{"book":"adl0006","page":16,"text":"تشویق خریداران داخله چه کردد بسی شوار است . پس اگر\nدر علم و عمل زراعت که دولت خدا داده است نیز کوشش نکنند چیزیکه\nرفع احتیاج مملکت بزرگی را نماید چه خواهد بود - بلاشبهه چون\nفن زراعت و علم صناعت در مملکتی رواج نیابد و بدرجه اعلای خود\nصعود ننماید در تجارت آثار بهره نخواهد بود و چون تجارت بی بهره\nشوند مکنت و ثروت نخواهند دید و اندک سیم وزری که در مملکت\nپاشیده که کویا خزینه مالی سلطان است بمبادله اقمشه دول\nخارجه خواهد رفت - پس از آن بقید عبودیت و ذل احتیاج ابنای\nجنس سر خواهند برد - امروزه از موازنه آسیا و ار و پا این نکته را\nنیکو توانیم سنجید - چون بدیده بصیرت نگریم حکم یک مملکت بزرگ\nهمانا حکم یکخانه است - کاهیکه کدخدای خانه را خرج زاید بر دخل باشد\nروز بروز انحطاط و فقر و پریشانی ویرا روی نماید - و کسیکه دخلش\nبر خرجش افزون آید موجب ثروت وغنا و عزت و شرف آن خانواده\nخواهد کردید - پس زانیکه متاع داخله ملک ده و خارجه وی نه باشد\nالبته در عوض آن یک بخارجه سیم زر مملکت خارج شده پس از","chars":884,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0006/00016.jpg","first_page":1,"last_page":179,"title":"Iksīr al-tijārat اكسير التجارة","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0006/16","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0006/canvas/16","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0006/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0006_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}