{"book":"adl0009","page":116,"text":"(۱۰۹)\n(جلد اول)\n(ذكر فتور و انقلاب عهد شاه محمود)\n(سراج التواريخ)\n\nقزلباشیة کابل را با خود یار ساخته بعد بمعاونت آنان و مردم کوهستانی که همراه داشت بمقابله پرداخت و بقهر\nو غلبه داخل کابل شد و با وجود مخالفت سردار سلطان محمد خان بعد از متصرف شدن کابل از راه پرداری او را\nپیش خوانده نوازش نمود و گفت با هم بکار حکومت کابل ناظم و نسق داده بوضع برادرانه زیست میکنیم واو چون\nخود را گرفتار میدید اینوقت سخن سردار دوست محمد خان را بگوش قبول شنیده وقتیکه فرصت یافت فراراً\nدر پشاور نزد سردار یار محمد خان شتافت چنانچه بیاید.\n\nذكر فتنة سيد احمد ومولوى اسمعيل هندى\n\nمقارن اینحال سید احمد نامی که در کشور هند بسلك سوارة نظام دولت انگلیس ملازمت داشت\nو چندی پیشتر ازین هنگام مولوی اسمعیل نامی با چند تن دیگر از علمای دهلی او را بمهدی موعود\nخوانده حشر واژد هام بنامش فراهم کردند و کار گذاران دولت انگلیس از بیم آنکه هم عایری جمع شده\nمبادا شورشی در ممالك حادث گفته تشویشی بدولت روی دهد مریوین را اخراج الملك نمودند\nو ایشان از راه بحر جانب مكة معظمه رهسپر گردیدند و بعد از ادای مناسك حج از راه مسقط (۱)\nو بلوچستان وارد قند هار شدند و از انجا درین اوقات که اشارت رفت بکابل آمده در باغ سردار سلطان احمد خان\nبن سردار محمد عظیم خان از جانب ایالت مسكن برای ایشان معین گشت و سردار دوست محمد خان باسردار سلطان\nمحمد خان بواسطه نام سیادت و فضیلت علم مقدم هر دو تن را گرامی داشته بغایت احترام کردند و ایشان در ایام توقف هر دو\nسردار را بجهاد سکهانی که پنجاب و کشمیر را متصرف شده بودند تحریض و ترغیب زیاد نموده بزمزام فاتر شکنند باعث\nآن بود که هر دو سرداران قوت مقابله با سنگهان را نداشتند چرا که نودولت بودند هر گاه این خیال را میکردند\nالبته ضرورتاً غیر از شکست و بگشتن دادن مسلمانها دیگری ثمره حاصل نمی کردند پس ناچار از کابل بی نیل مقصود\nدر پشاور رفته سردار یار محمد خان را توجه بجهاد کرده و مردم سوات و قبائل یوسف زائی وخنك و مهمند و متوطنین\nکوهات و دیرجك را با مرسردار مذکور بنام غزاو جهاد سکهان گرد آوردند و با هری سنگه سپهسالار رنجیت\nسنگه طرح مقاتله انداخته در وقت تسویه صفوف سید احمد برشت پیل نشته هر دم بآوای آوا با بخیر بحکم بدت\nو هر که از پای بستی بپاش سواله میگرد میافت که چون پشت بجهاد دادن حرام است پاهای پیل را می بندم تا اگر انکساری\nبلشکر اسلام روی دهد از هو اجس نفسانی و وساوس شیطانی که نادم مرگ دامن گیر ضمیر انسانی اند رو بگریز\nنهم و ازین گفتار او زیاده نزول بجنگ دادند تا که بازار قتال رواج گرفته بنابع جدال بکار افتاد و هنو ز غالب از مغلوب امتیاز\nنیافته بود که سیدمذکور خود را از زیر پیل برزمین انداخته بزمار یلی که از یکی از همراهانش بود سوار و رو بفرار شده\nدر کوهات رفت و ازین کاراو هزيمت بلشکر اسلام روی داده بسیار تن از ضرب تيغ مخالف بخاك هلاك افتادند\nو پس از مشاهده اینحالت هر که شعور داشت قدمیه پیرامون اوننگذاشت و سردار یار محمد خان نیز روی دل ازوی\nبر تافته آخر الامر از دست وی کشته شد چنانچه بیاید و همدرین هنگام سردار سلطان محمد خان که از تصرف نمودن\nسردار دوست محمد خان کابل را خاطر کران کشته بود از کابل فرار کرده در پشاور نزد سردار یار محمد خان رفت\n\nذکر لشکر کشیدن سردار پردل خان\n\n( بکین خواهی سردار سلطان محمد خان )\n\nچون سردار پردل خان از تصرف نمودن سردار دوست محمد خان کابل را و فرار کردن سردار سلطان محمد خان\nآگاه گشت بنا بر معاهده که سردار شیردل خان در بین همه برادران انعقاد داده بود از قندهار بآهنك جنك سردار\nدوست محمد خان جیش بجانب کابل در جنبش آورد و سردار دوست محمد خان نیز از توجه او خبر یافته از کابل\nبالشكر راه مدافعه بر گرفت و مقارن کوچ کردن او مرض وبادر کابل حادث شده اندك اندك با مقوله سر چشمه مقر\nصعناق و رکاب داری از روی او را کرده در انجا امتداد یافت و سردار پردل خان نیز در منزل مذکور رسیده\nمقابل هم فرود آمدند و بعوض آنکه با یکدیگر در آویزند و خونها بریزند سموم مهلكة و با چنان دم زدن گرفت\n\nذکر\nفتنه سید\nاحمد و مولوی\nاسماعیل\n\n(۱) مسکن\nبکاف و قاف\nهر دو صحیح\nو دار الملك\nعمان و از بلاد\nعرب و آن\nمکان است\n\nذکر\nلشکر کشیدن\nسردار پردل\nخان","chars":3555,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00116.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/116","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/116","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}