{"book":"adl0009","page":124,"text":"(۱۱۷)\n(جلد اول) (ذکر وقایع ایام فتور افغانستان) (سراج التواریخ)\n\nخراسان بفتح قلاع قرائیان نیست بل که غایت مافی الباب آن فتح هرات و تسخیر افغا نستان است اگر بتوانی\nلشکری ترتیب داده روانه تربت داری تا محافظت قلاع قرائی نمایند و من نیز جهی را که با خود موافق و متفق\nمیدانم از خود رانده بحفظ و حراست هرات فرستم و حامل این مکتوبات وزیر یار محمد خان بود که چون نزد\nنائب السلطنه رسید و از مطالعه او گذرانید در حال محمد خان را که آگاه گشته عزم فرار کرده بود با برادرانش\nمحبوس کرد و حکومت تربت حیدریه را بسهراب خان نامی از پیشخدمتان خود تفویض کرد و ابراهیم خان\nهزاره را بنیابت او کاشت و محمد خان را با خود برداشته در مشهد برد و محبوسش نگاه داشت و وزیر یار محمد خان\nفرستاده شهزاده کامران را نیز در تحت حفاظت نهاد تن از پیاده نظام گذاشت که تا یکسره شدن کار هرات\nمراجعت نکند و محمد رینوفت شاه پسند خان که بعد از قتل حاجی فیروز الدین از راه معاندت شهزاده کامران\nدر نشاپور بعزم ملاقات نائب السلطنه رفته بود از انجا نزد نائب السلطنه حاضر آمده در حبس وزیر یار محمد خان\nجهت فتح هرات مبالغت نمود و مقارن اینحال شهزاده کامران برای استخلاص وزیر یار محمد خان از راه حیله کس\nنزد نائب السلطنه فرستاده مکتوب کرد که مردم هرات نسبت بوزیر یار محمد خان اعتماد و اعتبار کلی دارند چنانچه\nباستظهار او مرا از عمل و دخل حکومت باز داشته اند هرگاه او را محبوس دارید ممنون احسان خواهم شد\nو همچنین وزیر یار محمد خان نیز از در کید و شید که از راه خفا از نوشته شهزاده کامران برای نائب السلطنه آگاه بود\nعرضداشت نمود که شهزاده کامران با من معاندت دارد اگر رخصتم دهید در هرات رفته شهر و حصار آن را\nبدون پیکار بکار گذاران دولت ایران سپارم و نائب السلطنه بفر است از مکایده هردو تن دریافته وزیر یار محمد خان\nرا زیاده تر بمحافظت بداشت و فرستاده شهزاده کامران را رخصت مراجعت داد بعد وزیر یار محمد خان را نزد\nخود طلبیده بوی گفت که مملکت افغانستان در زمان سابق ضمیمه ممالک ایران بوده و پس از قتل نادرشاه\nاحمد شاه سدوزائی در ان مملکت اساس سلطنت مستقل نهاده تا کنون هرات بتصرف شهزاده کامرانست و باقی\nمملکت محیط ربط و ضبط پسران سردار پاینده خان در آمده است پس میباید که شهزاده کامران هرات را تخلیه\nکرده خود نزد شاه ایران آید و یا اینکه خطبه و سکه را بنام شاه ایران اجرا دهد و مالیات را بعهده گیرد که\nبرساند و پدرش را برسم گروگان روانه داشته آسوده حال شود والا بقهر و غلبه هرات را بتصرف خواهیم آورد\nویز محمد خان بواسطه یکی از ملازمانش شهزاده کامران را ازین گفتار نائب السلطنه آگاه کرد و او در اواخر\nسال هزار و دو صد و چهل و هفت هجری باز نامه و رسول نزد نائب السلطنه فرستاد که باوی چنان مدارا کنند\nکه با انعامش در ایران موا ساهمی کرده و میکنند نادر آینده هفتاد و پنجهزار روپیه که معادل پانزده هزار تومان\nایران باشد باسم پیشکش روانه مشهد مقدس نمایم بشرط آنکه دست از تسخیر هرات باز دارد والا ساخته رزم\nشود و نائب السلطنه ایران ازین پیام شهزاده کامران بر آشفته تسخیر هرات را تصمیم عزم کرده حکم داد که\nافواج آذربایجان و مازندران و استرآباد حاضر مشهد مقدس شوند تا راه هرات برگیرند اما درینوقت نائب السلطنه\nبفرمان طلب در طهران رفته شهزاده محمد میرزا بپانزده هزار پیاده و سوار مأمور باقامه مشهد و تهيه اسباب سفر\nهرات شده میرزا موسی خان رشتی بوزارت و نیابتش معین گشت و نائب السلطنه خوانین فتنه جوی خراسـان\nرا با همرا شاه در طهران برده از جمله محمد خان قرائی با دوتن فرزندان خورد سالش باقامه آذر بایجان مأمور گردیده\nدیگران در طهران مقیم و هريك باندازه خطای خویش گرفتار عتاب الیم آمد و بعضی معفو شده نائب السلطنه\nبعد از درك سعادت ملاقات شاه رخصت انصراف حاصل کرده روز نوزدهم ربیع الاول سال ١٢٤٨ هزار و\nدویست و چهل و هشت هجری از طهران راه مشهد برگرفت .\n\nذکر وقایع سال هزار و دوصد و چهل و هشت هجری\n( ومأمور شدن لشکر ایران بجانب هرات )\n\nو نائب السلطنه از عرض راه خویشان شهزاده محمد میرزا را فرمان کرد که برایت تسخیر هرات برافرازد\nچنانچه شهزاده محمد میرزا باشهراده خسرو میرزا و لشکر آذر بایجان و نجف علیخان شادلو و امیر علی نقی خان عرب\n\nذکر شکر\nکشیدن محمد\nمیرزا بجانب\nهرات","chars":3603,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00124.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/124","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/124","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}