{"book":"adl0009","page":1234,"text":"( ۱۲۰٤ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nزمین را از جانب بیرون داخل اندرون آن دو خط که عمود وقاعده خوانده میآید باری متصلبان بکفته محمد عمر\nخان تن در داده ناچار از موضع کدر شاه که نقطه معین و معروفی بود اراضی را پیمایش کرده مقدار مسافت\nسیزده میل جانب جنوب کدر شاه داخل خاك افغانستان آمد و نقطه انتهای این سیزده میل مسافت که محل نصب\nعلامه فاصله بود بپوکسنان در پیوست و چون درريك افراشتن برج فاصل میسر نبود لفظ مسافت سیزده میل\nجانب جنوب کدر شاه را موضع فاصله سرحد درج نقشه متعاهده تردید بعد از کدر شاه وعلامته در موضع\nرباط فرود آمدند و از انجا جریده وسبك عنان باهم در کوه ملك سياه رفته و در بلندتر قله از قلل اینکوه برج\nفاصل رافراخته کارران بانجام و اتمام رسانیده در فرود گاه اردو بازگشتند و از قرار تعیین خط و نقاط فاصله که بشرح\nرفت آب و منزرع رباط داخل خاك افغانستان نشب و مکمبان همتم کرد که پس از ده سه روزی راه بندر کابل خان بکیرد\nو اردوی محمد عمر خان که در آنجا فرو کش کرده بود بوی پیوست و او ماجرای مذکور را که بامکمهان انکلیس\nدر میان رفته و کار جانبین انجام یافته بود سراسر معروض پیشکاه حضور آورد انشا و حضرت والا او را در ایام\nمذ کوره ماه ذیقعده فرمان کرده احضار کشفن در قندهار و از آنجا در موضع بولدك رفتن و سر رشته سامان قلعه\nجدید در انجا نمود و او بنابر اینکه مباحثه بعضی مواضع سرحديه از تعیین خط ونقاط فاصله که بشرح رفت\nبپای نرفته بود راه قندهار برنگرفته پيمبر محمد علی خان سر حددار بولدك ومهتمم قلعة مستحدثه انجا نوشت که\nدیوار قلعه را با رتفاع دوازده ذرع را فراخته و تا جائیکه بتواند و ممكن باشد خاك در پشت دیوار انداخته بپردازد\nو اواز عدم معین داشتن محمد عمر خان حد خاك انداختن را معروض پایه سریر سلطنت داشته از حضرت والا استدعای\nدستور العمل کرد و حضرت والا اور افرمان فرستاده نکار داد که خندق عمیق حفر نموده خاک آنرا تاحد تیر کش\nدیوار قلعه اندازد تا محکم و استوار کردیده کلوله توپ بخاك فرورفته رخنه در دیوار نیندازد ومقارن اعمال\nمذکور محمد صادق خان وميرزا محمد حسن خان سر دفتر قندهار بفرمان حضرت والا سردار عبد الله خان حکمران\nسابق انجا را که از خیانت و خسارت و رزیدنش چنانچه گذشت محبوس شده بود در روز دهم ذیقعده از قندهار\nرهسیار کابل ساختند و همدرین ایام یکصد و بیست تن از بزرگ زاده كان قوم توخی را که فقیر محمد خان حاکم کلات\nبفرمان حضرت والا برای فوج پیاده نظام خاصه شاهی فراهم کرده و چنانچه نذشت حضرت والا امر کرده بود\nکه ایام بهار ایشانرا قواعد نظام تعلیم داده بعد تکمیل کابل نماید با کل احمد خان واسد الله خان معلم قواعد ایشان ره نورد\nکابل نمود و همدرینوقت دوست محمدخان توخی مقیم کراحی بیست خروار اهن و پنجاه من فولاد بامر حضرت والا برای\nکارخانه جدید فراه خریده از راه قندهار نزد ميرزا ملك حبخان سر دفتر فراه فرستاد و هم در اول امسال\nمجيمنيل ديوان تيمچن داس هندو که منصب کرنيل اعتبازی و سر دفتری وجوهیات داشت در هباره از مال\nالتجاره که در داخل و خارج مملكت حمل و نقل داده شود چهار روپیه اضافه از محصول سابق در قامت بنادر\nافغانستان بنام کوشی جدید محصول قرار داد و از جهه درسی و دو بندر قندهار محافظین آنها در اخذ این خراج\nجدید پرداخته بازرکانان قندهار که تا کنون این باج را ندیده بودند بفریاد آمده از حضرت والا بدويعة عريضه\nداد خواستند و حضرت والا عرض ایشانرا اصغا نفرموده در روز سیزدهم ذیقعده در پاسخ ایشان رقم نمود که این\nمحصول جدید در همه بنادر مقرر است و تفاوت بازر کانان نمیدهند چنانچه تا جرهای کابل و پشاور که از راه و بندر\nدکه عبور و مرور میکنند باج سابق را در کابل وخاك تسلیم گمرکیان مینمایند و در بندر دکه خراج جدید کوشی را\nبا باج بدرقکی نیزادامینمایند و چون تعیین حدود سرحد ایلاتيت ماتيتوقت از قوه بفعل نیامده بود و اکنون بپای\nرفته حق وحصه هريك از دولتین افغانستان وانکلیس معین گشت در سر حد قندهار سی و دو بندر از قدیم\nوجديد قرار داده این محصول برای تنخواه محافظین سرحد جدید نهاده آمد که باید با زرکانان آنرا ادا نمایند\nو نجار قندهار از دو جزء باجیک سالاران (۱) کابلی که در بندر د که بنام بدرقکی و در کند مك باسم روانگی میدهند\nو ایشان معافند شکر گذار باشند و بجا داد نخواهند و همدرین هنگام از عریضه قاضی سعد الدین خان حکمران\n\nطلب کابلی شدن سردار عبد الله خان پوپالزی حاکم سابق قندهار\n(۱) سالار تاجر و سودا گر","chars":3775,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01234.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1234","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1234","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}