{"book":"adl0009","page":1037,"text":"(۱۰۰۷)\n( جلدسوم )\n(شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان )\n( سراج التواریخ )\nشیر علیخان مرحوم را که بخوب وزشت وسید و کربلائی و زوار و بزرگان واشرار هزاره را از راه قومیت نیک\nمیشناخت و هم طریق خدمت دولت بصداقت سپرده بود و می سپرد فرمان کرده امیر نمود که در گرفتار کردن\nاشخاص مذکوره بآداب پادشاه کلجان یارو مددکار شده کسی را از اشرار در ملک نگذارد که مبادا بازفتنه بآر\nآرد واو این خدمت را بپای برده بسیاری از اعداد و آحاد و افراد اشرار هزاره را گرفتار ساخته بپرداخت\nو از بسوی حضرت والا از عریضۀ سردار شیرین‌دل خان بنزاع وماجرای جوی خرخچی آگاه گردیده در روز\nسیزدهم ماه ذیحجه در پاسخ او رقم فرمود که مجرای باستان (۱) جوی مذکور را داستان نزاع قرار نداده در مقام امتناع بایستد\nآخرگاه طوری خواهد که بتحریک والقای انگلیسیان در هر سال صدو دویست گام مجرای جوی را فراتر قرار\nدهند يك وجب درخاك افغانستان راه داده مانع شود و از بند قدیم بگذارد که پای تصرف پیشتر گذارند ومقارن\nانحال مستر داند که جوی خرخچی از تقلب و بدون استحقاق چنانچه گذشت جاری ساخته بعد با سردار شیرین‌دل\nخان بکار تعیین حدود فاصله پرداخت و در از نقشه دستخطی و ممضی علیه دیورند عدول کرده خلاف آنوش و طریق\nانحراف پوئی اختیار کرد و حضرت والا از عریضۀ سردار شیرین‌دل خان بخط خاص رقم کرده اورا امر نمود که برای\nمستر داند بنویسد که امیر صاحب نقشه غلط و عبارت پارسی بین سپرده گذاران که زیاد نتوانم کرد اگر او در زیادت\nو نقصان آن شک وشبه داشته باشد نوبسرهای بنگارۀ تا او بحضرت والا نگاشته هر امری که شرف اصدار یابد از راه\nرفع شبهه او معمول داشته و بمحل اجرا آورده شود و پس از بروز وصول افکندن اینمکتوب و نوشتن سردار\nشیرین‌دل خان بمستر داند او ترک خلاف جوئی کرده طریق راست پوئی اختیار نمود و چنانچه بیاید بر طبق نقشه امضا یافته\nدر کار تعیین حدود فاصله پرداخت و همچنین در پاسخ عریضۀ سردار گل محمد خان وخليفه نور محمد خان در باب مذاکرات\nمکمهای که با ایشان بپای رفته بود حضرت والا در روز چهاردهم ذیحجه رقم فرمود که مکمهان غلط گفته بك\n(۱) ذرع شرعی زمین را از خاك خود بکسی نگذاشته از ان نمیگذریم و بعضی از مواضع که در نقشه ذکری از انها نشده\nو برخي از مواقع و مزارع و مراتع رعایای ایندولت که بآنسوی خط فاصل مندرج نقشه واقع گردیده اند و از ناحیه\nمکمهان در باب طرف شمال گومل که محل وقوع اراضی چینی خواوزد ملن وغيره و مجماز رعایای افغانستانست\nگفته هر وقت که تعیین حدود موطى مردم وزیری شد فیصله آن در میان خواهد آمد و خودرا لادخل قرار\nداده وتصفیه حدودرا ازحد در بنك ودو بندی رو بسوی موضع کندر تاچی نو برعهده خود نهاده و گفته است\nکه آنراهم بقرار خط فاصلیکه در نقشه در چست فیصله پذیر آمده هردو طرف خط فاصل که در نقشه نام برده شده\nپادشاه باشد متعلق بملك اصلی آن از رعایای دولتین است حضرت والا نوشت که مکمهان خوب گفته است\nزیرا که هر موضعیکه از مخارج و مراتع رعایای ایندولت بآنسوی خط فاصل که تعلق بدولت انگلیس است اتفاق افتد\nو از رعایای آندولت باینسوی خط فاصل واقع گردد بالای رعایای دولت انگلیس فروخته میشود و همچنین اگر چیزی\nاز زمین شخصی باینسوی خط فاصل و چیزی با آنسوی آن واقع آمد و مالك آن خواهش مسکن گزیدن در آنسوی نماید\nزمین و قلعه واقعه اینسوی خط فاصل اورا دولت افغانستان خریده خودش را ازاه تفتن با نسوی دهد و در خصوص افراختن\nروج فاصله که مکمهان بایشان گفته واز ساختن ضجر و گچ و آهك سر باز زده اظهار کرده بود که از موضع\nکندر با انسوی مساحت اراضی وخط فاصل را بدون نصب علایم بنوشته پردازند حضرت والا رقم فرمود\nکه مکمهان خلاف و بیجا گفته است چها؛ اینزمان از سنك و آهك روج ساخته نشده و اگر چنانچه فیصله امر\nبنمایش مکتوب ونقشه کرده تا کتمان ورزیده شود هم آینه نقشه تمام مملکت افغانستان وغیره ممالک کره ارض\nدر نزد کار گذاران دولت انگلیس حاضر وموجود اند پس همه باید ازان ایشان باشد و حال آنکه هر دولت در\nخرینه و نقشه مملکت خود اعتراف خواهد نمود که بقرار این نقشه وسعت دارد واز سبب آنکه نقشه در دست ایشانست\nباید بهمین اعتراف تصاحب کنند چون چنین نیست وهيچيك حقی دارد کسی نمی تواند که با اندازه استحقاق خویش\nبیرون گذارد باری هر وقت که امر تعیین حدود انجام گردیده اختتام پذیرد دولت افغانستان درکار روج فاصله\nاقدام کرده از سنگ و کچ و آهك می افرازد و سالا در مواضع معینه سنگ ریخته نشان کنند و در باب منشور مردم\n\nجوابیکه\nحضرت والا\nبسر دار شیر\nیندل خان\nرقم فرمود\n(۱) باستان\nبمعنی قدیم\nشرح خلاف\nجوئی مستقر\nداند\n(۱) ذرع\nشرعی بیست و\nچهار انگشت\nمستوى الخلقه\nکه از عرض\nبا هم ملصق\nکنند وهی\nانگشتی هفت\nجوك از عرض\nپهلوی هم\nگذارند و هی\nجوی هفت\nمو از مویهای\nوسط با بوست","chars":3981,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01037.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1037","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1037","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}