{"book":"adl0009","page":1072,"text":"(١٠٤٢)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ)\n(۱) لوره کرده تمامت مواضع مذکوره حق وحصهٔ افغانستان آمد چنانچه بعضی اراضی موات لامزروع یا برخي از مزارع\nزمین سیلاب که مردم توخی وسین زراعت میکردند واین وقت دولت انگليس از خاك مقبوضهٔ خود تصور کرده متصرف شده\nکننده که بود از تصرف دولت موصوفه خارج گردیده بخاك افغانستان ملحق وداخل گشت وزمین مطموره واقع دامن کوه را\nباصطلاح آب کند که آلسوی خط فاصل مندرج نقشه است جانب خاك مقبوضهٔ دولت انگليس قراردادند وعلایم فاصله را\nمسی دم پار گذار نهر کند بخط مستقیم تا قلهٔ کوه نحاس نصب کردند و ازین تعیین و تقسیم حدود که بپای رفته انجام\nافغانستان واختتام پذیرفت و خط فاصل بمسافت دومیل از قلعهٔ رشید و کنار (۱) لورهٔ چوپان جانب کوه نحاس گذشته موضع\nشیله گویند\nچوپان و کشت زار مردم سین کاملا بخاك افغانستان ملحق و متعلق گردیدند واز آنجا در جانب شرق کوه نحاس\nعلایم فاصله را تا موضع الاجرغه برافراخته از کوه نحاس تا كدنه مال که منبع نهر ده ری قندهار است مطابق\nشرح حال نقشهٔ کمامنای دولتین رسید، بود خط فاصل معین گردیده نصب علایم پرداخته وساخته آمد وهمدر خلال این احوال\nلعل محمد خان لعل محمدخان وخواجه محمدخان پسران گل محمدخان جم سردار شیرندل خان که از راه معاندت دولت در کراچی\nرفته اقامت گزیده بودند و روزذلت بسر میبردند از عریضه واستدعای خود ایشان مشمول عفو شهر یار مجرم بخش\nخطا پوش گردیده اجازت آمدن در افغانستان یافته آنگاه که وارد وطن اصلی خود شده مدخل حمایت دولت\nآرمیدند مورد تفقد شاهانه گردیده در پای کار لعل محمدخان قرین بذل واحسان پادشاه عدالت آئین اعلیحضرت\nسراج الملةوالدین گشته چنانچه در جلد چهارم بشرح خواهد رفت بمنصب عمله باشی گری حضور سرافرازوممتاز گردید\nوشرح تعیین و پس از اندك زمانيكه روز خدمت و صداقت بسر برد بدرود جهان کرد و همدر اثنای واقعاتیکه رقم گشت سردار\nحدود بن شیرندل خان که با مستر دانلد انگلیس مشغول تعیین وتقسیم مواضع سرحد بود با هم از موضع ولده که تا آنجا\nسردار شیرین حدود هر يك از دولتين را معین کرده بودند برخاسته تا کتل شوی خط فاصل را در بین قرار داده بنیاد علایم فاصله\nدل خان نهاده بپرداختند بعد مستر دانلد فوجی را که همراه وتحت رایت داشت مأمور اقامت کرم کرده خود با کپتان\nمکمج و بیست وهفت تن سواره و بیست وهشت تن پیادهٔ نظام وهشتاد تن خادم و برز کار قوم طوری با سردار\nشیرندل خان همعنان راه سرحد گومل بر گرفته و دو روز در جال واقعهٔ آنجا بکار تعیین حدود بسر برده تا موقع\nلزم کامسته مذكور مأمور امر مزبور بود نصب علایم فاصله کردند و در روز پنجشنبه بیست و سوم ماه جمادی الاول\nبا هم وداع کرده سردار شیرندل خان راه سماجعت جانب خوست بر گرفت ومستر دانلد در موضع سيقك واقع علاقهٔ\nشرح رعیت کرم رفت و هم در ینوقت از عریضهٔ میرزا عبدالحکیم خان میرشب غزنین بمسامع فیض مجمع حضرت والا رسید که\nنوا زی سردار غلام علیخان حکمران آنجا آرد وروغن و گوسپند وغیره مصارف عیالداری خود را بنام خریداری حواله\nوعدالت کرده از بهای مروج مضاعف جنس گرفته تجارت میکند و اینحواله را بنام مخارج خویش تحصیل مینماید و حضرت\nپروی والا سخت بر آشفته حکمران غزنین و جمیع حکام ولايات بزرك وكوچك را برسيل اشتهار فرمان کرده نگار داد\nحضرت والا\nکه همۀ حکام وعمال وضباط واهل ديوان غدر کفایت و گذران روزگار خویش از دولت تنخواه دارند و بر رعیت\nبیرون از عشر وزکوة ومالیات ديگر تکلیفی در شریعت وقانون سلطنت و حکومت نیست وهم بدون رضای مالك\nماليكه بيع و شرای آن مجوز ومجاز نداده باشد حلال کشته نمیشود لهذا هیچ چیز را از رعیت بدون رضای خاطر\nخودش بكمال ومتاع خویش را در معرض بيع وشراء آورد نخرند وازجائيكه محمل اقامت حکومت و خدمت دارند\nو آحاد وافراد رعیت اجناس خود را بقراريكه رواج غلهست از راه ابتیاع در آنجا حاضر میآورند بر طبق دیگر\nمردم اشیاء محتاج الیهای خود را خریده بهای آنرا نقد بدهند و ترك زياده ستانی کرده بازار جور را بروی روز\nگار مردم نگشایند و اگر بعدازینکه دارندوخو گرفته اند دست آزار این امر وغیره اموریکه اساس آن برجور وستم\nاندماست بازندارند هیآینة بشكنجة مواخذه وعقاب گرفتار خواهند شد وازصدور این حکم ضعفای رعیت از\nتقاضای مخالف ونجای حکام واقویا مأمون کردیدند ومقارن اینحال در روز دوم جمادی الثانی شهزاده آزاده\nسردار حبيب الله خان در باب کشته شدگان اعداد وافراد سپاهیان نظام که در محاربات بخدمت دولت بقتل میرسند","chars":3757,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01072.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1072","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1072","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}