{"book":"adl0009","page":1006,"text":"( ۹٧٦ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nکه رشوت ایشانست بموجب سند و رسید بدون مساهلت باکمالت بکار گذاران دولت رسانیده داد و فریاد\nپیموده نمایند و کار کنان سلطنت را باخذ رشوه ومصادره اگر نگرفته باشند متهم نسازند و نامهای ممترین\nمذکورفوق نیز درج اشتهار گردیده رقم کشت که فلان وفلان از راه عدالت برای تمیز حق و باطل از حضور\nمأمور شدند که احیای حق و اماته باطل کرده احکام وقضاة وعمال و ضباط وهمه کارداران که در روز مأموریت\nایشان عهدنامه بدولت میدهند باز رسیده شرح جور وستم ایشانرا که نسبت برعیت از قوه بفعل آورده باشند\nمعروض پایه سریر سلطنت دارند تا برطبق پیمان خود ایشان که با دولت در میان نهاده وانکار داده اعتراف و اقرار\nمأمور\nکرده اند مواخذه و سیاست شوند فقط و هدر روز مذکور ماه رمضان احمد جانخان بن محمد اسلم خان حاکم\nحکومت حضرت امام از فوت پدرش مأمور حکومت آنجا شد و هم میرزا خواجه گل خان نویسنده و عامل سابق خنجان\nحضرت امام که راه صداقت در خدمت دولت پیموده بود مأمور تالقان گشت و هدرینوقت در موضع سه کوت غوری چهارده تن\nشدن احمد\nترک وكوجك كه دراندرون مسجديكه از خشت خام و گلنبند ساخته شده بود نشسته بودند از صدمه زلزله و خراب\nجانخان الخ\nشدن آن مسجد درزیر خاک هلاك گرديدند و درين اثنال ميرزا عبدالرحيم خان سر دفتر قطغن باستدعای مردم\nشرح نرخ انجا وجه نقد از خزانه دولت داده هر واحدی از روپیه را بطریق بیع سلم دو سیر بوزن کابل پسته بخرید و این\nپسته درین\nنرخ ابتداء از اجاره گرفتن دادہ خان رویه تنزل نهاده تا که رفته رفته در وقت تاليف وتحریر این خجسته تاریخ\nزمان\nاز دست مستأجران که پسته را در هند فرستاده و میفروشدند و قابل يك روپیه را سه خورد که شصت و چهار خورد\nيكسير کابل است یافت نمیشود و گویا از چهل روپیه در جه بيك درجه تنزل نموده است و همدرین ایام هشتصدونود و پنج عمل معادن\nبدخشان مثقال ده نخود وزن لعل و يكخروار و چهارده سير ويكچارك لاجورد و دو خروار و نه سير سرب که در عرصه\nچهار ماه از معادن بدخشان حاصل شده بودند در کابل رسیده تحویل کار گذاران دولت شد و از معمل با وجود\nعدم امین المعادن روی روز افزاد و در پیمان کاران کمال امل تعاق بدولت روس گرفته معدن جديد حصة افغانستان\nشد و هدر روز بیست و يكم مذكور ماه رمضان ملامرحمت الله وملاجان محمد وملاخليفه وملا عبد الواحد وملا محمد\nمامور شدن\nكريم وحاجی محمد عثمان و ملا محمد خان تا مان از علمای اقوام و قبایل بارکزائی و نورزائی والکوزایی و تیرین بمنصب قضاة در محال\nقند هار قضاى محکمه های شرعیه ارغستان وشور آبك و كدن و كشك نخود وغورك ونيش وخاكريز ودهله قندهار\nممتاز و سرافراز گردیده برای هريك از حضور انور در سال هشتصد وسی وسه روپیه کابلی وثلاث : گروهیه\nشرح\nاز قرار درجة قضاة اوسط مرحمت و عنایت گشت و مقارن اینحال مبلغی از عريضه ديوان سدانند سر دفتر تشخیص\nخسارت\nقندهار که معروض پایه سریر سلطنت داشته بود بامر شهریار تاجدار بنام محمد صدیق خان حاكم تيرين وميرزا\nکار کنان\nشیر محمد خان عامل و نویسنده آنجا که هم دوتن علوفه سپاه را که مأمور سرزنش و نکوهش اشرار هزاره شده\nقند هار\nبود فروخته وجه آنرا در کیسه سرقت خوداندوخته بودند دو چندحواله شده و هردوتن چهارصد روپیه قندهاری\nبدیوان سدانند رشوت داده خواهش دفع این حواله کردند و او که در خصوص این امر عریضه کرده بودو نمیتوانست\nکه تکذیب قول خود کند لاجرم وجه رشوت ایشانرا تحويل خزانه دولت نمود وحواله را مسترد نکرد\nو هم بیست هزار روپیه بنام اسلام نام دلال که از خزانه دولت تقاوی برای تجارت گرفته و از راه فرار\nدر شالکوت رفته بود حواله شده سردار عبدالله خان حکمران قندهار بفرمانیکه از دفتر سنجش کابل بنامش\nرفت دوازده هزار روپیه را از قوم قریب او تحصیل شاه سعید خان رساله دار حصول نموده هشت هزار روپیه\nدیگر آن بقلم لا حصول وباقی ثبت دفتر گشت وازجملة دواز ده هزار روپیه حصولی این نیزنه هزار ا تو اسردار\nعبدالله خان در کیسه خیانت خویش انداخته سه هزار را تحويل خزانه دولت کرد و چون دیوان سدانند از او\nجویا شد همان سه هزار را اظهار وصول کرده از باقی انکار نمود و پاسخ داد که محصل اینوجه شاه سعید رساله دار\nبوده از او بپرسدو او که رسید دوازده هزار روپیه را باقوام اسلام خان داده بود انکار نتوانسته و توان دعوی\nرا با سردار عبدالله خان چون حاکم بود در خود ندیده لاجرم تاوان داد و از یغنوی مميزان قوم خاهان شاهی","chars":3734,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01006.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1006","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1006","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}