{"book":"adl0009","page":1142,"text":"(۱۱۱۳)\n(جلد سوم) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) (سراج التواریخ)\n\nدقت وفور گذرانیده تا ساعت سه از شب در محفل بزمیکه آراسته و از چراغهای رنگارنگ آئینه بیرون خانه را روشن ساخته و نخل مرصعی را از افراختن خیمه بشکل ایوان پرداخته و جمع کثیری از مردان و زنان بتماشا گرد آمده و دران خیام کرسیها بمراتب گذاشته و موزیکان بنواختن ساز مقرر داشته بودند بسر برد و پس از گسیختن اسباب بزم در منزل خویش مراجعت فرمود و در روز پنجشنبه پانزدهم محرم با پراینکه در منزل ( پرنس آف ویلز ) که دعوتش کرده بود ( بلارد روز بری ) وعده داده بود که او و ارباب پارلمنت را ملاقات خواهد کرد از راه وفای وعد در پارلمنت کاه تشریف برده ( لاردروز بری ) و پارلمنتیان جدیده را ملاقات کرد فقط وباقی سر گذشت شهزاده ممدوح در لندن انشاء الله از روز دوازدهم محرم در محلتش رقم خواهد شد [ILL]\n(ذکر وقایع و وارداتیکه مطابق ایام سرگذشت و سوانح مذکوره)\n( در دارسلطنه کابل بوقوع پیوست )\nذکر واقعاتی که در وقت مارش سردار نصرالله خان به لندن در افغانستان بوقوع یافت\nو از بدسوی حضرت والا در تضاعیف سوانح مذکوره سردار نصر الله خان جنرال تاج محمد خانرا از عریضه و استدعای خود او که با نقشه مواضع احداث محافظ خانهای واقع سرحد بدخشان ارسال پایه سریر سلطنت داشته بود فرمان فرستاد متنگار داد که محافظ خانهای مقابل محافظ خانهای روسیه را در طول چهل ذرع و در عرض سی ذرع بنیاد نهاد دیوان اضلاع چارگانه آنرا بارتفاع هشت ذرع و افراز دو در دو زاویه مقابل هم دو برج با يك برج دیگر در وسط قلعه بدو پوشش سفلی و علیا بپرداز و هم جای برای نهادن قورخانه بارتفاع دو از ده ذرع بساز و بشکل قلعه واقع کنار نهر جیحون را که در هريك از عرض و طول دویست ذرع و از ابنیه میان ساخته پختخان و دیوارش با خامهای بی سقف و در آباد و استوار است مرمت کرده ابواب و سقوف آنرا بر نشانده بپوشان و حصار اندرون آنرا که خرابست آباد کند و قلعه چاه آب را اگرچه آباد است چون بکار نیست خراب کند و مقارن اعمال قلمزده خان حاکم جرم بدخشان مصدر خطا و خیانتی گردیده بامر و فرمان حضرت والا اطریسد در کابل خواسته شده مال و متاعش در ضبط سیاهه دیوان سلطنت آمد و همدر خلال احوالیکه رقم گشت عبیدالله خان حاکم سابق شغنان بگراس اسپ از سید معصوم نام شغنانی سابق رعیت ایندولت بجور و انرا تصرف کرد و همچنین چند فرد گاو محمد ارزق نامی را تیمورشاه خان کپیدان بمصادره گرفت و افسر سرحد دار روسیه نامه مشتمل بر استرداد اسپ و گاوان مذکور بصحابت سید معصوم مزبور نزد جنرال تاج محمد خان فرستاد و تیمورشاه خان کپیدان او را در قلعه پنج معطل داشته نگذاشت که نزد جنرال مذکور آید و خودش از ورود او بجنرال تاج محمد خان برنگاشت و او ماجرا معروض پایه سریر سلطنت داشت و حضرت والا فرمان فرستاده بنگار داد که تیمورشاه خان خبط کرده که فرستاده افسر روسی را نگذاشته و راه نداده است میبایست او را میگذاشت تا نامه و پیامیکه آورده بود باز میداشت و پاسخ آنرا هرچه از پایه سریر سلطنت شرف اصدار مییافت گرفته از راه مراجعت باز پس میشتافت و در باب گاو که نگاشته نامه مذکوره در محل ابراز و انکشاف افتاد و معلوم گشت که همان خواهش بی بنیاد اسپ و گاوان گاوان و شرحی از جور و ستم علی محمد خان ضابط معدن بدخشان نسبت بمردم غاران از رعایای روس بوده تیمورشاه خان کپیدان بامر و فرمان حضرت والا بافسر روس که نامه فرستاده بود نگار داد که گاوان محمد ارزق نام در حالتیکه رعیت ایندولت بود و هنوز رعیت دولت روس شمرده نشده بود بعوض مالیات دیوانی گرفته شده که استحقاق استرداد آنرا ندارد و علی محمد خان برضا نامه که در باب حسن سلوک خویش از مردم غاران بدست داشت افسر هنگامه جوی روسی را از مکائده و مکاتبه خاموش ساخت و از جمله اسپ سید معصوم را که عبیدالله خان بدون عذری گرفته بود جنرال تاج محمد خانش مسترد کرد و در اثنای اینحال جنرال مذکور غلام محی الدینخان حاکم کشم را با ملا ناشو و محمد خان مفتی و یکتن سارچی و یکتن تو بخو الله یار و چندتن پیاده و سوار نظام بفرمانیکه در باب ورود میجر جنرال (جرارد) افسر کمیشن دولت انگلیس در موضع","chars":3471,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01142.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1142","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1142","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}