{"book":"adl0009","page":1143,"text":"(۱۱۱۳)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\n(بوزای گنبد) چنانچه گذشت بنام او شرف اصدار یافته بود مامور رفتن در (بوزای گنبد) کرد که با کمیون\nدولت انگلیس ملحق شده بکار تعیین خط و نقاط فاصله سرحد پردازند و همدر خلال وقایع مسطوره نایب عاشور\nو خان بدرود جهان کرده پس از چندی لعل بيك خان پسرش کا طریق خدمت شهزاده آزاده سردار حبیب\nالله خان می بود از کابل مأمور اقامت واخان شد و مقارن اینحال علی محمد خان ضابط کانهای بدخشان معدن\nلعل را که بقرار نقشه تعیین حدود داخل خاك متصرفه دولت روس گردیده بود بفرمان حضرت والا فرو\nگذاشته ششصد و چهل و چهار مثقال و شانزده نخود لعل که در عرصه پنج ماه حاصل نموده بود با خود برداشته\nدر معدن کوه لاجورد آمده اقامت ورزید و لعلهاى مذکور را با یکخروار و چهل سیر سرب و هفتاد و هشت\nسیر لاجورد حاصل معادن تحویل خزانه بدخشان نمود و محمد رینون میرزا سید امیر نام جلال آبادی عامل\nسائر تاشقرغان که محصول اموال تجارتی بازرگانان اورکنجی و تاشقرغانی را گرفته و بخیانت رسیده داد، بود مبلغی\nاز مبالغ زیادی از اقرار ایشان بکاغذ رسمی نوشته و بمهر شهادت چندین از اراذل و اوباش رسانیده در غیاب\nمقرین آنرا نزد ملا قطب الدینخان قاضی محکمه شرعیه تاشقرغان برده و قاضی بمحض همان چند مهر که در حجت\nمذکوره نهاده بود حجت شرعی داده واصل آنرا بتوسط شارد بعد بازرگانان از کید او آگاه شده از راه داد\nخواهی نزد نوروز خان کوتوال تاشقرغان رفته ماجرا بازداشتند و او میرزا فقر محمد خان نویسنده محکمه کوتوالی\nرا با ایشان همراه نزد قاضی فرستاده ماجرا پرسید و قاضی انکار نتوانسته اقرار کرد و حاجی داد محمد خان حاکم\nآنجا با حاضرین مجلس و سر دفتر در ذیل اقرار قاضی که بخامه اعتراف در کتاب حکومتی نوشت خاتم شهادت برنهاده\nتفویض نوروز خان کوتوال نمود و پس از چندی اورا نزد خود خواسته اقرار نامه قاضی را طلبیده گفت که\nپاره شود تا خیانت کاری قاضی و میرزا روی روز نیامده مستور بماند و از از واهمه اینکه مبادا حضرت والا از\nمخياتض وقایع نگاران از وقوع این قضیه آگاه شده باشد آنرا بمحاکم نداده ارسال پایه سریر خلافت داشت و حضرت\nوالا فرمان کرده هم دو تن قاضی و میرزا را محبوس و مغلول طلب کابل فرمود و قاضی را سخت مواخذه نموده\nمیرزا را بدار سیاست و عبرت امر کشیدن کرد و مال و منال او و نزدیکانش را ضبط و خود ایشان را محبوس\nفرمود و هم درین هنگام فتح محمد خان پسر محراب خان کا نامناوش روز فزان در ماوراء النهر بسرمی برد با مهر و اجازت\nحضرت و الا با عانت زناد رامور اجله از دولت خارجه در کابل آمد و هم میرزا شاه محمد خان مأمور فروش پوست قره کل\nو مقیم بخارا را فرمان رفت که صد قبضه چاقوی يك تيغه و صد قبضه دو تیغه و بیست و پنج قبضه چهارتیغه و پنج عدد هزار\nپیشه ساخت کارخانه تریال روس خریده ارسال دارد و او نیز بوقو وصول افکندن این منظور اسپ هدایتی را بجای\nآورد و همدر خلال این احوال سردار گل محمد خان که امر تعیین حدود فاصله سرحد جنوبی را با کمیثین دولت انگلیس\nبسر برده و بفرمان طلب در کابل آمده بود مأمور حکومت ارگون شد و از کابل با اردوی رشکوهی که مأمور اقامت\nبرمل گشت در آنجا رفت و در موضع سرخسن قلعه متین دولتی احداث کرده و کاریز واقع آنجا را که از خاك\nو خاشاك انباشته و مسدود شده بود پاك ساخت و چوب عمارات قلعه را بمردم رعیت امر نمود که هزار تیز بزرك\nاز کوه باجوره فرود آورند اما کار قلعه را بفرمان حضرت والا معطل بسال آینده گذاشت و در خلال اینحال\nسردار شیریندل خان هسه فوج پیاده نظام پکتالی و جدیدی و قراپانی را با توپخانه بسبب شدت گرما از نظام گاه\nخوست کوچ داده در موضع صبری امر اقامت ییلاق کرده از فروکش کردن این افواج در آنجا متمردین قوم\nمنگل که از دادن فوج نظام سر باززده و پس از مراجعت بزرگان خویش از کابل چنانچه گذشت سر تفخر برداشته لوای\nبغاوت افراشته بودند خوفناك گرديده سراسیمه سان بپای ضراعت نزد سردار شیریندل خان آمده جبین اطاعت\nبرزمین معذرت سوده عفو تقصیر خواستند و هزارتن را برای ملازمت فوج نظام بگردن گرفته وعده دادند که اهل\nخود را از کوه جهالت فرود آورده بمساکن خود باز گردند و سردار شیریندل خان عذر و خواهش ایشانرا","chars":3532,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01143.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1143","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1143","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}