{"book":"adl0009","page":1018,"text":"(۹۸۸)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\nچیزی ندارد محبوس کرده باهل و عیالش در غزنین نزد جنرال میر عطا خان فرستاده حالا نیز میفرستد و هم\nعبدالعزیز نامی از سپاهیان نظام مقیم غزنین با هم جنرال مذکور در موضع القان ورکر مقام گزیده و خود را عقرب\nنام نهاده بضرب چوب از مردم نقد و جنس میگیرد و هم محمد رحیم خان حاکم کيزاب در موضع اشترلی وارد شده\nچند تن کدخدا را با خود در کيزاب برده و چه از ایشان میخواهد بمحور وقت کرفتار شد لش بدست اشرار هزاره\nمال و متاعش در آنحدود غارت شده و حضرت والا جنرال شیر محمد خانرا فرمان و امر تحقیق و بازخواست کرده او\nمحمد یعقوب خان کتانو ا از ارزگان عقب سپاهیان چور پیشة مذکور گماشته همه را از راه باز پس نزد خود طلبید\nو از جمله میرتقی شاه جمعمدار خود را کرفتار شحنه عتاب دانسته از راه فرار در کابل آمد و بواسطه یاقوت شاه\nخان هم خویش که در دربار منصب کیتانی داشت از ورطه مواخذه رها کردید و همچنان حاکم و قاضی مالستان\nگوسپندان مردم هزاره آنجا را در وقت زکوة گرفتن شش روپیه بها کرده چون برای خود و سپاهیان میخريدند\nنیم روپیه بها نموده آنرا بصاحبانش میدادند و ازین رفتار و کردار ایشان بود که در بیابی کار همه چنانچه بیاید\nدر معرض مواخذه آمدند و محمد رضا وقت عبدالکریم خان حاکم یکاولنگ هزار روپیه نقد و نود شش مثقال نقره\nاز زیور زنانه با بیست و هشت میل تفنك و بیست قبضه شمشیر که از مال اشرار هزاره دستیاب کرده بود ارسال\nکابل نمود و هم سلطان علیخان بن سردار شیر علیخان جاغوری سی و هفت تن از زرگان اشرار هزاره را که از\nبین مردم افغان توخی و هزاره قلندر زبان ملامت استمالت کرده نزد خود آورده بود در ارزگان بنایب پادشاه\nگلخان سپرد و او بتفويض جنرال شیر محمد خان و سمندر خان حاکم آنجا کرده ایشان همه را کابل کابل نموند\nو نایب پادشاه گل خان پس از فراهم نمودن بزرگان و سیدان وزواران و کربلائیان هزاره ارزگان و سپردن ایشان\nروی روز | بجنرال شیر محمد خان و سمندرخان راه بغلان نشین هزاره های چوپان بر گرفت و از آنسوی در اثنای واقعات مسطوره\nآوردن ممبران | محمود انور خان و سربلند خان وعطا محمد خان ممبران از روز ورود ایشان در قندهار تا این اوان تجاوز هشت هزاره\nخیانت کارها | بحد و هشتاد روپیه قندهاری غبن و خیانت و برداشت میرزا غلامصدیق خان سر دفتر مقربی و سه لك و شصت و\nر ابقندهار\nملازمت\nفوج نظام\nانگلیس\nاختیار کردن\nفراریان\nهزاره\nششهزار و هشتصد و دو روپیه قندهاری خسارت و سرقت سنوات گذشته عمال وضباط قندهار را\nروی روز آورده سجل اینوجوه را بقرار قبول واقرار و اعتراف خود ایشان ارسال پايه تخت امارت\nداشتند و حضرت والا حاتم محمد خان بهادر تحصیل برك محمد صادق خان مقیم قندهار حواله و امر حصول نمود\nو محمد رضا وقت باز عریضه عجز و نیاز مفتیان محکمه شرعیه قندهار از جور و ستم قاضي عبد الشکور خان که با ممبران\nمذکور ندیم و انباز شده بود و عمل بفرمانی که از راه تنبیه و تهدید بنامش چنانچه گذشت شرف اصدار وعز ارسال\nیافت نمی نمود بپایه سریر سلطنت رسیده چون معروض داشته بودند که قاضی عبدالشکور خان ترك نشستن در محکمه\nشرعیه کرده و شب و روز خود را با ممبران بسر برده ۱گروقتی اجرای امری از امور شرعی را می نماید بعادتی که\nدارد بدون مفتیان حکم میکند و از صحت و غلط حکمی که اجرا میدارد با ذنمیکند و حضرت والا بمنشور معاتبت\nدستور او را تنبیه و تهدید فرمود ولیکن او ترك عادت خویش ننمود تا رفته رفته کرفتار مواخذه پنجه سیاست شد\nکه انشاء الله در محلش رقم خواهد گشت و همدر اثنای اشتغال ارعرایض وقایع نکاران شالکوت وقندهار بگوش\nو است نیوش حضرت والارسید که مردم هزاره از واهمه اینکه نایب پادشاه گل خان ایشانرا بنامسیدان و کربلائیان\nو زواران و بزرك زادگان کرفتار ساخته رهسپار کابل می نماید از راه فرار بدون سند راه داری پی هم در شالکوت\nرفته تقریباً دو فوج پیاده در نظام دولت انگلیس ملازمت اختیار کرده اند و حضرت والا حكام وسر حد داران\nپشاور و جلال آباد و خوست و کرم وزرمت واركون و دایمان و مقر و کلات و کاکړستان وقندهار وشالكوت\nو فراه و جخانسور و بلوچستان و سیستان و هرات و میمنه و ترکستان را برسیل اشتهار فرامین عدیده اکیده اصدار\nفرموده نگار داد که مواظب حراست معابر و شوارع و بنادر بوده نيك محافظ باشند که احدی از مردم هزاره را\nنگذارند که پای فرار از مملکت بیرون گذارند و در خارج رفته مزدوری و نو کری دول همسایه ایندولت اختیار","chars":3741,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01018.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1018","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1018","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}