{"book":"adl0009","page":1156,"text":"(۱۱۲۶)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nمتوطن خاك متصرفه دولت انگلیس را کرده عرضش پذیرفته گشت و همدرین هنگام سپهسالار سوم غلام حیدر\nخان از وك زائی از کثرت دزدی که در بلخ و مزار شریف و نواحی آن باعث آزار واذیت رعایا و سرقت مال و متاع\nایشان گردیده بودند غلام محی الدین نام دقندار را مأمور بدست آوردن و گرفتار ساختن دزدان کرده آن بجمعیت\nدور از مروت دست تعدی از آستین جور برآورده هر كدرا فی الجمله مال و منالی با او سر عناد داشت دزد گفته\nمؤاخذه میکرد و نقد و جنسی گرفته بدزدها میداد تا که کردار ناهنجارش از عرایض وقائع نویسان بلخ و مزار\nو نواحی آن بگوش دادنیوش حضرت والا رسیده اور اطلب کابل و مقید و مغلول زندان سیاست فرمود اشتهاری\nاز گرفتاری او بنام مردم آن دیار نگار و انتشار داده رقم نمود که آن پیروت دور از دانش و خرد از هر که بمصادره\nو رشوت چیزی گرفته باشد نوشته درج جريدة عصیان او کنند و پس از آنکه نامه اعمال و افعال اوسراپا سیاه\nو تمام گشت آنرا ارسال کابل نمایند که از وی گرفته بمقتضای رعیت که مالک آن باشند مسترد شود و مقارن\nانحال مال و منال دو تن از خانه داران تاشقرغان را دزدان از ان خود کردند و حاجی داد محمد خان حاکم آنجا بر طبق\n(۱) سامان قاعده کتاب حکومتی که در دست داشت براهل محله تاوان گذاشته امر کرد که هر دو تن مالکان سامان (۱) مسروقه بدهند\nبمعنی اسباب و مالکان مال اینرا اذیت و آزار همسایگان خویش دانسته ترك گرفتن تاوان گفتند و حضرت والا از عریضه\nحاکم مذکور بر ماجرا آگاه گشته فرمان کرد که از قانون حکومت نکذشته تاوان مال مسروق را\nحصول و تحویل خزانه دولت نماید تا عبرت همسایگان گردیده ترك پاسداری و حراست هم نکنند واکر غفلت\nو اهمال را جائز نپهارند همانا دزد ویا تاوان مال را زجبرا وسياستاً بدست بدهند .\nذکر ذکر سرگذشت سردار نصر الله خان در لندن که وعده آن از پیش گذشت\nسرگذشت و از آنسوی چنانچه وعده داده آمد شهزاده سپهر وقار سردار نصر الله خان ساعت سه پس از نصف روز\nسردار نصرالله خان دوشنبه ششم ماه صفر بسواری کالسکه خدمه بزرگ رکاب سعادت انتساب خویش وترجمان وكرنيل نيك انكليس\nدرلندن راه وداع جانب قصر اقامتگاه ( پرنس آف ویلز ) پیش گرفته و او آداب احترام واعزاز مقدم عالی را بوجہی که\nمیبایست و میشایست بتقدیم سانیده زن و دختران وليعهد دولت ( دنمارك ) که برادرزن ( پرنس آف ویلز ) بود\nنیز در مجلس وداع حاضر بودند که شهزاده پنهاد بساط اجتماع ایشان گردید و قدر بیست دقیقه صحبت وداع\nدست داده بعد شهزاده ( پرنس آف ویلز ) را وداع گفته و او باقرب باب قدم مشایعت نهاده بعد شهزاده همچنان\nکه تشریف برده بود بسواری کالسکه در منزل خویش مراجعت نمود و روز نامه نگار شهزاده تا اینجا وقایع\nوسر گذشت شهزاده را بشرحی که رقم شده آمد نگار داده داستانی از آب و هوا وقوانین آن دولت و آیین\nآن سلطنت و رسوم و حرفت وعادت مردم آن ملت ومملكت ومعموری آنولایت برسبیل جغرافیای طبیعی و\nاقتصادی رقم زد خامه و كلك حدس وفراست کرده در بین واقعه مسطوره روز ششم صفر وروز هفتم آن\nمعترضه آسا ذکر نمود که هوای انگلستان سرد و مرطوب و غبار آلود و از کثرت ديمومت سحاب زمینش\nدر غالب اوقات از پرتو آفتاب محروم و ساحت مملکتش پست و بلند و مملو از تپه های کم سنك است كه بقدرده\nمیل زمین مسطح و هموار دیده نمیشود و در بعضی از مواضع کوه نیز دارد و تمامت بقاع وتلال ونشيب وفراز ش\nبسان باد قيس هیات سبز و خرم و سبزه زار است که در آب و هوا مشابه ومماثل آن مینماید واشجار غير\nمثمره اش از قبیل سپیدار وصنو بر یعنی ناژو وغیره اند که اکثر در افغانستان و ایران بنظر نیامده و هميك را\nمردم آن مملكت باصطلاح خود نامی نهاده اند و اکثر از اشجار میوه دار چون شفتالو وانکور وغيره فواکه در\nکرم خانها تربیت و نشو و نما یابد و در بیرون از کرمخانه گیلاس وآلو و امرود وغيره بعمل می آیند وزراعتش\nبزور فور باران که همواره در باریدنست و محتاج آب نیست سرآسر دیمست و در زمستان برف نیز میبارد و مردمش\nباحرفت و هنر وسير وسلوك ايشان مخالف اهل آسیا وبامردم خارج از مملکت خود کم صدق ومجاملند و بدون احتیاج","chars":3475,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01156.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1156","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1156","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}