{"book":"adl0009","page":1180,"text":"( 1750 )\n( جلد سوم )\n( وقایع ماه ربیع الثانی سنه 1313 هجری )\n( سراج التواریخ )\n\nاستقامه نمود بساعت یازده از روز مذکور کمپیل بندر سویس فرموده امر کرد که از وکیل مزبور جهازی بکرايه که بحد بلوغ حاصل کنند و ایشان نزد او شده او عدم اجازت حضرت خدیورا از کرایه دادن جهازا بشهزاده افغانستان عذر نهاده گفت که بذریعه تلگراف اجازت خواسته بساعت يك از فردا اجازت حاصل کردن خود را بمر عرض شهزاده میرسانم و اگرچه جهاز حاضر و آماده است اما نظر بشأن شهزاده و همت خديو بكرايه نمیتوانم داد که مبادا مقصر شوم و یقین است که خدیو بدون کرایه جهازی را داده از پذیرفتن شهزاده متفکر و ممنون خواهد شد و فرستادگان شهزاده ایبرانشیده بساعت هفت پس از نصف روز مسطور باز گردید. ماجرا بعرض رسانیدند وشهزاده در روز چهارشنبه سیزدهم ربیع الثانی از شدت حرارت عرض راه بینبوع ومدينة طیبه آگاه گردیده و هم از عدم میسر اسباب و سامان سفر عربستان چون خیمه وغيره و موجود نبودن موسم حج و بدشواری بدست آوردن جهاز فسخ عزم کرده امر بباز آمدن مستر مارتین که مامور قاهره کرده بود نمود واو در روز چهاردهم ربیع الثانی از قاهره باز گشته شهزاده در هنگام عصر اینروز بسواری جهاز کوچکی وبسطح بحر گردش و تماشائی کرده بعد از نماز شام بجهاز نشستن گاه خویشتن مراجعت فرمود و (مر جنرال فتر جیر لد) که در وقت تشریف ردن شهزاده بجانب لندن و پرتو وصول افکندنش در بندر (پورتسغته) قدم خدمت مهمانداری از جانب دولت پیش گذاشته بآنجا اعزاز واکرام اورا بعهده مواظبت داشت بساعت ده از شب از شهزاده رخصت مراجعت بجانب لندن حاصل کرده و شهزاده از عطای سكرت دانی از زر ناب که بیاد گار بوی بخشود دلشادش فرمود و از پنجا ببعد کرنیل ( تالبیت ) که طریق خدمت ترجمانی میسپرد عهده مهمانداری نیز همی نمود و بساعت دوازده از شب جهاز مخصوص شهزاده از بندر سویس بجانب هند مجریها گردیده روز جمعه پانزدهم ربیع الثانی واصل دهنه شروان که از سوی سویس اول بحر احمر است گشت و درینجا از دو طرف ساحل بنظر آمده بحرکت و سير جهاز اندك اندك از نگاه غائب شدند و در روز شنبه شانزدهم بحر تموج بحر ساحلی بنظر نیفتاد و جهاز با رامی قطع مسافت همیکرد و در روز یکشنبه هفدهم هوا از تابش آفتاب که در ساحل ریگستان و آب افریقا و بیابان حجاز عرب تافته حرارت آن بسطح بحر منعکس میکردد بغایت شدت کرم بود وهوا در روز دوشنبه وسه شنبه هجدهم و نوزدهم مثل روز هفدهم حرارت داشت مگر در روز نوزدهم جهازی از جانب هند در مقابل جهاز شهزاده رسیده بکذشت دیگر چیزی بچشم آشنا نکشت و در روز چهارشنبه بیستم بحر قدری تلاطم و تموج یافته بساعت ده از شب جهازدیگری که نیز از جانب هند در پا بورد شده بود قرب مسافت پنج میل دور از جهاز شهزاده گذشت و درهنگام ساعت یازده از شب چند جهاز کوچکی بنکاه در آمد ودرینجا از سبب تماس و تصادم کوههای زیر آب جهاز را بشتاب ترانده آرام طی مسافت همی نمود ودرروز پنجشنبه بیست ویکم ربیع الثانی جبال زیاد از طرف شرق وغرب جهاز شهزاده بنظر جهاز نشستکان افتاد که در خاك دولت علیه عثمانی واقعند وبساعت شش پس از نصف روز مذکورجهاز شهزاده در دهنه باب المندب که آواز باب اسکندر نیز گویند شرف بخش وصول شد و این دهنه را اسکندر رومی از کوهیکه در بین بحر احمرو بحرعرب واقع و حایل است بریده هردو بحر را با هم الصاق و اتصال داده است و دولت انگلیس اندك اساس تعمیری در پنجا نهاده تلگراف خانه نیز در پنجا قرارداده است که هر جهازیکه واردا بجاشود بیرق را حرکت داده بتلكراف خانه نمودیدهد و از اسم جهاز بخرکت بیرق که بحساب جمل و حروف حرکت میدهد تلکراف جی را آگاه میکنند و از تلگراف خانه تلگرافاً بانگلستان خبر وصول جهاز را در باب المندب میرساند و در حصه از این جبال دولت فرانس نیز شراکت دارد و جهة آنكه جهازات تجارتی آندولت جانب هند وایران رفت وآمد دارند محافظ در حصه خود بکماشته است که ازعبور ومرور جهاز بدولت فرانس آگهی دهد باری جهاز شهزاده بساعت شش قبل از نصف روزجمعه بیست ودوم ربیع الثانی درعدن رونق افزای وصول گردیده پنجادقیقه لنگر افکن توقف گشت تا بعضی از اشیای مايحتاج اليه را از قبیل یخ وغیره ازعدن امر برداشتن کرده درجهاز","chars":3490,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01180.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1180","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1180","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}