{"book":"adl0009","page":1086,"text":"( ۱۰۵۶ )\n(جلد سیزم) (سراج سلطنت اعلحضرت امير عبد الرحمن خان) ( سراج التواريخ)\nشهریاری که علاوه بر خدمات دیگر منصب شهر برداری نیز داشت متوفی بمهر پادشاهی میگرد آ نرا بمهر شهر داری\nآثار رسانیده همه را رخصت نمود و همچنین غریب علی نام سرخ و شیر علی و ریت و سبز عسق منقل و خداداد\nدرث و طفر علی تکاب خار و سلطان کال قول و حسن و طلب على و حيدر سرخ جوی و غلام حسین نام سلطان\nرباط را که بفرمان طلب جزیه ادای شهادت رجوع بمیثاق شاه جاعه دار که نسبت بمقتضای مردم هزاره از\nقوه بفعل آورده وایشان در کابل آمده بودند بسفارش بايتای سید یاقوت شاه خان فرمان بنهج معد اتوی داده\nرخصت کرد که ادای شهادت نیکنند و میثاق شاه خا را در چله سیاست نمایند و از آنجا که حضرت والا دخالی\nوفاق از حصول استحضار امور کلیه و جزئیة سلطنت و احوال داخله و خارجه مملکت و حال کار نقابیان دولت\nو عموم سپاه و رعیت خود را فارغ نمیداشت و استراحت و فراغت را تا گوار و خلاف قواعد مملکت دانی و حکمران\nمی پنداشت هیچ امریرا بتمامت حکام و عمال و ضباط و اهل دیوان وقضاة وافسران سپاه و چاکران درگاه مخفی\nو مستور نمیتوانستند گذاشت این جسارت و خیانت مهیه اکبر شاه مكشوف رأی مملکت آرا گردیده اور امحبوس\nسیاه چاه فرمود و هم و از محمد خان حاکم هزاره دای زنگی را قرین کرده همه اعداد جرائر کان مذکوره\nرا محبوس ومغلول طلب کابل نمود و در همان کارسید اکبر شاه که نوکر سردار عبد القدوس خان بود و او بدرب\nدر رتبه واعتبار ومحبت واقتداری داشت بعفو از خطا و گناه گردیده بپاس خاطر وی از چاه ذلت بر آمده راه\nخدمت بر گرفت و جمعی از زنان و دوشیزگان هزاره را که شوهران و پدران ایشان بپاسا رسیده و نبددابندهای\nسردار عبدالقدوس خان که بعرضش رسانیده و شرحی از رایگان خوردن و بیکار خفتن آنان و منفعت حاصل کردن\nدر ایشان بیایرد پاس حضرت والا ارزندان بر آورده داروغه ایشان شد و کارخانه رنگ بانی بنیاد نهاده قراین عدیده\nبنام خانه هزاره حاصل کرد که پشم بره های گوسپندان آغریه را ببهای ممزوج از جانب دولت خریده کسیل کابل\nنمودند چنانچه مدتی از ین کار وجوه زیان و دختران روز وسعت و معیشت بسر برد و هم در ینوقت حضرت والا از جهه\nپسران حیدر خان کوهستانی که فرار هند بودند و از عریضه و استدعای عفو تقصیر نمودن ایشان را اجازت عنایت\nشده چنانچه گذشت در موطن ومسکن خود آمده بودند مجدداً کنیزان را نوازش فرموده در سالی چهارصد روپیه\nتنخواه بنامش معین نمود و هم در ین هنگام تاج نظر خان نام ترکمان که نامه غوث امیر اطون روس را چنانچه گذشت\nنزد حکمران هرات آورده و عزیمت دیده مراجعت کرده بمضی از واقعات مملکت روس را از راه اخبار بحکمران\nهرات نگار داده خواهش خدمت و ملازمت ایستدولت و تنخواه بنام وقایع نگاری نمود و بحضرت والا از عریضه\nحکمران هرات در ماهی صدر و پیه تنخواه برای او معین فرموده مأمور وقایع نگاری کرد و هم در روز چهارم\nشعبان محمد سرورخان پیشخدمت بامر و فرمان حضرت والا مأمور حکومت خان آبادشد و در جلال ابدال کار\nگذاران دولت انگلیس برای تنبیه و تهدید مجد دمسعود و وزیری که موطن ایشان داخل علاقه مقبوضه دولت مذکوره\nگردیده و ایشان جز بر خط فرمان نهاده از اطاعت دولت مذکوره روی تافته و بعزم واراده استحكام مواضع\nو نقاط مستعده سرحد يكفوج سواره ودوفوج پیاده نظام با یکطرب توپخانه مأمور کردند و راه بریده از موضع\nچهدالی عبور کرده وارد موضع میدان از موطن محمد د مسعود شدند و در آنجا باتفاق دو صد تن\nسواره وسه صد تن پیاده از مردم وزیری که بر غبه اطاعت بگرین انقیاد نهاده بودند روی یورش بسوی\nمردم مسعود سکنه نشکی آوردند و ملا پیونده با جمعی منهم مدافعه کرده بمحاربه گرائید و شش تن از فوج پیاده\nکوره و سه تن از فوج سکهه را مقتول و مجروح ساخت وسى تن از تبعه ملای مذکور شربت شهادت چشید\nوانکلیسیان عنان مراجعت باز کشیده در موضع دیگر جای گزیده بی نیل مرام پس خزیدند و مقارن اینحال سید دلاور\nعلى شاه نامی از سادات سکنه لاهور از تغیر میرزا محمد تقی خان کاشته دولت انگلیس که بمرتکب امور خلافی شده بخواهش\nایندولت طلب شاليكوت شد مأمور اقامت قندهار گردیده وارد آنمکان گشت و میرزای مذکور با اهل وعيالش\nدر شالیکوت رفت و هم از سبب نفاق وخرص جوئی ممیزان وسردفتران و همال و ضباط قندهار همۀ امواز دیوان آنمیار\nمشمول\nنوازش شدن\nمحمد اکبرخان\nبن حيدر\nخان\nملازمت این\nدولت اختیار\nکردن تاج\nنظر ترکمان\nمأمور\nحکومت خان\nآباد شدن\nمحمد سرور\nخان مهر کردی\nمحارية\nملا بیونده\nبا لشكر\nانكليس\nمأمور اقامت\nقندهار شدن\nسید دلاور\nعلی شاه","chars":3799,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01086.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1086","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1086","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}