{"book":"adl0009","page":1030,"text":"( ٨٠٠ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nابوتراب که او را اسم برفقن راه صواب نموده مسلمین شده از مذهب آبای خود که شیعه اثنا عشریه بودند عدول\nو تبرا کرده رهگرای مذهب مهذبهای حنیفه رحمه الله گردیده است و آنگاه که حضرت والا از عریضه قاضی میر\nنجیب خان برماجرا آگاه گشت رای انور قرقر نمود که اگرچه در کرامات و خوارق عادات دوستان خداشك و شبهه\nرا راه نیست اما بشود که حالت مردم شیعه را قرین ذلت و عسرت مشاهده کرده اظهار این اختیار کرده باشد و در\nشرح حال پایان کار چنان شد که حضرت والا نگار داد چنانچه از اظهار واقراریکه نموده بود برگردیده مدعی یکه داشت گرائید\nسید محمد رضا و هم در اثنای این ماجرا از عریضه ملار کن نام بن کلان خان نام جلال زائی از قوم افغان اندر رضا خیل حالی رای والا\nخان شد که سید محمدرضا بن سیدعلیشاه از اهل شیعه و عامل مالیات قوم اندریدر میآکوراورافریفته خواهرش را ازراه زناشوئی\nبعقد نکاح خویش در آورده او را تعلیم وتلقین اوامر و نواهی مذهب خویش مینماید و نسون بافته ترغیب بسب صحابه رضی\nالله عنهم میکند و حضرت والا سردار غلام علیخان حکمران غزنین را فرمان فرستاده نگار داد که این امر را تحقیق\nنموده از صدق و کذب آن هرچه روی روزآید معروض دارد که برطبق آن پاسخ ملای مذکور رقم فرموده شود\nو او سیدمحمد رضا را با زوجه و خسر و خسر زاده اش درمحکمه شرعیه غزنین طلبید و آنگاه که جماعه از افغانان\nبا ایشان از راه گواهی دادن راستکه سید مذکور زوجه اش را بفعل مزبور ترغیب کرده و میکند وازدشنم غزنین\nشدند سیدمحمدرضا از اندیشه اینکه ایشان گواهی داده او را دوبار سنگسار خواهند کرد زوجه خود را طلاق گفت\nمشرف دین و هم درین ایام لعلی نامی از اهل هنود غزنین بدین اسلام مشرف شده محمدسعيد بن المخذ نامی از اهل اسلام غزنین را\nاسلام مشرق شوهر اختیار کرد و اوچون خواست که رشته مزاوجت و مناکحت منعقد کنند میبافهمد کوزه از اسلام آوردنش\nشدن مسماة انکار نموده سبیل ارتداد اختیار کرد و لیکن چون از ارتدادش شرعاً با وقت موت محبوس میگشت محمد سعید مذکور در نزد\nلعلی از اهل قاضی شهر و ثبوت اسلام او را گذرانیده بعد بعقد خویش درآورد ومقارن احوال مردم طوری ـ که بنه کرم عنهم حفر\nهنود\nنمودن جوی را در موضع خرطی واقع نقطه فاصله سرحد کرده مقدار دویست و هشتادگاه از موقع قدیمش اینسوتر\nدر داخل خاك افغانستان مشغول کار شدند و سردار شیرندلخان که از حضور انور چنانکه گذشت برخصت\nآهنگ فتنه مراجعت جانب خوست یافته وارد منزل یعقوب شده بود از جسارت طوريان آگاه گردیده بصوبه دار مقيم موضع\nکردن مردم بورکی کرم نامه فرستاده پیام داد که مردم طوری را از دخل وتصرف نمودن در خاك افغانستان بازدارد وهم\nطوری عریضه نگار پایه اریگا خلافت شده از ماجرا بحضرت والا آگهی داد وصوبه دار مقیم کرم برخلاف نامه\nو استدعای سردار شیریندل خان سی تن مردم مسلح از طوریان را امراقامت در سر جوی مذكور کرده قرار داد\nکه اگر مانعی از مردم افغانستان پیش آید بلاندیش راه ستیز او برگیرند و دست از کار جوی باز ندارند چنانچه\nپاسخ نامه سردار شیریندل خانرا ننوشته زبانی پیام فرستاد که طوریان از ممانعت او از کندن جوی باز نمیاستند و بدون\nپیکار دست از کار نخواهند کشید و در اثنای ارسال و مرسول این نامه و پیام ملك محمد امین نامی از موضع مقبل\nدر موقع سرحد پتان شده مشاهده کرد که مردم طوری جوی خرطی را ازین از اضی پتان گذرانیده سرگرم\nکارند پس از دیدن اینحالت بصوبه دار مذکور پیام داده سبب پرسید و نهاد داد که مردم طوری را منع کند و او\nکه خود محرك این امر بود جوابی نگفته بافسر بزرك تر از خویش که در کرم اقامت داشت خبر داده\nاو ملك محمد امين را پاسخ داد که دولت انگلیس در خصوص این امر بمردم طوری ممانعت و مداخلی ندارد\nو آنگاه که مدعا گره جوی مذکور بدینمقام رسید مردم پتان جمعیت کرده بسر جوی مزبور شدند و خواستند\nکه طوريا نرا از حفر آن باز دارند اما طوريان سد راه ورود ایشان شده بضرب گلوله تفنك همه را از پیش رفتن\nبازداشتند تا که صوبه دار مقیم موضع بورکی از و خامت عاقبت کار اندیشیده لشکر مردم طوری را باز پس برده رفع\nمقابله کرد و مردم پتان جوئی را که طوریان حفر کرده بودند خراب ساخته مترصدانه در آنجا درنك كردند\nو مردم طوری از تخریب آن برآشفته در نصف روز نوزدهم ماه ذیقعده جانب مجرای جوی لشکر کشیدند\nو مردم پتان را هدف گلوله تفنگ نموده محمدعلی نامی را از ایشان مقتول و مطروح دینشاه کل نامی را مجروح","chars":3755,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01030.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1030","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1030","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}