلام حسين بیكست محبوس وروانۀ کابل کنند چنانچه او همه را\nفرستاده داخل زندان افعال خویش شدند و همدر روز چهارده هم مذکور ماه ذیحجه غلام حسین خان بن\nحبیب الله خان جو انشیر که دروقت استیلای دولت انگلیس بر افغانستان چنانچه در جلد دوم بشرح رفت باپدر و عمش\nامیر محمد خان از راه فرار در طهران رفته واز آنجا در لاهور آمده پس از فوت پدر و عمش بفرمان حضرت\nوالا چنانچه گذشت در کابل آمده بود از تغیر ناظر محمد اسمعیل خان به حکومت قوم وردك مأمور ومبرا فراز\nگشت و همدرین احیان هشت تن از منسوبان سلطان محمد خان بن حاجی منور دل خان از سرداران قندهار که\nفرار بودند وارد آبشار گشته و از عریضۀ میرزا محمد حسن خان سر دفتر انجا بسمع فیض مجمع حضرت والا رسید.\nدر روز مذکور میرزای مزبور را فرمان رفت که اگر فرمان اجازت آمدن در افغانستانرا با خود داشته باشند\nفبها المطلوب والا همه را نگاهداشته معروضدار دو بحكميكه درباره ایشان صدور یابد بپردازد و همدر اثنای مقالائیکه\nتحریر در آمده ثبت وضبط شد. سه تن از امردان مهر منظر که در سلك موزيكچیان فوج پیادۀ نظام هرات\nمنسلك بودند دل عشاق ربوده بعضی از سپاهیان فوج مذکور فریفته جمال و گرویده عشق خلاق جلال ایشان\nشدند و دل داده گان و آرزو مندان وصال آنان در هر روز و شب باهم در نزاع وجدال اویخته نزديك شد که قتال\nدر بین فوج وقوع پذیرد و براند محمد صادق خان آگاه گردیده باندیشه اینکه مبادا فتنه حادث شود هر سه تن پسر\nامرد را از جمع موزیکچیان فوج هراتی خارج کرده داخل موزیکچیان فوج پیاده نظام قوم نورزائی نمود وشیفته\nشده گان پسران مذکوره بر آشفتد بیست و دو تن از افسران كوچك وسپاهیان فوج هراتی چون محمد ابراهیم خان سارجن\nواحمد خان وغلام خان ومحیی خان کپتان ومحمد عمر خان حوالدار وعطا محمد ونيك محمد وسلطان محمد و فیض محمد\nو محمد علی و میرزا جان و محمد رحیم و نظر محمد و شهسوار و جمعه و دولت محمد ومهر على و سمندر\nومحمدا كبرو محمد عثمان وغلام محمد وگل محمد کوتواله داران و جمعی از سپاهیانرا هر حیله که دانستند و هر فریب که\nتوانستند باخود یار ساخته و همه را بفتنه برانگیخته بر راند محمد صادق خان ریخته سنك وچوب زیا دروی انداخته\nولوای بلوا افراخته بتسلط کشتن او پرداختند و آنگاه که عقده غیظ وحشم را بحرکات ناهنجار از دل بکشادند\nبخود رسیده از بیم سیاست بقصاص همگنان در خطیرۀ خرقه متبرکه درآمده بست نشین شدند و از جمله سارجن\nمحمد ابراهیم خان بساعت هشت قبل از نصف روز یکشنبه هفدهم ماه ذیحجه بدرب ار حکومت قندهار شده ماجرا\nبه محمد علی خان حاكم وملا عبد الشکور خان قاضی و حسام الدینخان كوتوال وعبد القادر خان خزانه دار وحاجی\nعبد الشکور خان تاجر باشی بازداشت و ایشان بلادريك آهنگ خرقه متبرکه نموده بزبان ملایمت و تسلیت سبب\nبلوا و مخاصمت ایشانرا با براند محمد صادق خان بپرسیدند و ایشان که از کردار ناهنجار خود شرمسار بودند کتمان\nبیان واقع که باعث الزام ایشان بود نموده بگفتند که از جور وستم براند محمد صادق خان وميرزا نظام الدینخان امین\nنظام وميجر عبد العزيز خان این رفتار نکوهیده اختیار کرده اند تأخیر سفر گردیده بپادشاه رسد وستمکار را\nزجر وتوبیخ کند و ایشان بعزم اطفای نائرۀ فتنه عریضه از ایشان و طبق اظهاری که کردند حاصل کرده بمطایه\nو مواجهۀ ایشان خواتیم (١) خویش در برآن بر نهادند و بپيك ضروری در کابل فرستاده ایشانرا تسکین خاطر\nداده از خطیرۀ خرقۀ متبرکه بر آورده مواضعه (۲) نهادند که تا پر تو وصول افکندن حکمی که از پیشگاه حضور\nحضرت والا شرف صدور و عز حصول یابد بر اند محمد صادق خان و امین نظام وميجر عبد العزيز خان داخل اقامتگاه\nفوج نشوند و حضرت والا در روز دوشنبه بیست و پنجم ذی الحجه فرمان کرده براند محمد صادق خان ومیرزا\nنظام الدینخان وميجر عبد العزیز خان را با پانزده تن از سپاهیان فوج مذکور هراتی بوكالت بجماعت فوج مخمور\nو آنانیکه مرتکب شور وغوغا شده بودند در کابل خواست که انشا الله شرفیاب تقبیل سده علیا شدن و بحق و مبطل\nبتردن طرفین ایشان در موقعش نگارش خواهد یافت و همدرینوقت میرزا محمد حسن خان سر دفتر قندهار که حواله\n\nذکر شورش فوج پیاده هراتی\n(١) خواتیم جمع خاتم بکسر تا انگشتر و چیز آن که بدان مهر کنند\n(٢) مواضعه باهم درقول وفعل شرکت کردن و قراری دادن","chars":3792,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01244.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1244","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1244","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}