{"book":"adl0009","page":1050,"text":"(۱۰۲۰)\n(جلد سوم)\n(شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان)\n(سراج التواریخ)\n\nایذا و آزار نکشوده پس از اثبات و الزام شرعی و عرفی همه را محصول رسانید و اندرین غیر از میر محمد حسین خان و میر ابوالقاسم خان و ملا عمر اخان مفتی که خادم بزرگ دولت و محکمه شریعت بودند و حرف و ندای ایشان بحوق میرسید و بپاسخ میتوانستند گفت دیگرانرا محبوس و تمام مايملك ایشانرا ضبط کردند و در بیان غدر چنانچه بیاید از حیف و میل نمودن کوتوالان مزبور و دست تصرف بردن ایشان باموال مسطوره و اسامی مذکوره درین نادر علی و هر دو تن کوتوال نزاع و مرافعه رخ داده فیصله امرایشان بکمیدان محمد نعیم خان حواله گردیده منجر بمحکمه شرعیه و سوگند گشت و هم در احیان مسطوره جانجان و محمد حسین نامان از قوم کریمداد وطایفه کلیزکر هزاره چوره نامه تصدیق خدمت بمهر جنرال شیر محمد خان و غیره افسران نظام از راه حصول جایزه خدمتیکه بدولت کرده بودند شرفیاب یافته از عطای خلعت گرانمایه سرافراز و ممتاز گردیده در روز نوزدهم مسطور ماه محرم راه مراجعت برخصت حضرت والا بر گرفتند و مقارن اینحال حضرت والا را از عریضه غلام سرور خان نور زائی و محمد سرور خان و امیر محمد خان و دیگر امیر محمد خان همدمه تن فوفل زائی و داد محمد خان و پاینده خان هردوتن الکوزائی و محمد یعقوب خان و غلام سرور خان اچک زائی و غیره بزرگان طوایف درانی که بظار بزرگ زادگی مأمور کار و خدمت دولت شده و هزاران روپیه غدر و خیانت کرده و قبول نموده از اقرار خود سند بمهر اینکه از پیش جا بجا نام برده شد بد داده و خاتم برنهاده بودند آگاه گشت که جای مشورت و مقام خلوت خود مسکن قاضی عبدالشکور خان و دیوان سیدامید را قرار داده و همه روزه بمحفل عقب عارضین گماشته واز اظهار ایشان در خفا محضر اقرار نوشته در وقت حاضر شدن ایشان بمجلس مشورتیه آنها با هم داشته و دارند خاتم اقرار ایشانرا بر نهاده که گویا در حقیقت و نفس الامر علم و آگاهی از نوشته آنها نداشته بخور واکراه مهر کرده اند واگر چنانچه از مهر کردن سر باز میزدند ایشانرا محبوس ولت و کوب مینمودند و حضرت والا بر آشفته بخط خاص در بیاض صفحه این عریضه ایشان نوشت که لعنت خدا و رسول باد بر خوانینیکه اسم ایشان درج اینمکتوبست زیرا که خود قایل و مقراند که خیر نداشتیم و اقرار نامه را ناخوانده مهر کردیم پس ازین نوشته ایشان معلوم و مفهوم گشت که همه سك صفت و بیدین و دیاننند هزاران حیف که من از قوم ایشان شمرده میشوم خداوند ایشانرا لعنت کند و ببرکت رسول اکرم و شریعت او شرمنده دنیا و آخرت نماید و پس از رقم کردن این نامه در روز بیست و دوم محرم فرمان حبس دیوان سیدامید شرف اصدار یافته ارقام رفت که میرزا محمد حسن خان قزلباش که غبن و خیانت او و دیگر کار داران قندهار را آشکار و فاش کرده مبالغی را روی روز آورده است خود را علاوه بر اموریکه در دست دارد بعوض دیوان سیدامید سر دفتر تشخیص دانسته کار آن را نیز اجرا کند و از پی روز پایه خدمت میرزای مذکور رو بترقی نهاد تا که بفرمان طلب چنانچه بیاید در کابل آمده دیگر در قندهار که مولد و مسقط الرأس او بود نرفت و همدر خلال احوالیکه رقم گشت سردار محمد ابراهیم خان بن اعلیحضرت امیر شیر علیخان مرحوم که فرار هند بود و مشمول عواطف و عنایات شاهانه شده در سالی چهل و هشت هزار روپیه حضرت والا باسم تنخواه برای او معین فرموده و او در ازای این احسان طریق خدمت از در صدق و اخلاص می پیمود سر ببالش و پهلو بستر بیماری نهاد و بساعی کرنیل غلام رسول خان سقیم و معالجه احمد جانخان طبیب و کرنیل اعزازی حضرت شانی حقیقی او را صحت نبخشید و او هم بیضه نیکارویه اربکه خلافت شده اقامت در نزد احمد جانخان مذکور را در نزد خویش خواهش کرد و او چون با سپهسالار غلام حیدر خان طریق خدمت دولت می سپرد و بواسطه او از طبیبی بمنصب کرنیل اعزازی رسیده بود حضرت والا در روز بیست و دوم مذکور ماه محرم رجوع اجازت اقامت او را در نزد سردار مومي اليه بسپهسالار مذکور فرمود و او از حسن کاردانی و اخلاص شعاری وی که در خدمات دولت داشت رضای توقف نداده از هند باز گشت و در نزد سپهسالار مواظب خدمت گردید و مقارن این حال در روز بیست و ششم محرم حضرت والا سید محمود خان تاجر هرانی را که در وقت تمرد و طغیان مردم میمنه خدمت\n\nشرح عریضه خانان قندهار\n\nشرح حریت واستدعای سردار محمد ابراهیم خان\n\nمورد اشفاق شاهانه شدن بعضی از هوا خواهان دولت وفرار کردن محمد عثمان","chars":3688,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01050.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1050","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1050","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}