{"book":"adl0009","page":1008,"text":"( ۹۷۸ )\n( حصه سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nروپیه جریمه بفرموده حکم نمود که مخامده نام پیش از گرفتار آمدن محبوس ومقتول عمری شود تا عبرت دیگران گردد که\nمجلی از ذکر کسی مسلمان محبوس زنان شوهردار را نخرد و از چنین امر نامشروع محترز و مجتنب باشد و دار استوار کردن\nدار ایستاده بابارق که اشارت رفت از سبب کوتوالان کابل بود که غفلت و بیخبری را عادت و شعار خود ساخته باعث جرأت\nنمودن بابارق و دلیری بعضی از دزدان کشته جسور شدند چنانچه صاحبزاده ظهور الدین و صاحبزاده شهاب الدین و سیف و هفت\nشاطر باشی تن از دزدان اموال خانهای مردم شهرودکانین بازار ارك مبارك را دزدیده بتوجه حضرت والا گرفتار دست\nبابارق شدند و ده تن از دزدان پس از ثبوت کا یکی از جمله محمد ناصر نام نوکر میرزا محمد حسین خان کوتوال بود\nبدار مذکور کشیده شده بپاسدار سیزده و شصت و سه هزار و هشتصد و یازده روپیه از جریمانۀ دزدان و غیره عاشقان را با برق\nمامور شدن بامر حضرت والا حصول و تحویل خزانه کرد و محمد زمانخان کرفته کدلو بابارق محمد سرور خان بن سردار محمد حسین\nمحمد سرورخان خان و محمد رحیم خان بن محمد اکبرخان از عرض و استغاثه رعایا مامور مجری علاقه رواد شدند و در ماه محرم روپیه\nبرای محمد سرور خان و سی و پنجروپیه برای محمد رحیم خان تا انجام کار مجری ایشان اضافه بر تنخواهیکه داشتند از دولت\nمرحمت شد که از رعیت خرج نستانند و نان و آب نخواهند و خسارت و خیانت جا که و قاضی وضابط و عامل و کذخدارا\nشرح حال تفحص و تحقیق کرده بدون اغماض و لحاظ معروض پایۀ سریر سلطنت دارند تا مردم بیبازخواست نمانده پر سنده محمد رحمان ملا\nملا دادام معلم دادام جلال آقای شرق معلمی غلام بچکان حضور حضرت والا را دریافته سالی یکصد و بیست روپیه تنخواه برای او معین گشت\nغلام بچکان و چندروزیکه بپارسائی بسر برده و حضرت والا تقوای اورا باز باز و تکرار از غلام بچکان شنیده دره احتساب\nحضرت والا عهده درگاه و خدمه بارگاه معدلت پایگاه را نیز بدستش داد و او که چشمتش بدیدار بزرگان بازشد از ورع بطمع\nگرائیده بدون امر و فرمان حضرت والا خودسرانه دست باحتساب شهر و بازار تیز دراز و درب ایذا و آزار\nبروی عموم باز کرد و اهل شهر و بازار و مسافرین از رفیع و وضیع وقوی و ضعیف از بیم آنکه تشهیر و تعزیر\nنشوند رشوت دادن آغاز کرده و او چاکانه در کیسه آلم انداخته کسانرا که چیزی باو نمیداد تعزیر و تشهیر میکرد\nتا که اطوار و کردار و رفتار او بگوش داد نیوش حضرت والا رسیده محبوسش فرمود و امر کرد نادیۀ ارعاب\nبتهکاه او بیاویزد و در شهر و بازار و کوی و برزن تشهیر آسایش غل بگردن گردش دهند و منادی ندا در دهد\nکه هرکس چیزی باز داده باشد سیاهه آنرا در اندرون دره اندازد تا از و گرفته بوی داده شود که دیگر اهل احتساب\nاز چنین کار ناصواب اجتناب کرده باعث تشویش و اضطراب خلق نگردد و پس از شهره شهر و سخره دهر\nساختنش دیری در زندان سزایش و نکوهش مقید داشته با مر حضرت والا رها داده شد و از نزولش التزام گرفتند\nکه دیگر بنو کری دولت و امور شریعت اقدام نکند و همدرین هنگام میرزا محمد حسین خان سر دفتر سلجقش و کوتوال\nشرح حال که از راه خدمت دولت شب و روز در تفحص و تجسس خائنین و معاندین سلطنت بود از نامزدی دختر سعید حسن\nزوجه محمد ایل بیگی با محمد عمرخان پسر ایشیک آقاسی شیر دل خان لوی ناب مرحوم آگاه کشته بکوتوال مزار شریف مکتوب\nعمر خان\nفرستاده پیام داد که زوجه محمد عمر خانرا کابل نماید چنانچه کوتوال آنجا محصل کاشته امر کرد که زوجه مذکوره\nاز مزار شریف ره نورد کابل شود و کسان او نامه بکمیدان محمد حسین خان برادرش که بفوج پیاده نظام در سکناهة\nهزاره جاغوری مقام داشت فرستاده از ماجرا آگهی دادند و او عریضه نگار پایه اریکه خلافت شده از حضرت\nوالا استدعای عدم فرستادن خواهرش را در راولپندی نزد محمد عمر خان نموده معروض داشت که اگر خواهرم\nدر راولپندی فرستاده شود هم آینه غمازان اورا تیراتهام ارسال نامه و پیام بشوهر خواهرش بدنام ساخته مقهور\nدولت کنند و از خدمت محرومش نمایند و حضرت والا در روز بیست و یکم مکتوبماه رمضان اورا فرمان کرد\nکه خواهر خودرا با دیگری عقد مزاوجت بریست نزد محمد عمر خان نفرستد و او باندیشه اینکه محمد عمر خان با بانوی\nمشکوی حرم محترم عقیت توام شهزاده سیر و سپا در سردار حبیب الله خان نسبت برادری دارد مبادا روزی بخت\nفیروزش یاوری نموده شهرودی یابد و باوی بدی و خصمی آغازد پس او را با دو تن خواهر دیگرش در پایان","chars":3754,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01008.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1008","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1008","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}