{"book":"adl0009","page":113,"text":"(١٠٦)\n(جلد اول) (ذکر وقایع و انقلاب عهد شاه محمود) (سراج التواریخ)\n\nذکر فوت سردار محمد عظیم خان\nووقایعیکه بعد ازوی بصدور پیوست\n\nدر سال ١٢٣٨ هزار و دویست وسی و هشت هجری بعد از انکه سردار شیردل خان لشکر جانب هرات\nکشیده شاه محمود را بمحاصره انداخت آخر الامر ازسبب واقعه هایه که ذکر میشود بی نیل مرام مراجعت کرد\nسردار محمد عظیم خانرا در عمرسی و هشت سالکی ایام حکومت وملك کیری سپری شده در جنب شرقی مزار عاشقان\nو عارفان کابل مدفون کردیده دو زیر پرده تیره تراب متواری کشت و این بیت تاریخ وفات او در لوح مزارش منقر است\nچو پرسند از سال فوتش بکو مخلد برین از دش جای داد ۱۲۳۸\nو پس ازوی سردار حبیب الله خان پسرش بجای پدر بمسند حکومت کابل قرار یافت و سردار دوست محمد خان\nکه بعد از مراجعت قندهار باسردار محمد عظیم خان چنانچه از پیش رقم کشت از نزد سردار مر حوم مذ کور\nبحکومت کوهستان کابل مامور شده در انجابود که این مراد بائد حال سردار محمد عظیم خان کردیده او از کوهستان\nبعزم عیادت راه کابل برکرفت و در مزار سید مهدی رسیده از فوت برادرش آکاه کشته از راه افشار نانك چی\nبتعزیتی نز دسردار امیر محمد خان که بعوض وی حکومت انجاداشت رفت و از انجا ترتیب لشکر کرده بقصد تصرف کابل\nراه برداشت و سردار حبیب الله خان بمدافعه برخو استه در موضع سید الله باهم دو چار شده غالب آمد و سردار دوست\nمحمد خان هزیمت یافته بغزنین باز کشت و دوبار سامان تسخیر کابل ساز کرده روی بسوی منزل مقصود نهاد و در موضع\nقریه آغه معروف بقرغه تلاقی فریقین رخ داده سردار حبیب الله خان مغلوب کشت و شهر کابل بتصرف سردار دوست\nمحمد خان در آمد ومقارن اینحال سردار شیردل خان که هرات را در محاصره داشت از شنیدن حوادث مذ کوره دست\nاز تسخیر و محاصره هرات بازداشت و باندیشه اینکه بحصه هزاره و براه غلج در خزانه کابل موجود بود وهم سردار حبیب\nالله خان خط دماغ داشت از هرات راه کابل برداشت که مبادا مبالغ مذ کوره بهدر رودو سردار مهر دل خان را از\nراه میمند شتاب پیشتر از خود روانه کابل کرد که تا رسیدن وی مواظب و محافظ احو ال سردار حبیب الله خان بوده\nنکذارد که وجوه خزانه را رایکان تلف کند و خود از راه قندهار در حرکت شد و وارد ان دیار کشته پس از سامان\nاسباب سفر و تهیه لشکر راه منزل مقصود برکرفت و دیکر برادرانش از توجه او بجانب کابل خبریافته بروی رشك برده\nباهم کشتند که این خزانه برای آنست که سردار حبیب الله خان را عزل کرده خودش مستقر مسند ایالت شود\nو چون کابل را بقرار که مرقوم شد سردار دوست محمد خان متصرف کردیده بود دیگرانی که در اطراف مشغول\nحکومت بودند روی بکابل نهادند واز جمله سردار عطا محمد خان از پیشاور سردار یار محمد خان و سردار سلطان محمد خان\nبا باالشکر روانه کابل کرد و همکان ظاهراً بمعاونت سردار حبیب الله خان و باطناً بطمع زر اندوخته سردار محمد عظیم\nخان مرحوم در کابل انجمن شدند و با سردار دوست محمد خان که قبل ازهمه کابل را متصرف شده بود همدست\nو همداستان کشته در باب توجه سردار شیردل خان سخنها رانده دلیلهای میآوردند تا که سردار یار محمد خان و سردار\nسلطان محمدخان باسردار حبیب الله خان ساختند و همعنان کردیده نیز اینرا موکول برای صواب نیمای سردار\nدوست محمد خان کردند آنکاه قرار دادند که با سردار شیردل خان از در مخالفت بستیزند چنانچه سردار دوست\nمحمدخان و همه برادرانش که در کابل بودند باسردار زادها و کابلی از شهر بیرون شده در حدود چهاردهی سرراه\nبرسردار شیردل خان ثبات کرفتند و سردار شیردل خان که از قندهار روی بسوی کابل نهاده بود وارد قلعه قاضی شده\nراه خود را مسدود دیده جانب قلعه فاضل بیک معطوف عنان کرد که از راه قریه افشار نانك چی داخل کابل شود و سردار\nدوست محمد خان نیز عزم راه کیری روی بدانوی نهاده در دشت ما بین قلعه قاضی و قلعه فاضل بيك با هم تلاقی کشته جنك\nدر پیوست و پس از کشش و کوشش بسیار سردار دوست محمد خان و دیگر برادرانش که با او همراه بودند مغلوب کشته بکابل\nدر آمدند وسردار شیردل خان مظفر و منصور بقلعه فاضل بيك فرود آمده روز دیگر از راه قریه افشار کوچ داده\nدر حدو د قریه نانك چی باز نائره حزب شعله ور شده سردار شیردل خان غالب آمد و اسپر انده در قریه پوستین دوزها لشکر کاه\nساخت وسردار دوست محمد خان جانب شرقی شهر کابل را که طرف عسکرکاه خصم بود از مرادخانی تا دروازه لاهوری","chars":3635,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00113.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/113","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/113","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}