{"book":"adl0009","page":1066,"text":"(١٠٣٦)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواريخ)\nمراجعت لارد کرزن از سرحد بدخشان بجانب هند\nشرح خط و کرۀ دولتين در باب خلاف جوئى وراء انحراف پویى بعضی دانایان\nنقل مضمون نامه و يسرای\nو استیفای دیوان اعلی و سپهسالاری و غیره مناصب ارجمند ملکی و نظامی و خدمات برومند بابل بودند\nدر پاسخ شاه ایران رقم زده وخاتم نهاده بدولت سپرده که باو ارسال دارد و پس از يفروز شهزادۀ آزاده سردار\nحبیب الله خان که از تب محرقه صحت یافته بود در امام بارۀ بزرك ايشان را مسجد قرار داده موضع محراب آنرا خود\nبکلند کچی تراشیده دیوار را بخراشید و امام و موذن از مردم اهل سنت و جماعت در مساجد ایشان کاشت و ازینروا\nبدعات باطنیه را که طایفۀ اثنا عشریه مقیم افغانستان برپا میداشتند قدغن فرمود و جمعی از پسران بزرگان قزلباش\nرا که در وقت بی نورخول افکندن شهزاده ممدوح در خیمۀ جداول جهتۀ مسجد قرار دادن حسینیه (۱) های ایشانم\nبنام غلامی پیش کشیدند پذیرفته نگاشتند و از آنسوی در اثنای قصص و حکایاتیکه رقم و كلك بيان شد السنح ديل\nخارج کرزن که مأمور سر حد بدخشان شد اثری پیش ازین شرح رفت از راه گنجو پاکتنجاب وارد و اخان گردیده و در آنحدود\nگردش کرده مواضعرا که روسیان بخلاف نقشه امضا یافته چنانچه گذشت ضم تصرف کراه بودند مشاهده\nنموده پس از حصول مطلب و مدعای خویش از راه چترار علیا و سفلی راه مراجعت بجانب هند پیش گرفت و بعد از\nچندی چنانچه بیاید مأمور کابل شد و فوج روسی از جاییکه غاصبانه اقامت ورزیده بود کوچیده از راه باز گشت\nدر موضوع سخن معطوف بسنجای گردید و درین هنگام از خلاف ورزیدن و توطائف انگلیس که تصفیه بعضی\nمواضع را که در نقشه نام برده نشده و خارج از خط فاصل اتفاق افتاده و موطن و مرتع و مزرع رعایای ایدولت بود\nو او از دولت انگلیس گفته امضای فیصله آنرا بسردار شیرندل خان مفوض و مرجوع برای حضرت والا\nدر پسرا چنانچه گذشت نموده و حضرت والا نامه بويسرا فرستاده از اختلاف بموقع مسترداند بيا بندد و او نقشه\nرا که در وقت معاهدۀ دولتين دو برند و حضرت والا دستخط و امضا کرده و نقل آن در هند باسمه وطبع شده بود\nا پاسخ نامۀ حضرت والا ارسال کابل نمود و حضرت والا در روز سوم ماه ربیع الثانی سردار شیرندل خانرا فرمان\nکرده رقم نمود که شش قطعه نقشه جایی متضمن بر مواضع و نقاط و خط فاصل سرحدی را نایب السلطنۀ هند ارسال\nداشته و نوشته است که چون در امور تعیین حدود مابين كميشن های مأمور خدمت تقسیم سرحد در بعضی از مواضع\nاختلاف واقع میشود این نقش هارا از اصل نقشه زمان انعقاد معاهده که در کابل حضور والا و دیورند بران دستخط\nکرده اید نقل برداشته فرستاده شد که بيك قطعه بهر يك از افسران دولت افغانستان داده شود تا رفع\nو مضا کره و مقاولۀ بی سببیکه در بين افسران بوقوع مییابد رفع شود و چون ویسرای نقشۀ اصل را\nتغیر داده بطبع رسانیده بود حضرت والا در ذیل عبارت مذكور نامۀ ویسرای بسردار شیرندل خان نوشت که این\nنقشه ای از سالماشته از فاصل نقشۀ زمان معاهده که در کابل حاضر و موجود است مقابله فرموده شد اختلاف زیاد ظاهر\nگردید بنا بران نقشهای ارسالی و یسرا را نگاه داشته و نقل اصل نقشه زمان معاهده را که دیورند بران دستخط کرده است\nبصيح وطبق النعل بالنعل (۲) برداشته و پسر الیر سال داشتند و چون از تصدیق نقشۀ ارسالی حضرت والا را کرده دو نامه اخیر\nخود نگار داده بود که این نقشۀ مرسوله آنمهربان صحیح و بی تفاوت و در نقشهای ارسالی خود که بغلط سهو و ناشی\nنشان داده بودم از این شبی بود که خط فاصل سر حد را در هم جا بوضاحت نشان بدهند و الا اصل نقشه همانست که\nدر کابل دستخط شده و نقل آن را برای ما فرستاده اید و افسران دولت بهیه که مأمور تعیین حدود سرحد انداز\nهمان نقشۀ اصل عدول نمینمایند و در بعضی از سخنان جزوی دل مردم افغانستانرا نمیخراشند حضرت والا نقل\nآن را با نقل اصل نقشه برای سردار شیرندلخان فرستاده نگار داد که از این نوشته ویسرای نيك خواهی\nیافت که افسران مأمورۀ دولت خود را تأکید نموده که از نقشۀ اصل عدول نکرده رسای خاطر شمارا مد\nنظر داشته باشند و شما نیز در هر موضع که رسیدید نقل نقشۀ اصل را مشاهده و ملاحظه کرده حدود و نقاط\nمتعلقۀ دولت خود را نيك شناخته و نصب علائم فاصله نموده از حق خود نگذرید فقط و همچنین نقل نامۀ\nمذکوره ویسرای با نقل نقشه اصل از حضور انور برای سردار کل محمد خان فرستاده شد اما شبيکه برای سردار\nشیرندلخان ارسال گشت در حدود ( بورك ) لهو گرد از نزد ملازم فیض الله خان سوار کشادۀ درانی حامل\nخريطة بست خانه مفقود گردیده او محبوس شده دیگر نقل برای سردار معزی اليه فرستاده شد چنانچه\nسردار موصوف پس از وصول آن باستقرا اند نقاط فاصلۀ کلیه را در بین طوائف حاجی و طوری و جکمنی\n(۱) حسینیه باصطلاح مجالس ماتم واقعه عاشورا را گویند (۲) دو چیز را که با هم مطابقت و موافقت نام داشته باشند\nباصطلاح طبق النعل بالنعل ميگويند.","chars":4093,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01066.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1066","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1066","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}