{"book":"adl0009","page":1228,"text":"( ۱۱۹۸ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nنام خودرا کردی شاه وا نموده و در شب بند آهنین را از پای کشوده بگریخت و امیر محمد رفیق او را محمد کریم\nخان در قندهار فرستاده چون از آنجا کابل قابل شد اصل نام عبیدالله را که از مقاله کردی شاه گفته بود\nابراز داده و عباس نامیرا که خدای قریه که عبیدالله دران توطن داشت اظهار کرده مکشوف نمود و حضرت\nوالا جنرال شیر محمد خان را فرمان کرد که از بیادکان نظام بر عباس نام کماشته و او را زجر و توبیخ نماید که\nعبیدالله را دریافت کند بعد محبوس کرده روانه کابلش نماید ولیکن عبیدالله از بیم جان همچنانکه گریخته بود\nدر شالکوت رفته بدست نیامد که محبوس میکشت و کد خدا عباس در کابل خواسته شده پس از حبس چندی\nحضرت والا او را عفو و ترحم فرموده از حبس رها داد و هم مقارن اینحال هفت تن از مردم درۀ شاه علی\n(۱) ارز کان که در وقت گرفتار ساختن نائب یاد شاه کلخان اشرار و بزرگان هزاره را فرار کرده و در شالکوت\nرفته و اینوقت از راه حب وطن پس آمدند و مخفی روز بسر میبردند ارباب شيرك نام هزاره از بیم آنکه مبادا\nظاهر شوند و باز پس رفته او مواخذه شود بجنرال شیر محمد خان خبرداد و او هر هفت تن را خواسته چون از\nرفتن در شالکوت انکار کردند و از باب شيرك بامر جنرال مذکور در نزد قاضی رفیق شالکوت را\nبر ایشان اثبات شرعی کرد بعد جنرال شیر محمد خان همه را محبوس نمود و ایشان هر واحدی صد\nروپیه بوی داده التماس رهایی خویش کردند و او رها نداده معروض پایه سریر سلطنت داشت\nو بفرماینکه بنامش شرف اصدار یافت ایشان را همچنان محبوس کابل کابل کرده داخل زندان\nحکومت قندهار مامور شدن محمد علی خان قا پوچی باشی\nو عبرت دیگران شدند و مقارن اینحال حضرت والا محمد علی خان قا پوچی باشی را مشمول نوازش\nفرموده در روز یکشنبه بیست و هفتم شوال بحکومت قندهار که امیر محمد خان حاکم آنجا فوت شده و چنانچه\nگذشت قاضی عبدالشکور خان و میرزا محمد حسن خان و حسام الدینخان کوتوال بامر حضرت والا برعلاوه\nخدمات مرجوعه خویش مواظب مهام حکومتی نیز بودند مأمور کشد و همدر اثنای این معاملات میرزا محمد\nحسن خان قزلباش قندهار و قمر الدینخان و ملا فخر الدینخان افغان که بامر و فرمان حضرت والا چنانچه گذشت مامور\nسنجش و تمیز حق و باطل خسارت و خیانت میرزا عبدالرسول خان سر دفتر قرار که خودش محبوس در کابل آمده بود\nشده و يك لك و شانزده هزار و سه و نیم روپیه کابلی نقدی با کنیز او يكصد و سی و دو خروار و بیست و نه سیر و زن کابل جنس\nاز حبوبات و غیره را که از طراء و جحاف سر دفتر و خیانت کرده بود روی روز آورد در دفتر سنجش کابل فرستاده بودند\nو میرزا عبدالرسول خان بساط و وسائل حواله محصول همه را معطل داشته بود حضرت والا از تحریف و خرسندی تمیز\nو سنجشی مذکور از تعویق و تعطیل تحصیل آن آگاه شده در روز دوشنبه بیست و نهم شوال امراءضاء حواله و حصول\nکرد و همدرین ایام کرنيل فیض الدین خان با فوج پیاده نظام هراتی از کابل مأمور اقامت لغمان شده چون از منزل\nسمچهای ( ۲ ) ملا عمر کوچیده در موضع سروی واقع کنار نهر کابل در وقت عبور لشکر از آب برادر\nعبدالرسول خان معاند دولت را که روز اخراج در پیشاور بسر می برد با یکمیل تفنگ دنباله پروپکشن و اور زادخوی که\nبتغیر لباس نامر وروی مجیده بدستار کرپاس رساله (۳) نشسته از آب میگذشت شناخته هر دو تن را دستگیر\nساخت و از عريضة كرنيل مذكور حضرت والا امیر محمد خان جنرال اول نظامی را فرمان کرده او هردو تن\nرا با یکتن خادم ایشان بذريعة سواران نظام باغل و زنجیر در کابل آورده در زندان سیاست انداخت و هم مقارن\n(۱) شاه علی از مردم هزارۀ ارزگان که درین کتاب رقم گردیده است در رساله تاریخ مغول و جغرافیای هزار جات\nکه جدید تالیف و چاپ شده است بنظر پیوست که جد اعلای اینقوم اولاد یوسف بن سالحی که از بطن الان قوا\nزوجه دیمون نویان بعد از فوت پدر متولد شده موسوم باسم مذکور گشت و همین القوم را که اولاد اویند شالی\nمیگویند که در اصل سالجی بوده تحریف لفظی یافته چنانچه درین کتاب همه جا بلفظ شاه علی رقم گردیده است از\nبشیر است (۲) سمچ و سمچه بخال آکویند که در زیر زمین بادر کوه بجهته در ویشان یا گوسپندان بکنند جاله (۳) روزن\nلاله چیزی باشد که از چوب وعلف برهم بندند و چند مشك پرباد بر آن نصب کنند و بر آن نشسته از آبهای عمیق بگذرند","chars":3638,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01228.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1228","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1228","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}