{"book":"adl0009","page":100,"text":"( ۹۳ )\n( جلد اول ) ( ذکر وقایع عهد اعلیحضرت شاه محمود ) ( سراج التواریخ )\nبرادران خود را بشهر فرستاد که خزائن و اندوخته حاجی فیروز الدین را بدست آرند چنانچه ایشان غلبه بعضی\nاز نوکران خود را در ارگ روانه کرده امر کردند که در منزل شهزاده ملك قاسم ریخته از خون بیگناهان خاك\nولعل باهم آمیختند و از انجمله میرزئیل خان و حسن خان که از امرای بنام و نشان بودند کشته شدند و شهزاده دل\nاز مال کنده بگریخت و پس از انکه همه اندوخته حاجی فیروز الدین و پسرش ضبط گشت شهزاده که بیرون گریخته بود\nبجنك پیش آمده چند جراحت یافته دست گیر شد و حاجی آقا جان و عبد الرشید خان بقل رسیده بعد وزیر فتح خان\nبشهر در آمده حاجی فیروز الدین را بازنجیر و غل در اتش روانه قندهار کرد و خود در هرات اقامه گزیده سردار\nکهندل خان را بتسخیر غوریان گماشت و محمد خان قرائی را با ابراهیم خان و بنیاد خان هزاره و غیره رؤسای جمشیدی\nو خراسانی بذریعه مکاتیب با خود متحد و متفق ساخت و با محمد رحیم خان حکمران خوارزم نیز همداستان شده آوازه\nتسخیر ایران را در افواه انداخت و ازین سوی شاه محمود و شهزاده کامران خبر فتح هرات را شنیده از کابل راه\nهرات بر گرفتند و سردار دوست محمد خان از سبب افراط تسلط واقتدار وزیر فتح خان برادرش که در سلطنت\nشاه محمود یافته بود بخود اند یشیده در آئینه ضمیر جایداد که از این ارتفاع پایه اعتبار او شهزاده کامران\nحسد برده بپدرش را بدان سر خواهد آورد کدر نیمروز برا کاسته پل در غل وزنجیرش خواهد کشید پس صواب آنست\nکه در کشمیر نزد سردار محمد عظیم خان برادر خود رفته باو استراحت در ظل حمایت او بکشایم و یا از سبب اینکه در وقت\nداخل شدن در حرم سرای حاجی فیروز الدین و شهزاده ملك قاسم جهت ضبط مال و منال ایشان زیورات . رافقات\nحرم ایشانرا غارت کرده بود از خوف وزیر فتح خان که مباد او را عتاب وعقاب نماید و یا شاه محمود و شهزاده\nکامرانش بپاس هتك حرمت بانوان حرم برادر و دامادش در شکنجه عذاب اندازد از هرات راه کشمیر بر گرفته\nدر عرض راه شاه محمود و شهزاده کامران را ملاقات کرد وقصه فتح هرات را نزد ایشان بیان نموده در کشمیر\nرفت و سردار محمد عظیم خانش از جهت نا صوابیها و بزه با خود نداشتن او بفراست دانست که مصدر امری شده خود\nمروی بسوی کشمیر آورده است پس در کوه ماران محبوسش ساخت\n( ذکر کشیدن شاه شجاع )\n( زوجات خود را از لاهور جانب لودیانه وزحمات شاقه دیدن و گریختنش )\n\nدر خلال وقائع مذکوره و مطابق آوان سوانح مزبوره شاه شجاع که منزل گزینش در مبارك\nحویلی لاهور از پیش رقم گشت مدت پنجماه در آنجا برنج و تعب جانکاه بسر برده ناگه خیر خویش را در فرار\nاندیشیده چند عراده سواری بتوسط چندتن از زنان اهل هنود که از راه آشنائی ، بردن و آوردن جنس فروشی\nکه دأب جانهای بزاز گانست در حرم شاه شجاع رفت و آمد داشتند در خفا خریده خواست که بانوان\nحرمش را از لاهور در لودیانه که از دیگر بلاد نزدیکتر است و هم در آنجا خیلی از هوا خواهان نیز میباشند\nروانه دارد و از ین اندیشه شاه رنجیت سنگهه بواسطه ملا جعفر آگاه گشته منعش نمود و همچنین جسد\nذمه ملای مذکور سد راه فرار شاه بیدستگاه شد تا که آن ملارا نزد خود خواسته بمژده دادن زر زبانش به بست\nکه دیگر برنجیت سنگهه خبر ندهد وهم میر ابو الحسن خان را که از ساده لوحی نظر بنهامه وردای او مسلم\nموحد و با خود متحدش میدانست از راز شاه در مظان (۱) خلوت از و اخفا نکرده ابراز میداد نزد خود خواسته ( ۱ ) یعنی\nاز انکشاف راز با ملای مذکور منعش فرمود بعد خدام خویش را پیش خوانده امر کرد که چهار بار درده تن جاهای کمان\nاز اهل حرم را بتغییر لباس که از البسه اناثیه اهل هنود در برداشته باشند دفعه بهانه آب بازی در دریا که شیوه زنان نمودن\nآن طائفه است و دفعه بنام سیردشت و صحرا از شهر بیرون کرده جانب لودیانه رهسپر کنند و ایشان برطبق\nامر شاه در چهار بار اهالی حرم را بلودیانه رسانیده نوبت هم بشهزاده محمد تیمور را با چندتن از کنیزان بیرون\nکشیده خواستند که راه لودیانه بر گیرند رنجیت سنگهه خبر یافته شهزاده را نزد خود طلبیده او با وجود\nکوچکی با لیاقت ترا از در صدق بوی باز داشته گفت بجواز سه چهار تن جاریه که با ز مانده دیگران همه رفته اند\n\nذکر گریختن\nشاه شجاع از\nلاهور","chars":3545,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00100.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/100","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/100","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}