{"book":"adl0009","page":1230,"text":"( ۱۲۰۰ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nو هم در بنوقت از عریضه و استدعای حبیب الله خان جلال ابادی اخراجی پشاور که حضرت والا او را اجازت\nبازگشتن در افغانستان داده و او از سبب در صدد انجام رویه انگلیسی قرضدار بودنش و عدم زادراه داشتن توان\nآمدن نداشت در روز دوم مذکور ذیقعده نایب صوجارا فرمان کرد که پنجصد روپیه انکلیسی بجهة زاد راه\nوادای قرض او از دولت داده رهسپار جلال ابادش کنند و از جانب دیگر سپهسا لار اول غلام حیدر خان\nکه از اسمار چنانچه گذشت احنك رفتن در موضع ترك كرده بود راه درۀ پیچ را که جانب موضع باد و رجیم\nامر ساختن کرده بود تا موقع كوسلك واقع اخير درۀ پيچ رسانیده چهل تن از سپاهیان فوج پیاده سفری متا را\nبا مردم درۀ پیچ از انجا تا موضع واما مأمور ساختن راه کرده خودش وارد موضع ترك شد و غيرت خان منی\nکه بوعدۀ حاضر آمدن چنانچه گذشت داده بود با سلطان محمد خان در تونك نزد او حاضر آمده او سلطان محمد خانرا رئیس قوم\nمنی قرار داده عبد الواجد خان و غیرت خانرا که مصدر فتنه چنانچه گذشت شده و هم با سه صد تن مردم مسلح نز دسپهسالار حاضر\nآمده بودند در اردو نگاهداشته سه صد تن پیاده ساخلو و چهار صد تن از اعداد لشکر ملکی از مردم شنگری\nبسر کردگی ارباب سعید محمد خان و قورخانه با سلطان محمد خان کاشته امر کرد که در میان مردم (متی) اقامت ورزیده\nوسلطان محمد خانرا بر مسند ریاست قومش جای داده آحاد و افراد فرازیان دست تغلب بسر حده ر خان و غیرت\nخانرا که قصه ایشان از پیش ثبت کتاب شده آمد در منازل ایشان باز گردانند و مقارن اینحال كرنيل فيض الدين\nخان که از کابل راه لقمان بر گرفته بود در روز ششم ماه ذیقعده وارد آنجا گردید. فرد آئین کرد و از آنسوی\nصفدر خان ( ناوگی ) را از ورود سلطان محمد خان با لشکر پادشاهی در موضع منی لرزه براندام افتاده لیکن خود\nرا از دست نداده چنانچه هر دو قلعه ( ایجری ) و ( کر کندوشاه ) را که از مردم ( موسی خیل ) قوم ( متی )\nبودند و از سالها باب منازعه ایندو قلعه در بین صفدر خان و قوم متی باز بود و صفدر خان بتغلب متصرف شده کلید\nآندو قلعه را در دست داشت بناعه و پیام سپهسالار بمردم منی واشگذاشت بلکه اخذا در چاله و استحکام آن پرداخت\nو سپهسالار باز پیام داد که هر دو قلعه را به مالکانش فرد هشته مار و متاع مردم متی را که خود و پسرش غارت کرده\nاست مسترد کنند و او با وجودیکه سند مکشوف داده بود که در کوهستان میمند مداخلت نمیکنم از عدم باز پرس\nدولت انگلیس و وجود تحريك و ترغیب کار گذاران آن که او را بوعده معاونت پشت گرم ساخته جبه می انگیختند\nواو خویش را بهمان مژده و وعدۀ انگلیسان کامیاب زندگی دنیا و رسیدن بمراد ومدعا دانسته پیام سپهسالار\nرا رقمی ننهاده پاسخ داد و نوشت که بدون تغلب وقهر وقسر هردو قلعه را نمیگذارم و اموال منهوبه مردم متی\nرا هرگز از راه استرداد پس نمیسپارم و این جواب جسورانه را بایما والقاى کارکنان دولت انگلیس رقم کرد\nچنانچه از نامه و پسرای که در باب مردم (متی) نزد حضرت و الا فرستاد که عنقریب رقم شده می آید تحریكات\nآندولت را که بصفدر خان می نمود مکشوف میدارد و صفدر خان احسانهای ایندولت را که مبذول حالش چنانچه\nگذشت و برقم نشست شده بود فراموش کرده این کربه را بتلاوت نکرد و خود را در زمره گروه ( اولئك الذين\nليس لهم فى الآخرة الا النار وحبط ما صنعوا فيها و باطل ما كانوا يعملون ) در آورد و استوار نشست و سپهسالار\nاز تحریكات هوا خواهان دولت انگلیسی که بواسطه مخبری آگاه شده بود باندیشه آنکه مبادا فتنه حادث شود\nکه مورث قتال و جدال دولتی کردد دیگر با صفدر خان هیج نگفت و ماجرا معروض پایه سریر سلطنت داشته\nبکار بست مالیات اراضی مردم باديل ربوه کل . و چلس ، که رؤسای ایشان در ترنك نزد او حاضر آمده بودند\nپرداخته قرار مساحت و جريب علاوه از معاملات فروعات چون چهل يكه دواب و مواشی و متروکات اموات\nومحصول نکاح و سرشکن و دندان شکن وغیره جنایات در سالی چهار هزار روپیه ربوه کل ، و چلس . و پنجصد\nروپیه بر باديل و دو هزار و پنجصد روپیه بر دیو کل و یکهزار و یکصد و هجده روپیه بر غازی آباد و دو هزار و چهار\nصدوسی روپیه بر اویت و یکهزار و چهار صد و شصت و دو بر بربیه بر شمالی نهاده ثبت دیوان سلطنت نمود و از\nآنسوی صفدر خان که نامه در پشاور نزد انگلیسان فرستاده و ایداشتی نخست چنانچه گذشت در فرو نگذاشتن","chars":3666,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01230.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1230","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1230","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}