{"book":"adl0009","page":1145,"text":"(۱۱۱٥)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\nدولت و حکومت را نگاه داشته مسلح نزد قضاه و حکام نشوند و اینحکم را مؤکد و مبرم دانند بعد با غی احمد خان\nمقیم کرشك بعزم اینکه بمغالطه در مصادره گشوده رشوه و پاره حصول نماید معروض پیشگاه حضور والا داشت\nکه مردم پشت روداز خان تا شبان دو هزار میل تفنك مارتين و دنپاله پر روغن بر آماده دارند و هنوز\nاز راه ابقياع واشتراء بدست میآرند و اینرا باندیثه اینکه از پایه سریر سلطنت حکمی بپاد او صادر خواهد شد\nکه سلاح آن مردم را ضبط کنند نگاشته بر مهام واصل نذاشت زیرا که حضرت والا از مطالعه اینعریضیه\nدر پاسخ او رقم فرمود که عزم و اراده سرکار مانر آنست که تمامت مردم سکنه مملکت افغانستان دارای انواع\nآلات حرب و سلاح باشند و بهمین عزم کارگاه بزرك اسلحه سازی در کابل بنیاد نهاده مقرر کار است که\nعموم رعایا را در هنگام هنگامه آرائی همه تن سلاح کند و تو میخواهی که دکان باز کرده دست آزار بمردم دراز\nکنی خلاف رأی و تدبیر صوابست زنهار که روز بهمان خدمتیکه از جانب دولت ماموری بسر برده باشیگونه\nامور اقدام مكن ومتفکر و محمد بشوق از عرایض وقایع نكاران ادارات شرعیه کابل وولایات بمسامع فيض مجمع\nحضرت والا که از دیر باز می نپشتند و نوشند رسید که قضاه ومفتى ها در رفع و قطع مخاصمات شرعیه تعطیل و تعويق\nرا جائز شمرده دعاوی متخاصمین را از روز بهفته و ماه و سال میکشانند و اکثر از تهی دستان بی بضاعت از\nطول مدت ترك مرافعه کرده راه خویش میگیرند و حضرت والا سخت بر آشفته این اشتهار را اصدار و انتشار\nکرد که چون امور شرعیه بسرعت تمام و انجام نمیشود و کار فقراء وضعفای رعیت و تحصیل بعضی از وجوه غرامات\nکه موقوف بقطع وفصل دعوای متخاصمین و گفتگوهای شرعیست بتعویق افتاده معطل ومختل میماند بنا بران\nحکم مبرم و امر مؤکد و محکم امارت و خلافت اینست که قضات کار مرافعات شرعیه را از امروز بفردا نیندازند\nو امریکه بيك روز فيصل پذیر باشد تا یکماه نرسانند و اوامر ونواهي شرع شریف را زود از مجرا کرده بندگان\nخدای را معطل و حیران و مضطرب وسر گردان نسازند که از تحصیل امر معاش خویش بازمانده ومحصل کیه\nایشانرا از و جهیکه برای مؤنت دارند خالی ساخته تمام بخورد وهم اجرای وصول وجوه غرامات نشود وصاحبان\nحقوق از حق خویش محروم گردد باری کاره بيكروزه را بهفته و هفته را بماه وماه را بسال نکشانند والا از تاریخ\nابتدای دعوی که در صورت حال رقم نموده ختم مینهند تا انتهای آن که فصل و قطع می نمایند اگر نظر بسهولت\nوصعوبت کار زیاده از ضرورت هريك تعطیل کرده بودند تاوان و جرم تعطل و بطالت ایشان را از روی تاریخ\nخواهند داد و همدر وقت اصدار و انتشار یافتن این اشتهار ملا قاسم نام ارباب مجاب هزاره دای زنگی با میر\nداد محمد خان حاکم وسيد عبدالقيوم خان قاضي وعبدالوهاب خان مفتى آنجا راه تجسس و تفحص وبدست آوردن بعضی\nاز اشرار قوم سلطان و ابدال که بکوه ضلالت برشده بودند پیش گرفت و پس از کروش وسی و کوشش بازهم\nشباروز چهل تن از اشرار چون آقا حسین و آقا میرزا برادر او و الله مدد و کلب حسین را زنده دست گیر کرده و حسين بيك\nرا که پای مجادله فشرده بکشت و گرفتا ران را نزد حاکم حاضر آورده او کابل کابسل کرد و حضرت والا\nفرمان فرستاده نگار داد که بقیه پناه گزینان کوه جهالت و غوایت را نیز تا می تواند بدست\nآورده رهسپار زندان دار السلطنه نمایند و یکی را نگذارند که در خیال روز بسر برند و مقارن\nاینحال ملا محمد سعید خان قاضی و ملا فضل محمد خان مفتی و ملا عبدالسلام نام محرر محکمه شرعيه هزاره\nجاغوری معروض پیشگاه اورنك معدلت آهنگ امارت داشتند که چون از سبب بفاوت خود مردم هزاره و عقيده\nمخالفه که از کتب ایشان بملاحظه افتاد حکم جواز خریدن وفروختن و بلك یمین در آوردن دختران و پسران\nوزنان ایشان صادر شده این امر جاری و عام کردید و هزاران زن و پسر و دختر ایشان در داخل و خارج مملکت\nبخروش رفت و اکنون که مطیع و منقاد گردیده و سر بر خط فرمان پادشاه اسلام نهاده اند از جائیکه در عقائد اهل\nسنت و جماعت اینطائفه را مسلمان پنداشته اند و مسلمان نمیدانند خرید وفروش ایشان در شرع شریف جائز\n\nصدور\nاشتهار بنام\nقضاة ولایات","chars":3500,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01145.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1145","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1145","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}