{"book":"adl0009","page":1239,"text":"( ۱۲۰۹ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nکردند و حضرت والا در روقیت و حلم مذکور ماه متربور در پاسخ عریضه ایشان رقم فرمود که در وقت\nرخصت مراجعت دادن بشما فرموده شده بود که اصلاگر خان را تا کا قوم اوتید فصل کرده بروید و شما\nاز نيك وبدافعال او چیزی بعرض نرسانیدید حال آنکه از شما حسن وقبح کردار او استفسار فرموده شود\nعریضه نگار گشته خواستار اطلاق و رها دادن او شدید پس در چنین صورت مكشوف سرکار ما نمیگردد که\nراست معروضداشته اید یا بتعليم وتحريك لشکر خان نگاشته اید بهر حال تحقیق احوال او بروی کار آمده نيك وبد\nافعالش مکشوف خواهد گشت و در میان کار همچنانکه از پیش اشارت رفت قرین عفو حضرت والا ورهین\nاحسان دولت آمد و همدرین ایام از عریضه ملا عبدالوهاب معروف با خندزاده مانکی که ملفوف عریضه مردم\nترك زائی بدار الانشای پیشگاه سرير سلطنت رسیده بود بمسامع فیض مجمع حضرت والا رسید که ملا نجم الدین\nآخند زاده مكانيكه مشتمل بر الفاظ قبیحه اند بدست مریدان خود که در نشیان وکنر وشگی\nودرة پيچ وغيره مواضع سكنتا وماری دارند داده و از سبب منع اشارت انگشت سبابه بعد از سلام نماز که ملا\nمانکی نموده حکم بکفر او کرده و مریدان ملانجم الدین آخندزاده مریدان او را تمام از امامت نماز جماعت و مساجد\nرانده اند واو بخامه التجا اینجا را معروض داشته استدعا کرده است که حضرت والا ملا نجم الدین را فرمان\nکرده ازین امر که بدون استحقاق شرعی حکم بكفر او کرده استطتافش نموده است باز دارد و حضرت\nوالا در روز بیست و هفتم مسطور ماه ذیقعده بخامه خاص در پاسخ اینعریضه ملا مانکی رقم کرد که بخود\nشما معلومست که ملانجم الدین از این دولت روی بر تافته واز راه فرار در کوهسار مقبوضه دولت انگلیس شتافته\nدر توابع پشاور قرار گاه یافته است پس سرکار ما در خارج از خاك مملکت افغانستان بهردوی شما چه\nبگوید و بآب کدام تدبیر این آلایش کدورت ومسالمت را از دامن روز کار شما بشوید تا از ارتکاب\nمناهی محترز و مجتنب آئید باری دعوای هر دوی شما در روز حشر نزد خدای تعالی (ج) و رسول (ص)\nفصل خواهد شد چه هريك شما راه جدا گانه اختیار کرده بخیال ورأی خود مردم را بخویش\nگرویده اید و در روز قیامت صاحب دین حق دحق و كیفر باطل را خواهد داد زیرا ::. هر کسی آن درود عاقبت\nکار که کشت ::. و همدرینوقت مستر ( فرنگ مارتين ) برادر ( سر ایگوهن مارتین ) که رخصت حاصل کرده در\nفرنگستان بخانه خود رفته بود در کابل باز آمد و هم صاحبزاده محمداس و عظیم الله خان در قلم نگار که شرح حالش\nبافرمان آمدن او در کابل از پیش گذشت از پشاور ره نورد گردیده روز سه شنبه بیست و هشتم ذیقعده وارد جلال\nآباد شده بلا درنگ آهنگ کابل کردند و همدرین هنگام سپهسالار اول غلام حیدر خان تو رو سه نفر اشتر و غیره\nبارگیر را از اسلحه وغنایم کافرستان بار کرده با سه صد و هشتاد و سه تن مردو پسران ایشان که بکردکان از مردم\nجدید الاسلام کافرستان بدست آورده و با چهل تن کنیز در جلال آباد فرستاده بود شاه محمد خان حکمران آنجا همه\nرا بكابل کابل کرد و حضرت والا کروککان را در پغان مقام داده جواری (۱) را بپرستاری حرم محترم شاهی\nنگاشت و ازانسوی چون نامه حضرت والا که در باب مردم مهمند وقوم بنی بیاسیج نامه ( ویسرای ) چنانچه\nگذشت فرستاده و نگار داده بود که تماعت مردم مهمند از ان افغانستانیست در کلکته شرف افگن وصول گشت\nویسبرای کتاب پیویج وتاب ذیل را نزد ( دیق ) کمشنر پشاور فرستاده نگار داد که از طرف خود بسمه الار\nغلام حیدر خان رقم کند چنانچه او سواد آنرا در پاس روی صحیفه خویش نقل داده نزد سپهسالار فرستاد\nکه (مق) و دیگر مواضع متوطنه مردم مهمند که ذکر آن در نقشه حدبندی که بعهد نامه شاماست شده و امیر\nصاحب آنرا درست نموده با مواضعی که ذکر آن در نقشه تحریر یافته واضح میدارد که طرف سرکار انگلیس واقعند\nوانجانب یعنی (دیق کمشنر) را معلومست که آن مهرنان یعنی سپهسالار بدستور اول (۲) فرموده بود که دعوی من\nبدیگر حدیث نیست و او فرموده آن مهربان را منظور نکرده تا حال قطع وفصل آن معامله در بین سلطتین نشده\nونا آنکه که فصل شود مناسب نیست و از طریق دوستی دور است که آن مهربان از اعداد رجال مسلح در انحدود\n\nذكر\nمعاندت ملا\nعبد الوهاب\nبا جناب ملا\nنجم الدين\nآخوندزاده\n\n(۱) جواری\nجمع جایزه\nبمعنی کنیز\n\nشرح مذاکره\nانگلیسان در\nباب مردم متق\nو غیره\n(۲) دستر اولی\nکمیست که\nبا سپهسالار\nتعيين وتصفية\nآن حدود\nچنانچه\nگذشت کرده\nبود","chars":3728,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01239.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1239","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1239","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}