قاموس اعلام جغرافیائی انتشارات انجمن دائرة المعارف مطبعه عمومی کابل ۱۳۲۷
قاموس اعلام جغرافیائی افغانستان از نشرات انجمن دائرة المعارف مطبعه عمومی کابل ۱۳۲۷
[BLANK PAGE]
بسم الله الرحمن الرحیم مقدمه مدیریت عمومی دائرة المعارف ریاست مستقل مطبوعات که از مدتیست بجمع آوری اعلام وعناوین علمی - فنی - تاریخی و جغرافیائی بغرض تدوین يك دائرة المعارف بزرگ و مکمل اقدام نموده است چنین تجویز کرده بود که در ضمن اینکار فهرست اسماء جغرافیائی افغانستان را که همیشه مورد احتیاج تمام موسسات علمی و مطبوعاتی ودوایر و اشخاص ذیعلاقه میبا شد زود تر تکمیل کند که اکنون خوشبختانه این امر مهم را با جمع آوری نام های علاقه ها- قریه ها - کوها ودریاها بغرض بوجود آوردن يك گزینر مفصل جغرافیائی مملکت انجام داده است . من وقتیکه وظیفا به ترتیب و تدوین این اوراق مشغول بودم آنرا نه تنها برای معلومات عمومی يك مجموعة مفید یافتم بلکه برعلاوه آن این اثر مهم وقتیکه به توپوگرافی و جغرافیای مفصل افغانستان اقدام شود يك راهنمای کاملی خواهد بود . البته این اثر چون در نوع خود اولین مجموعه ایست که باین ترتیب تهیه شده یقیناً در صورتیکه وسایل ما بکلی هیچ است از قصور ونقصان عاری نخواهد بود و از اینجهت از تمام ذوات با اطلاع خواهشمندیم در هر قسمت آن معلومات بیشتر و نظریات مفیدی که داشته باشند بمدیریت عمومی دائرةالمعارف ارسال دارند ماعجالتا به طبع این مجموعه بمنظور اجرای يك خدمت ملی اقدام نمودیم و آرزوئی جز این نداریم که قاموس جغرافیائی ما مصدر خدمتی به هموطنان گرامی شده بتواند . ومن الله التوفيق ( محمد هاشم پردیس )
آباد (۲) آب ایستاده آ آباد و کوتل : طول البلد ۳۰۰ ثانیه ۲۰ دقیقه - ۶۷ درجه عرض البلد : ٢٤ ثانيه - ٢٤ دقیقه ٣٦ درجه کوتلیست غیر قابل عبور که بفاصلۀ ۲۰۰۷۷ کیلومتر در شرق ولایت مزار شریف واقع است . آباد و کوتل : طول البلد : ۳۰ ثانیه ۲۰ دقیقه - ۶۷ درجه - عرض البلد : - ۳۶ ثانیه : ٤٦ دقیقه ۳۶ درجه کوتلیست که بفاصلۀ ۲۲۰۸۰ کیلو متر در شمال شرق ولایت مزار شریف واقع است ارتفاع تخمینا ۱۳۹۰ فت). آ با غلان : طول البلد: - ۲ ثانیه - ۵۲ دقیقه - ٦٥ درجه عرض البلد: ۱ ثانیه ۳۲ دقیقه ۳۷ درجه موضعی است دارای چاه که ۲۵۰۸۴ کیلومتر در جنوب شرق مرکز خیباب متصل سر که بطرف اندخوی میرود واقع است . مربوط حکومت قرقین آب اند خوی : طول البلد: ٣٦ ثانيه ٤ دقیقه ٦٥ درجه عرض البلد: ٥٠ ثانيه ۵۳ دقیقه ٣٦ درجه در یا ئیست که بفاصله ۱۷۰۲۳ کیلومتر در جنوب غرب شهر اندخوی جاریست مربوط حکومت اعلی میمنه آب ایستاده : طول البلد: ٢٤ ثانيه دقیقه ۶۸ درجه عرض البلد ۳۵ ثانیه ۳۰ دقیقه ۳۲ درجه غدیریست که در جنوب غرب قیصر خیل واقع است و (۲۱۳۰م) از سطح بحر ارتفاع دارد يك جهیل نمکینی است که در يك میدان هموار و بطرف جنوب شرق افغانستان به فاصله ( ۱۳۰ ) کیلو متر بجنوب غزنی واقع است احاطۀ آن تقریباً ۷۰ کیلومتر میباشد سطح آن مطابق مواسم تغییر می یابد کنار های آن مملو از گیاها و بته های مختلفه است در غدیر مذکور مرغهای آبی زیاد دیده می شوند اما بصورت دائمی در انجا جای ندارند. قاموس جغرافیائی افغانستان (٥٠٠) جلد ب عبدالعزیز محمد حسین و امین الله ن سلطان محمد دار المعارف چ ۳-۲۶
آب ایستاده ( ٣ ) آب باريك آب ایستاده : طول البلد ۵۰ ثانيه ۵۰ دقیقه ۶٧ درجه عرض البلد ۱۰ ثانیه ٣۵ دقیقه ٣٢ درجه جهیلیست که در شمال قریه باروخیل واقع است (مربوط کتواژ) آب ایش : طول البلد ۶ ثانیه ١٤ دقیقه ٧٠ درجه عرض البلد ١٦ ثانيه ٤٧ دقیقه ٣٧٠ درجه نهریست که بفاصله ٤٤٠،٩ کیلومتر در شمال غرب قریه حوض سیاه در علاقه شیوه بدریای آمو میریزد . (مربوط بدخشان) آب باريك : طول البلد ٣٦ ثانیه ۳۰ دقیقه ٦٥ درجه عرض البلد ٥٦ ثانیه ۲۹ دقیقه ۳۰ درجه بفاصله ١٨، ٥١ کیلومتر در جنوب شرق بل چراغ در علاقه درزاب و گرزیوان واقع است . (مربوط حکومت اعلی میمنه ) آب بار يك : طول البلد - ١٢ ثانیه - ٥٨ دقیقه - ٦٣ درجه عرض البلد ١٣ ثانيه ١٩ دقیقه ٣٥ درجه، شیله ایست که بفاصلة ٤٦ ٣٩٠ کیلو متر در شمالشاه شهید بدرة اوزخ تور میریزد . (مربوط بادغیسات هرات) آ ب باريك : طول البلد ٦ ثانیه ٢٤ دقیقه ٦٢ درجه عرض ا لبلد - ٤٨ ثانیه - ٤٣ دقیقه ٣٤ درجه، شیله ایست که بفاصلة ٦١٠،٦ کیلومتر در شمال شرق مرکزهرات برود كشك ميريزد تعداد خانه ٤٠٠ نفوس تخميناً ١٠٠٠ فاصلۀ آن از مرکز حکومت ٣٦ کيلومتر می باشد ( مربوط علاقۀ انجیل هرات ) آب باريك : طول البلد : ٣٧ ثانیه ٤٩ دقیقه ٦٣ درجه عرض البلد: ٣٦ ثانیه ، ٤ دقیقه ٣٤ درجه شیله ایست که به فاصله ٤١،٠٥ کیلومتر در جنوب شرق قریه ناوس بدرۀ کو کچه میریزد. ( مربوط باد غیسات هرات ) آب باريك : طول البلد: ٤٨ ثانیه ٢٣ دقیقه ٧٠ درجه عرض البلد: ١٢ ثانیه ٥٩ دقیقه ٣٦ درجه قریه ایست که بفاصلة ٢٢ ، ١٩ كيلو متر در جنوب غرب مر كز فیض آ باد واقع است. ( مربوط حکومت اعلی بدخشان)
آب باريك (٤) آب بخش آب باريك : طول البلد ۲ ثانيه ٥٢ دقيقه ٦٣ درجه عرض البلد ٣٢ ثانيه ٢٤ دقيقه ٣٥ درجه قریه ایست که بفاصله ٤۹۰۰ کیلومتر در جنوب قريه چهارشنبه در علاقه قیصار میمنه واقع است . آب باريك : ( مربوط میمنه) طول البلد ٤۹ ثانيه ٣٣ دقیقه ٦٢ درجه عرض البلد ٥٢ ثانيه ٥٤ دقیقه ٣٤ درجه شيله ایست که فاصله ٤٣۰۰۷ كيلو متر در جنوب غرب قلعه نو به رود کا نا گل میریزد. آب باريك : طول البلد ۳۱ ثانيه عرض البلد - ۲۸ - ثانيه ( مربوط علاقه بادغيسات هرات) ٥٩ دقیقه ٦٣ درجه ۲۸ - دقيقه ٣٥ درجه کوتلیست که به فاصله ٤٣٠٠٧ کیلومتر در جنوب قريه چهار شنبه در علاقه قیصار واقع است . آب باريك : (مربوط حکومت اعلی میمنه ) طول البلد - ۱۷ ثانیه ۱۲ دقیقه عرض البلد ٥٤ ثانيه ٣٦ دقیقه ٦٦ درجه ٣٤ درجه تهر بیست که در شه ال قلعه لعل در علاقه سرجنگل واقع است. (مربوط حکومت کلان دایزنگی) آب بازاو طول البلد ٤ ثانیه ۳۲ دقیقه ٦٤ درجه عرض البلد ه ثانیه ٤٨ دقیقه ۳۱ درجه قریه ایست که به فاصله ٤٠٠٦ کیلومتر در جنوب غرب گرشك متصل سرکه بطرف فرا . میرود در علاقه نهر سراج واقع است . آب بخش : (مربوط قندهار) طول البلد عرض البلد ۳۰ ثانیه ۳۲ ثانیه ١٥ دقیقه ٦٣ درجه ٥٣ دقیقه ٣٤ درجه قریه ایست که در جنوب شرق قلعه نو در علاقه بادغیسات هرات واقع است. (مربوط هرات)
آب پر ده ( ٥ ) آب پیران آب پر ده : طول البلد ٢٤ ثانیه ٨ دقیقه ٦٧ درجه عرض البلد ٣٠ ثانیه ١١ دقیقه ٣٣ درجه قریه ایست که در جنوب قلعه سنگ ماشه درعلاقه جاغوری واقع است . ( مربوط حکومت کلان غزنی ) آب بش- طول البلد ٥٠ ثانیه ٠ دقیقه ٦٢ درجه عرض البلد ١٢ ثانیه ١٤ دقیقه ٣١ درجه چشمه ایست که به فاصله ٨،٨٦ کیلو متر درشمال قریه قلعه چخانسور واقع است ( مربوط حکومت اعلای فراه ) آ ب بغل کندی : طول البلد ١٠ ثانیه- ١٦ دقیقه ٦٦ درجه عرض البلد ٤٨ ثانیه ٥٦ دقیقه ٣٣ درجه دریائیست که در جنوب قلعه شین پائخت درعلاقه دای کندی مربوط حکومت کلان دایز نگی واقع و به تگاب سوخته قول میریزد. (مربوطولایت کابل) آب بند : علاقه داری درجه سوم مربوط حکومت کلان غزنی که بـه فاصله ٥٨ کیلومتر بطرف جنوب غزنی واقع است . آب پوخه: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی- ٥٤ ٣١ ٧٠ عرض البلد شمالی- ٣٦ ٥٤ ٣٧ نهریست که در جنوب غرب قریه تنور درعلاقه درواز بدر یای کد یو میر یزد (مربوط علاقه درواز) آب پیران: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی- ١ ٤٠ ٦٤ عرض البلد شمالی- ١٢ ٢٠ ٣٣ شیله ایست که در فاصله ١١،٩٠ کیلو متر در جنوب شرق قلعه انتنو بشیله تنگاو غه میریزد ( مربوط علاقه غورات )
آب تلخ (٦) آب خاش آب تلخ دقیقه درجه طول البلد شرقی- ١٧ ٥٧ ٦٨ عرض البلد شمالی- . ١٠ ٣٢ نهریست در علاقه سلیمان خیل مربوط حکومت کٹواز که درجنوب قریه دومندی بدیای گومل میریزد (مربوط وازہ خوا) آب تیخان ثانیه قیقه درجه طول البلد شرقی- ٠٨ ٥٢ ٧٠ عرض البلد شمالی- ١٨ ٣٩ ٣٦ نهریست که به فاصله ٣٥٠٤٧ کيلومتر درجنوب مرکز جرم درعلاقه جرم مربوط حکومت کلان بدخشان بدریای کوکچه میریزد (مربوط جرم بدخشان). آب جندم ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی- ٢٧ ٢٥ ٧١ عرض البلد شمالی- ٣٦ ٤ ٣٧ نهریست که بفاصله ٤١،٣ کيلومتر در شمال اشکاشم مربوط حکومت کلان بدخشان بدریای آمو میریزد (مربوط علاقه اشکا شم حکومت کلان بدخشان ) آب جوش ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی- ٢٦ ٢ ٦٤ عرض البلد شمالی- ٣٦ ١٠ ٣ نهریست که بفاصله ٤٢،٠٧ کيلومتر درغرب قلعه ازنی واقع و به تکاب ازنی میریزد غ. (مربوط علاقہ بکواى حکومت اعلی فراه) آب چشن ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی- ١ ٠٥٦ ٦٤ عرض البلد شمالی- ٣٨ ١٨ ٣٤ کوتلیست که ٤٠٠٥٤ کيلومتر در شمال شرق قريه گذر پام در علاقه غورات واقع است ارتفاع تخمین (٩٦٠٠ فت) (مربوط هرات) آب خاش ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی- ٤ ١٦ ٦٢ عرض البلد شمالی- ٣١ ١٦ ٣٢ قريه ایست که به فاصله ٢٣،٨١ کیلومتر درشمال شرق قلعه چخان سور مربوط حکومت اعلی فراه واقع است (مربوط چخانسور فراه)
آب خامه ( ۷ ) آب خیل آب خامه ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی - ۱۳ ۲۷ ۶۲ عرض البلد شمالی - . ٥٦ ۳۲ ٦٧٤٠ قریه ایست که به فاصله ٦ کیلومتر در شمال شرق شهر فراه واقع است. (مربوط حکومت اعلیٰ فراه ) آب خورك بالا ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٦ ٤٠ ٦٧ عرض البلد شمالی - ٥٩ ٢ ٣٥ قریه ایست که به فاصله ٢٣٠٥٦ کیلومتر در شمال سرخ شهر در علاقه کهمرد واقع است (مربوط حکومت کلان شمالی) آب خورك پائین ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی - ٤٧ ٤٤ ٦٧ عرض البلد شمالی - ٥٧ ٢٩ ٣٥ قریه ایست که بفاصله ٢٧٠٨٧ کیلو متر در شمال سرخ شهر درعلاقه کهمرد واقع است (مربوط حکومت کلان شمالی ) آب خورك: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی - ٤٧ ٤٧ ٦٣ عرض البلد شمالی - ٤٩ ٤٧ ٣٤ کوتلیست بفاصلة ٩٤-٣٢ کیلومتر در شرق علاقۀ قادش در باد غیسات (مربوط ولایت هرات ) آب خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤ ٤ ۷۰ عرض البلد شمالی - ٢٦ ٢٢ ٣٣ قریه ایست که بفاصلۀ ٩٠٥ کیلومتر در شرق قلعه سیون در علاقه خوست واقع است ( مربوط ولایت جنوبی ) قاموس جغرافیائی افغانستان (٥٠٠ جلد) بعبدالعزیز ح محمد حسین و امین الله ن سلطان محمد دائرة المعارف : ٢٠-٢-٢٦
(۸) آبدان آب دره آبدان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی - ۳۲ ۲۲ ٦٨ طول البلد شمالی - ٢٤ ۳۸ قریه ایست که بفاصلهٔ ٣٠ تا ٤٠ کیلومتر در جنوب غرب مرکز حکومت قندوز متصل سرك واقع است. (مربوط ولایت قطغن) آب دان (میرعلم) : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٦ ۲۱ ٦٨ عرض البلد شمالی ٣٥ ۳۹ ٣٦ موضعی است که بفاصلهٔ ١١-٤٦ کیلومتر به جنوب غرب مرکز حکومت قندوز متصل سرك ولایت قطغن واقع است ( مربوط قندوز قطغن ) آبدان (کوپالس) ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٢ ۱ ٦٨ عرض البلد شمالی ۳۱ ۳۷ ٣٦ موضعیست بفاصلهٔ ٤٨-٣٧ کیلو متر در جنوب شرق مرکز تاشقرغان واقع است ( مربوط حکومت کلان ايبك ) آب داونگ: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤١ ۸ ۷۰ عرض البلد شمالی ٣٦ ۳۰ ۳۷ نهریست که بفاصلۀ ٢٨-٥٨ کیلومتر در شمال غرب شهر فیض آباد در علاقه بدخشان بدریا ی آمو میریزد ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) آب دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی - ٢٤ ۲۳ ٦٩ عرض البلد شمالی - ۲۷ ١٤ ٣٥ دره ایست بفاصلهٔ ٩٠٦٢ کیلومتر در جنوب غرب رخه امتداد دارد در علاقه پنجشیر بطرف غرب واقع است این دره دارائی آب کافی بوده وزراعتش ازان سیراب میباشد. (مربوط پنجشیر)
آبدك (۹) آبزنجان آبدك: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی - ٤٢ ۱۷ ٦٤ عرض البلد شمالی - ٣٦ ۲۹ ۳۳ قریه ایست که به فاصله ۱۱۰٤۰ کیلومتر در جنوب غرب قلعه فواره واقع است. (مربوط غوریات هرات) آبرونس: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٢ ۲۳ ۷۱ عرض البلد شمالی - ٥١ ٤٠ ٣٥ قریه ایست که به فاصله ۲۰۰۳ کیلومتر در جنوب قریه سدی گل واقع است (مربوط چرم بدخشان) آب زرد آلو ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٠ ٤٠ ٦١ عرض البلد شمالی ۳۸ ٥٣ ٣٤ شیله ایست که به فاصله ۲۰۰۳ کیلومتر در جنوب قریۀ گلران واقع است . (مربوط حکومت کلان بادغیسات هرات). آبزنجان: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٦ ٤٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٤ ۱۷ ٣٤ رود یست که بفاصله ۶۵۰۸۸ کیلومتر در جنوب شرق قلعۀ تیزین در غلرائی برود سرخ آب میر یزد . (مربوط حصارك ولایت مشرقی) آبزنجان: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۸ ٤١ ٦٩ عرض البلد شمالی ۸ ۱۸ ٣٤ قریه ایست که بفاصلۀ ۲۵۰٣٤ کیلومتر بجنوب شرق قلعه تیزین متصل رود آبزنجان واقع است . (مربوط ولایت مشرقی) قاموس جغرافیائی افغانستان (... جلد) بعبدالعزیز ج راجعه علی ن محمدهاشم دائرة المعارف ۳-۳-۲۶
آب سبحان ( ۱۰ ) آب سیاه آب سبحان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرفی . ۳۸ ٦٢ عرض البلد شمالی ٢٤ ٤٥ ٣٤ نهریست که بفاصلهٔ ٤٦٠٣٨ کیلو متر در شمال جوینو به رود كشك میريزد ( مربوط ولایت هرات) آب سین گاو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرفی ٣٠ ٤٠ ٧٠ عرض البلد شمالی ٢٤ ٣ ۳۷ نهریست فاصله ٤٠١٠٤ کیلومتر و بدریای کوکچه میریزد (مربوط ولایت قطغن). آب سود یا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرفی ٢١ ٥١ ٦٢ عرض البلد شمالی ۳۲ ۲۷ ٣٤ شپله ایست که بفاصلة ٢٧٠٦٢ کیلومتر در شرق کرخ به رود کرخ میریزد (مربوط ولایت هرات). آب سفید : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرفی ٣٠ ٣٤ ٦١ عرض البلد شمالی ٢٤ ٥٥ ٣٤ کوتلیست که بفاصلهٔ ۳۱۰۲۹ کیلو متر در جنوب غرب گلران واقع است (علاقه گلران مربوط بادغیسات هرات). آب سفید : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرفی ٤٨ ٣٩ ٦٠ عرض البلد شمالی ٢٤ ٤٢ ٣٦ نهریست که به فاصلهٔ ۷۳۰٤٨ کیلومتر در جنوب غرب شبرغان واقع است ، شاخهٔ استراب است که بطرف شمال میرود (در علاقه شبرغان مربوط مزار شریف ) آب سیاه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرفی ٤٥ ١٥ ٦٥ عرض البلد شمالی ٣٦ ٤٤ ٣٦ نهریست که بفاصلهٔ ۷۳۰٤٨ کیلومتر در جنوب شرقی شهر شبرغان واقع است شاخهٔ استراب است که بطرف شمال میرود (مربوط شبرغان ولایت مزار شریف)
آب سیاه دشت : ( ۱۱ ) آب شور آب سیاه دشت : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٢٤ ۷۰ عرض البلد شمالی ۳۰ ۳۲ ۳۷ (طور تخمین) نهریست که به فاصله ٤٣۰۲۳ کیلومتر در شرق قلعه رود پنج در علاقه راغ واقع و بدریای رود پنج میریزد. (مربوط حکومت اعلای بدخشان ) . آب سیغان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٥٩ ٦٧ عرض البلد شمالی ٥ ١٦ ٣٥ دریا ئیست که بفاصلة ۱۸۰٠٨ کیلومتر ر شرق قلعة سيغان سرابك بدریای سرخ آب میر یزد : (مربوط حکومت کلان شمالی). آب شرمی (چرمی آب) : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ٢٣ ٦١ عرض البلد شمالی ٢ ٢٤ ٣٥ چا هیست که بفاصله ٤۳۰۰۷ کیلومتر در شمال غرب قریه کامران واقع است ( مربوط حکومت کلان باد غیسات هرات ) . آاب شوره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۰ ۹ ٦٢ عر ض البلد شمالی ٢٤ ۳ ٣٥ نهریست بفاصله ٦۲۰٤٢ کیلومتر در شمال قلعه نو در علاقه بادغیسات و به نهر کلاری میریزد. (مربوط ولایت هرات) آب شور :- ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٥٥ ٦٣ عرض البلد شمالی ١١ ٥٤ ٣٥
آب شوره ( ۱۲ ) آب قول: نهریست که بفاصلة ٣٥ ، ٦٣ کیلومتر در شمال قلعة نو بطرف غرب میرود (مربوط بادغیسات هرات ) آب شوره ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۸ ۲۰ ٦٤ عرض البلد شمالی ۱۸ ۳۹ ۳۹ چشمه ایست که بفاصلة ۱۷،۲۳ کیلومتر در جنوب شرق کلاب ناور در علاقة کرم سیر واقع ست. (مربوط حکومت کلان کرشک) آب شیر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٦ ٥٦ ٦٢ عرض البلد شمالی ٢٣ ١٩ ٣٤ شیله ایست که بفاصله ۷۷، ۱ کیلو متر در جنوب زیارت بابولی در علاقه بابولی بادغیسات بدریای کولاری میریزد . (مربوط علاقة بادغیسات هرات) آب غواس : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤١ ٣٨ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤٨ ١٩ ٣٤ نهریست که بفاصله ٣٢، ٢٥ کیلومتر در جنوب غرب قلعه مستک در دایزنگی بطرف شمال میرود . (مربوط دایزنگی) آب قیصار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٦ ٤١ ٦٤ عرض البلد شمالی ١٢ ١٣ ٣٦ دریا ئیست که به فاصله ۳۷ ، ١٥٨ کیلومتر در شمال غرب شهر میمنه واقع و بدریای میمنه میریزد (مربوط حکومت اعلی میمنه) اب قول : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣١ ٤ ٦٨ عرض البلد شمالی ٧ ٣ ٣٦ نهریست که به فاصله ٦٤ ، ٢٩ کیلومتر در جنوب مرکز ايبك به نهر سه باغ میریزد. ( مربوط ولایت مزار شریف )
آب قول: (۱۳) آب کج: آب قول: طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه ۷ ۲۳ دقیقه ٤٩ ۱۷ درجه ٦٨ ٣٦ قریه ایست که به فاصله ۱۷۰۷۳ کیلومتر در شمال مرکز بغلان متصل دریای سرخ آب واقع است. (مربوط ولایت قطغن) آب قول : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه دقیقه درجه ٦٨ ٤٣ ٦ ٣٦ ۲۱ ٥٤ موضعيست که بفاصله ٣٤٠٢ کیلو متر در جنوب غرب مرکز حکومت قندز واقع است. (مربوط ولایت قطغن) آب قول : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه دقیقه درجه ٦٧ ۱۰ ٥٨ ٣٤ ٥٢ ۱۸ قولیست که به فاصله ١٣١٦٧ کیلومتر در شمال شرق قلعه جعفر واقع است. (مربوط علاقه یکاولنگ حکومت کلان دایزنگی) آب قول : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه دقیقه درجه ٦٧ ١٦ ۲۳ ٣٤ ٤ ۱۹ قولیست که بفاصله ١٠٠٦٤ کیلومتر در شمال شرق قلعه جعفر واقع است. (مربوط علاقه یکاولنگ حکومت کلان دایزنگی) آب کج: طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه دقیقه درجه ۷۲ ٤٣ ٤٠ ٣٦ ٥٩ ٢٤ قریه ایست که بفاصله ١٤٠٣٩ کیلومتر در جنوب شرق قلعه پنجه در علاقه واخان واقع است. (مربوط علاقه داری زيباك حکومت اعلای بدخشان)
آب کشندی (١٤) آب کمری آب کشندی: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . ١٢ ٥٤ ٦٦ عرض البلد شمالی . ٢٥ ١٠ ٣٦ دره ایست که بفاصلۀ ١٣،٤ کیلومتر در شمال شرق قلعۀ آق كبروك امتداد دارد (مربوط ولایت مزار شریف) آب کفو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢ ٣٣ ٧٠ عرض البلد شمالی . ٥٣ ٣٧ نهریست که بفاصلۀ ٥٠،٦٤ کیلومتر در جنوب غرب قریۀ تنور در علاقۀ درواز بدریای پنیو میریزد. (مربوط حکومت اعلای بدخشان) آب کل جی: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٧ ٤٠ ٦٣ عرض البلد شمالی ٤٨ ٢١ ٣٣ قریه ایست کوهستانی که بفاصلۀ ١٠١،٣٦ کیلومتر در جنوب غرب ده تيتان در علاقۀ غورات واقع است (مربوط ولایت هرات) آب کل جی تکاب : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٤ ٣٩ ٦٣ عرض البلد شمالی ١٣ ١٢ ٣٣ نهریست که بفاصلۀ ٣٥،٤٧ کیلومتر در شمال غرب قریۀ برچمن برود غور میریزد. ( مربوط ولایت هرات ) آب کمری . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٩ ٦ ٦٣ عرض البلد شمالی ٤٨ ٥٦ ٣٥ نهریست در علاقۀ بادغیسات که بفاصلۀ ٤٨،٣٩ کیلومتر در شمال غرب قلعۀ نوبه آب شور ار میریزد. ( مربوط ولایت هرات)
آب کنده ولی ( ۱۰ ) آب کن: آب کنده ولی: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۹ ۹ ۶۷ عرض البلد شمالی ۳۴ ۱۸ ۳۳ نهریست که بفاصله ۷۰.۵۲ کیلومتر در شمال شرق قلعه سنگ ماشه بدریای ارغنداب میریزد. ( مربوط جاغوری حکومت کلان غزنی ) آب گرم: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۶ ۵۴ ۶۴ عرض البلد شمالی ۲۰ ۳۱ ۳۱ رودیست که به فاصله ۶۶.۳۹ کیلومتر در جنوب شرق گرشک بدریای ارغنداب میریزد در علاقه کشک نخود. (مربوط ولایت قندهار) آب گرمك: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۴۱ ۲۷ ۶۲ عرض البلد شمالی ۳۰ ۲۱ ۳۴ چشمه ایست که بفاصله ۲۵.۸۴ کیلومتر در شرق شهر هرات واقع است. (مربوط ولایت هرات) آب گرمك: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی . ۶ ۶۳ عرض البلد شمالی ۳۶ ۴ ۳۵ نهریست که بفاصله ۵۴.۳۴ کیلومتر در شمال قلعه نو در علاقه بادغیسات به آب شوراو میریزد. (مربوط ولایت هرات) آب گل: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۶ ۵۰ ۶۱ عرض البلد شمالی ۵۲ ۲۲ ۳۱ قریه ایست که بفاصله ۷۰.۱۶ کیلومتر در جنوب شرق قلعه جوین واقع است. ( مربوط حکومت اعلی فراه )
آب کنده ، ( ١٦ ) آب مزار ، آب کنده ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۳ ۱۹ ۷۰ عرض البلد شمالی ۱۰ ۳۳ ۳۷ قریه ایست که بفاصلهٔ ۳۲ ،۰ کیلومتر در غرب قلعهٔ رودیخ در علاقهٔ راغ واقع است (مربوط حکومت اعلای بدخشان) آب لغی ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٦ ۳۰ ۷۰ عرض البلد شمالی ٢٤ ٥٦ ۳۷ نهریست بفاصلهٔ ۸ ، ۲۲ کیلومتر در جنوب شرق قلعهٔ کف که در علاقهٔ در و از بدریای پنجوه میریزد . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) آب لم لم ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥١ ۳ ٦٨ عرض البلد شمالی ۱۸ ۸ ٣٦ یلبیست که بفاصلهٔ ۱۷ ، ۱۳ کیلومتر در جنوب مرکز ايبك واقع است . ( مربوط ولایت مزار شریف ) آب مدد ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٦ ٥٤ ۷۰ عرض البلد شمالی ۹ ١٦ ۳۸ نهریست بفاصلهٔ ۷۳ ، ٤٣ کیلومتر در جنوب غرب قریهٔ خوجه در علاقهٔ درواز و بدریای جوری میریزد (مربوط حکومت اعلای بدخشان) آب مزار ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٦ ٢٥ ٦١ عرض البلد شمالی ٤٢ ٥٧ ٣٤ نهریست که بفاصلهٔ ٤٣،٧ کیلومتر در جنوب غرب قریهٔ گامران بطرف غرب میرود (مربوط حکومت کلان باد غیسات هرات)
آب میمنه : ( ۱۷ ) آبی سرتی : آب میمنه . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٠ ٤ ٦٤ عرض البلد شمالی ٤٨ ٥٣ ٣٦ در یائیست که بفاصله ١٤٦٠٩٧ کیلومتر در شهر اندخوی در قسمت علیای رام گل تکاب در جنوب غرب در علاقه شیرین تگاب بطرف شمال میرود . (مربوط حکومت اعلی میمنه) آب نقره . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٣٠ ٦٢ عرض البلد شمالی ٣٣ ٤٦ ٣٤ نهریست بفاصله ٣١٠١٦ کیلومتر در جنوب شرق قریه جوینو و برود کرخ میریزد. ( مربوط ولایت هرات ) آب واخان ( اکسوس ) : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . . . عرض البلد شمالی . . . در یائیست که در جنوب شرق بزی گنبد در علاقه پامیر واقع است . (مربوط بدخشان) آبی جان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٤ ٢٠ ٦٤ عرض البلد شمالی . ٣٢ ٣١ قریه ایست که بفاصله ٨٠٨٦ کیلومتر در شمال قلعه بست دارای خط تیلفون و در علاقه نهر سراج واقع است . (مربوط ولایت قندهار) آبی سرتی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٣ ٧ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٢ ٢ ٣٠ شیله ایست بفاصله ٢٤٠٠٧ کیلو متر در جنوب قریۀ خشك در علاقه خنجان که به درۀ ایچه میریزد . (مربوط حکومت دوشی ولایت قطغن)
آبی سر دره ( 18 ) آت چیر آبی سر دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی 18 8 69 عرض البلد شمالی 34 22 35 دره ایست که بفاصلۀ 32005 کیلومتر در جنوب شرق قریه خشك امتداد دارد. (مربوط حکومت دوشی ولایت قط) آبیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی 42 54 61 طول الید شمالی 36 22 31 دشتیست در جنوب شرق قلعه جوین. (مربوط حکومت اعلی فراه) آیه خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی 11 51 68 عرض البلد مشرقی . 40 33 قریه ایست بفاصلۀ 9012 کیلومتر در غرب قریه جوزخیل واقع در علاقه خروار . (مربوط حکومت کلان لوگر . ) آتاغار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی 36 33 67 عرض البلد شمالی 36 48 31 طول البلد مشرقی 48 42 67 عرض البلد شمالی 24 52 31 کوهیست که در جنوب شرق قریه شینگی واقع است . ( مربوط غلات غلیزائی ) آت چیر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی 46 2 67 عرض البلد شمالی 16 6 28 دره ایست که بفاصلۀ 40023 کیلومتر در شمال قلعه سرکاری در علاقه دره صوف طرف شمال غرب امتداد دارد (مربوط درۀ صوف )
آتران : ( ١٩ ) آج غون، آتران : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٣٠ ٣٦ ٣٨ ٤٤ ٧٠ ٣٤ قریه ایست بفاصله ١٧٠٩٩ کیلومتر در شمال قریه شیوه واقع در علاقه کنر. ( مربوط حکومت کلان اسمار ) آتش خانه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ١٢ ٤٥ ١ ٢ ٦١ ٣٢ کوهیست واقع در جنوب غرب مرکز فراه (ارتفاع تخمین ٤٢٢٥ فت ) (مربوط فراه) آتوره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٣٤ ٣٠ ٣١ ٣٧ ٦٤ ٣٥ قریه ایست که بفاصلۀ ٣٠٠٤ کیلومتر در جنوب غرب شهر میمنه واقع است آته خان خواجه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٢ ٤٧ ٤ ١٢ ٦٤ ٣٦ قریه ایست که فاصله ٣٨٠٥٤ کیلومتر در شمال شهر میمنه در ساحه بین دریای میمنه و قیصار واقع است. (مربوط میمنه) آجارستان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٩ عرض البلد شمالی ٧ ١٨ ٤٩ ٦٧ ٣٣ علاقه ایست مربوط حکومت دایکندی ( متعلق به حکومت کلان دایزنگی ) آج غون : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٣٥ ٢٤ ٥٩ ٣٠ ٦٠ ٣١ رودیست بفاصله ٩٥٠٠٢ کیلومتر در قرب جوین که برود دماك میریزد (مربوط فراه)
آج غون ( ٢٠ ) آ خندزاده آج غون : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٥٠ ٠٠ ٦٠ عرض البلد شمالی ١٣ ٣٠ ٣١ کوهیست که در غرب جوین در علاقه فراه واقع است ارتفاع تخمین ٣٢١٨ فت (مربوط فراه) آچا خان : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٠ ٤ ٦٩ عرض البلد شمالی ٠ ٣٠ ٣٣ قلعه ایست بفاصله ۱۲،٦٧ کیلومتر در جنوب قریه حصارك واقع در علاقه لوگر. ( مربوط ولایت کابل) آح تاش تسگاب : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٥٩ ٩ ٦٣ عرض البلد شمالی ٠ ٠ ٣٣ نهریست بفاصله ٢٠،٥٣ کیلومتر در شمال غرب قریه فرسی که در علاقه سه درخت بخواجه گك تسكاب میر یزد . (مربوط حکومت شین دند ولایت هرات ) آخند خيل : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٠ ٠ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٧ ٥٦ ٣٣ قر یه ایست که بفاصله ٥ کیلومتر در غرب قلعه علی خیل در علاقه حاجی واقع است. (مربوط ولایت جنوبی ) آخندزاده : ثانيه دقيقه درجه طول البلد ١ ٤١ ٦٨ عرض البلد ٢٤ ٢ ٣٤ قریه است کوهستانی که بفاصله ٦،٣٣ کیلومتر در جنوب قریه شیخ آباد در علاقه وردك واقع است. ( مربوط حکومت کلان لهوگرد ) آخندزاده : ثانيه دقيقه درجه طول البلد ٥٢ ٣ ٦٩ عرض البلد ٢٣ ١٧ ٣٤ قلعه ایست بفاصله ٥،٥٦ کیلومتر که بطرف شمال غرب علاقه زید آباد در لهو گرد واقع است. ( مربوط حکومت کلان لهوگرد)
آخندزاده : ( ٢١ ) آدم خان: آخندزاده: طول البلد شرقی ثانیه ٣٦ دقیقه ٤ درجه ٦٥ عرض البلد شمالی ١٨ ٣٦ ٣١ قریه ایست بفاصله ٣٠٫٤ کیلومتر در جنوب قریۀ خوگیانی در علاقۀ كشك نخود متصل سركيكه بطرف شهر قندهار میرود. (مربوط ولایت قندهار) آخندزاده : طول البلد شرقی ثانیه ٣٦ دقیقه ٢٤ درجه ٧٠ عرض البلد شمالی ٢٤ ٣٢ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٥٠٫٣٢ کیلو متر در جنوب قریۀ شیوه نزديك دریای کنر (مربوط حکومت کلان آ سمار) آخند: طول البلد شرقی ثانیه ٢٠ دقیقه ٣٧ درجه ٦٧ عرض البلد شمالی ٣٢ ٤ ٣٢ قریه ایست بفاصله ٤٣٠٠٧ کیلومتر در جنوب غرب قریۀ یاره خیل در کتواز (مربوط حکومت کلان غزنی) آخور رستم : طول البلد شرقی ثانیه ٥٢ دقیقه ٦ درجه ٦٢ عرض البلد شمالی ٣٧ ٣ ٣٣ قریه ایست بفاصله ٣٠٠١٥ کیلومتر در جنوب قلعۀ شین دند.(مربوط ولایت هرات) آخور: طول البلد شرقی ثانیه ٣٩ دقیقه ٢٦ درجه ٦٢ عرض البلد شمالی ٥٥ ٩ ٣٠ موضعیست بفاصله ٤٠٫٣٩ کیلو متر در جنوب شرق قلعۀ چهار بر جک (مربوط حکومت چخانسور) آدم خان: طول البلد شرقی ثانیه ٨ دقیقه ٣١ درجه ٦٥ عرض البلد شمالی ٤٢ ٣٨ ٣٢ قریه ایست بفاصله ٢٣٠٠٥ کیلومتر در شمال شرق عبدالرحمن در علاقۀ ده راود (مربوط ولایت قندهار)
آدم خان ( ٢٢ ) آرزو : آدم خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٠ ۳۸ ٦٤ عرض البلد شمالی ٣٩ ۰۱ ٣١ موضعيست به فاصله ٧٠،٥ کیلو متر در شمال شرق گرشك در علاقه نهر سراج . ( مربوط ولایت قندهار) آدم خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٦ ۰۱ ٦٥ عرض البلد شمالی ١١ ١١ ٣٠ موضع چاه داریست که بفاصله ٢٥،٠٩ کیلومتر در شمال غرب قريه شيخ با بر در علاقهٔ شورابك واقع است ( مربوط ولایت قندهار) آدم خور: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٩ ١٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ٥٤ ٥٠ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ١١،٤ کیلومتر در جنوب شرق آقچه واقع است . ( مربوط ولایت مزار شریف) آرچاتو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۸ ۲۳ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٦ ١ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ١٦،٩٧ کیلومتر در جنوب شرق نورمه قلعه در علاقه سرپل واقع است . (مربوط حکومت کلان شبرغان) آرزو: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣ ۲۷ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٤ ۲۸ ٣٣ قریه ایست که بفاصله ١٥،٤٥ کیلومتر در شمال غرب قلعه ابراهیم زئی متصل سرك واقع است. (درعلاقه شلگر مربوط غزنی)
آرزو ( ۲۳ ) آرن آرزو : طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانيه ۲۱ ٥ دقيقه درجه ١٦ ٦٩ ٢٦ ٣٠ كو تلیست که بفاصله ٣٥،٣٤ كيلو متر در جنوب قلعه پشودر علاقه اندر آب واقع است . آرزو : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی (مربوط ولایت قطغن) ثانيه دقيقه درجه ۲۹ ٤٤ ١٦ ٣٥ ٦٩ ٣٥ قریه ایست بفاصله ۷۰۰۹ کیلومتر در جنوب قلعهٔ پشودر علاقه اندراب. آرق : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه دقیقه درجه ۱۲ ۱ ۲۸ ٦٥ ٥٤ ۳۱ (مربوط قطغن) قریه ایست بفاصله ۹۰۳۷ کیلومتر در جنوب زیارت شاه مقصود در علاقه خاکریز . (مربوط ولایت قندهار) آرق سرخ طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه دقيقه درجه ۱۲ ۱۳ ٤ ٦٦ ١٥ ٣٥ آرامش قریه ایست بفاصله ۱۹،۲۵ کیلو متر در شمال قلعه فاورك در علاقه کشندی . ( مربوط حکومت کلان بلخ متعلق ولایت مزار شریف ) طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه دقيقه درجه ۲۰ ۳۱ ٦٨ ١٤ ٣٦ آرن : قریه ایست بفا صله ٤٩،٤١ کيلومتر در غرب مركز ايبك. طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه دقيقه درجه (مربوط ولایت مزار شریف) ۸۱ ۲۰ ٦٩ ۳۹ ٣٠ قر يه ايست بفا صله ۱۲،۶۷ کیلو متر در شمال شرق قلعه پنو در علاقه اندراب. (مربوط قطغن)
آریس خیلی ( ٢٤ ) آز محمد آریس خیلی : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٣ ٣٦ ٥٢ ٢٨ ٦ ٣٧ قریه ایست بفاصلهٔ ۱۶۰۷۲ کیلومتر در جنوب شرق مرکز خمیاب . (مربوط حکومت قرقین ) آزادان : قریه ئیست در شمال غرب شهر هرات که در ان قبر شیخ ابی الولید احمد بن ابی رجاء واقع وابو عبد الرحمن قتيبة بن مهران المقری از همینجا است . (مربوط هرات) آزاو سنگ باشی: ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ١٦ ٣٢ ٤١ ٦ ٦٨ ٣٦ قریه ایست کوهستانی بفاصلهٔ ۱۴۰۹ کیلومتر در جنوب غرب مرکز بغلان. (مربوط ولایت قطغن ) آزاو: ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٣٦ ٤٨ ۳۸ ٤٠ ٦٢ ۳۳ قریه ئیست که بفاصله ۶۰۰۸۸ کیلو متر در شمال شرق قلعه شین دند واقع ومسکونین آن اقوام نورزائی و درانی میباشند. (مربوط ولایت هرات) آزو کو تل : طول البلد شرقی ثانيه دقیقه درجه ۱۰ ٥١ ٦٣ عرض البلد شمالی ۳۷ ٤٧ ۳۳ کوتلیست که بفاصلهٔ ١٠٠٦٤ کیلومتر در شمال ده تیتان به ارتفاع تخمینی (٨٤٠٠) فت در علاقه غورات واقع است ( مربوط ولایت هرات ) آز محمد ثانيه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٣٦ ۳۲ ١٦ ٦٦ ۱۳ قریه ایست که بفاصلۀ ۷۰۰۸ کیلومتر در جنوب غرب قریه نوری در علاقهٔ جاغوری واقع است. ( مربوط حکومت کلان غزنی)
آستانه: آستانه : طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ( ۲۲ ) ثانيه ٤٠ ٤٨ دقيقه ٣٤ ٤٩ آسیا آباد : درجه ٦٣ ۳۳ قریه ایست در علاقه کوهستانی که بفاصله ۳۲۰۱۸ کیلومتر در جنوب غرب قلعه تولك مربوط غورات هرات) واقع است آستانه : طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٤٠ دقیقه ٣٦ ۲۳ درجه ٦٩ ٣٥ قریه ایست که بفاصله ۱۶۰۲۱ کیلومتر در شمال شرق قريه رخه متصل دریای پنجشیر واقع است (مربوط حکومت کلان شمالی) آستانه کلان : طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٣٦ ٣٤ دقيقه ٤٦ ۲۰ درجه ٦٩ ٣٥ موضعی است که بفاصله ۳۸۰۲۶ کیلومتر در شمال شرق قریه رخه در علاقه پنجشیر واقع است . (مربوط حکومت کلان شمالی) آستانه کلان : طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٥١ ۱۰ دقيقه ٤٢ ۱۰ درجه ٦٩ ٣٥ خرابه ایست که بفاصله ٤١٠٥ کیلومتر در جنوب شرق قریه رخه در علاقه پنجشیر واقع است . مربوط حکومت کلان شمالی) آسيا . طول البلد شرقی عرض البند شمالی ثانيه ٥٠ ٤٠ دقیقه Y ۱ درجه ٦٧ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ٢٠٠٤٧ کیلومتر در شمال غرب قلعه سرکاری در علاقه دره صوف واقع است. مربوط مزار شریف ) آسیا آباد. طول البلد مشرق عرض البلد شمالي ثانيه ٥١ ٤٢ دقیقه ۱ ۳۹ درجه ٦٠ ۳۱ قریه است که بفاصله ۷۰۶ کیلومتر در شمال قریه خوکبانی درعلاقه كشك نخود واقع است . ( مربوط ولایت هرات )
آسیا امام : ( ٢٦ ) آسیا باد : آسیا امام : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٥ ٣٢ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤٤ ٣٩ ٣٦ قریه ایست که بفاصلة ٥٠١٧ کیلومتر در جنوب غرب قریۀ وزیر آباد در علاقۀ بلخ واقع است ( مربوط ولایت مزار شریف ) آسیا ب : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٨ ٤٩ ٦٤ عرض البلد شمالی ٣٦ ١٢ ٣٤ موضعي است که بفاصلۀ ۲۰۰۷۷ کیلومتر در شمال قریه گشربام در علاقه قورات واقع است . ( مربوط ولایت هرات ) آسیا باد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٧ ٥٣ ٦٢ عرض البلد شمالی ٦ ١ ٣٤ دریائیست که بفاصلۀ ۹۱۰۲۲ کیلومتر در جنوب مرکز عزان واقع است و بدریای برنجی میریزد . ( مربوط علاقه گذره ) آسیا باد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١ ٥٣ ٦٧ عرض البلد شمالی ٥١ ٢٣ ٢٦ قریه ایست که بفاصله ٦٠٨٤ کیلومتر در جنوب قلعۀ حضرت سلطان واقع است ( مربوط حکومت کلان سمنگان ولایت مزار شریف ) آسیا باد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٢ ٥٦ ٦٥ عرض البلد ١٦ ١٢ ٣٦ قریه ایست که بفاصلۀ ٤٠٨١ کیلو متر در جنوب مرکز سرپل واقع است ( مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف ) آسیا باد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١ ٤٦ ٦١ عرض البلد شمالی ٢٣ ٤٤ ٣٤ خرابه ایست که بفاصله ٥٨٠٥٣ کیلومتر در شرق کهسان در علاقه غوریان واقع است . (مربوط ولایت هرات)
آسيا بنادك ( ۲۷ ) آسياقول : آسيابادك : ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۵۰ ۱۰ ٣٦ - ٦١ ٣٥ قريه ايست که بفاصلة ٤٩٠٣٦ کیلومتر در شمال مشرق کوهستان در علاقة غوریان واقع است . ( مربوط ولایت هرات ) آسیاب علی قلی : ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد ٥٨ ۱۷ ۳۸ ٤١ ٦١ ٣٢ قريه نيست که بفاصله ٠٥٠٧ کيلومتر در جنوب قریه اناردره واقع است . (مربوط حکومت اعلی فراه ) آسياب نائب : ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٥٢ ۱۰ ۳۷ ۳۰ ٦٢ ٣٤ آسيائيست که بفاصله ۱۳۰۹۳ کيلومتر در غرب قريه جوی نو واقع است. (مربوط ولایت هرات) آسیاد نكگ : ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۲۸ ۲۲ ٤٨ ٤٩ ٦٦ ٣٦ موضعيست که بفاصلة ١٥٠٢ کيلومتر در شمال غرب قریه وزیر آباد در علاقة بلخ واقع است . ( مربوط مزار شريف ) آسباديو : ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۳۸ ۱۲ ٤١ ٥٥ ٦١ ٣٤ موضعيست بفاصله ۲۱۰۹۹ کيلومتر در جنوب قرية گلران. (مربوط حکومت کلان بادغيسات هرات) آسياقول : ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۱۲ ٤٠ ٢٥ ۱۸ ٦٢ ٣٤ قريه ايست كه بفاصلة ٦٠٤٧ کيلومتر در جنوب غرب شهر هرات واقع است . (مربوط ولایت هرات)
آسیا کاری قاضی : (۲۸) آشنا گر: آسیا کاری قاضی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۲۷ ٤٧ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤٩ ۳۹ ٣٦ موضعیست بفاصلهٔ ۳۸،۳۸ کیلومتر در جنوب غرب قریه وزیر آباد در علاقه بلخ . (مربوط ولایت مزار شریف) آسیا کهنه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرق ٥٧ ٥٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٠ ٤٣ ٣٦ قریه ئیست که بفاصلۀ ۷۰،۸۰ کیلومتر در جنوب قریه وزیر آباد در علاقه بلخ واقع است . (مربوط مزار شریف) آش پشته : معدن ذغال سنگ است که در حدود (۱۸) کیلومتری غرب دو آب میخ زرین واقع ومربوط حکومت کلان شمالی است این معدن از سال ۱۳۱۹ باین طرف بکار انداخته شده و فعلا از ان کار گرفته میشود. (مربوط ولایت کابل) آش تپه طول البلد مشرق ثانیه دقیقه درجه ١٨ ١٠ ٦٥ عرض البلد شمالی ٤٨ ٥٧ ٣٦ تپه ئیست که بفاصلهٔ ۷،٣٤ کیلومتر در شرق شهر اندخوی واقع است . (مربوط حکومت اعلی میمنه) آشناگر: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرق ٥٨ ٠ ٧١ عرض البلد شمالی ٤٤ ٥٤ ٣٦ قریه ئیست که بفاصلهٔ ۱۹۰،٤٧ کیلومتر در جنوب شرق خیر آباد در علاقه جرم واقع است . (مربوط حکومت اعلای بدخشان)
آشور علی : آشور علی : طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ( ۲۹ ) ثانیه ۵۷ ۲۱ دقیقه ۱۱ ۳۹ درجه ٦٧ ۳۰ قریه ئیست که بفاصلۀ ۱۰۷۷ کیلومتر در شرق قریه علی مردان در علاقۀ صد مرده واقع است. (مربوط ولایت مزار شریف) آصف تیکه: طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانیه ۱۸ ۰۰ دقیقه ۱۳ ۱۹ درجه ٦٧ ۳۱ زیارتیست معروف که بفاصلۀ ۳۸۰۰۱ کیلومتر در جنوب قلعۀ سر کاری واقع است. (مربوط ارغستان قندهار) آهلی خان: طول البلد عرض البلد ثانیه ۵۹ ٢٤ دقیقه ۱۲ ۱۰ درجه ٦٩ ۳۰ قریه ایست که بفاصلۀ ۱۵۰۹٦ کیلومتر در شمال شهر جبل السراج متصل درهٔ ایچه واقع است. (مربوط حکومت کلان شمالی) آغوجان : طول البلد عرض البلد ثانیه ۲۰ ٤٢ دقیقه ۳۸ ٤٠ درجه ٦٧ ۳۲ قلعه ایست که بفاصلۀ ۱۷۰۳۷ کیلومتر در جنوب غرب قلعۀ سر کاری مقر متصل سرك واقع است. (مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل) آغه : طول البلد عرض البلد ثانیه ٤٨ ۳۲ دقیقه ۱۰ ۳۹ درجه ٦٦ ۳۱ قریه ئیست که بفاصلۀ ٦٨٠٩٦ کیلومتر در جنوب غرب قریه جلدك در علاقه ترنك واقع است . (مربوط حکومت کلان قلات قندهار)
آغلی جان (٣٠) آغیل آغه جان : ثانيه دقيقه درجه طول البلد ٥٤ ٣٧ ٧٠ عرض البلد ٢٨ ٢٦ ٣٤ قریه ایست که به فاصلهٔ ٤٠٣٠ كيلومتر در شمال غرب شنگر در علاقه جلال آباد واقع است. (مربوط ولایت مشرقی) آغه جان ثانيه دقيقه درجه طول البلد ١ ٣٤ ٦٦ عرض البلد ١٣ ١٠ ٣١ قریه ایست که به فاصلهٔ ٢٥٠٠٥ كيلومتر در شمال شرق قلعه سبين بولدك واقع است. (مربوط ولایت قندهار) آغه چشمه ثانيه دقيقه درجه طول البلد ٣٦ ٣ ٦٩ عرض البلد ١٢ ١٣ ٣٦ چشمه نیست که به فاصلهٔ ١٥٠٤٥ كيلومتر در شمال مرکز نهرین واقع است. (مربوط حکومت کلان پلخمری ولایت قطغن) آغه دره : ثانيه دقيقه درجه طول البلد ٢٣ ٥٤ ٦٤ عرض البلد ١٢ ٤٢ ٣٥ دره ایست که بفاصلهٔ ٢٧٠٣٩ كيلومتر در جنوب شرق شهر میمنه طرف شمال امتداد دارد. (مربوط حکومت اعلای میمنه) آغه دوستی ثانيه دقيقه درجه طول البلد ٤٨ ٥٣ ٦٣ عرض البلد ٤٨ ٤٩ ٣٣ قریه ایست کوهستانی که بفاصلهٔ ١٨٠٢٤ کیلومتر در شمال ده تیتان در علاقهٔ غوریات واقع است. (مربوط ولایت هرات) آغیل ثانيه دقيقه درجه طول البلد ٤٨ ٧ ٦٩ عرض البلد ١٩ ٣٤ ٣٤ قریه نیست که فاصلهٔ ١٠٠٦٤ كيلومتر بطرف شمال غرب شهر کابل واقع است. (مربوط ولایت کابل)
آفتاب ( ۳۱ ) آق بولاق آفتاب : طول البلد عرض البلد ثانیه دقیقه درجه ۲۰ ٤ ٦٢ ۱ ٥٤ ٣٤ چاهیست که بفاصلهٔ ۷٫۵ ۳۷ کیلومتر در غرب قلعه كشك در علاقه كشك واقع است . (مربوط بادغیسات هرات) آفتاب روی: طول البلد شرقی ثانیه دقیقه درجه ٣٤ ۱ ٦٨ ۲۳ ۷ ٦٨ آقنوبه : عرض البلد ثانیه دقیقه درجه ٢٤ ۲۳ ٣٦ ۱۲ ۱۸ ٣٦ کوهیست در شمال مرکز ایبك ( مربوط ولایت مزار شریف ) آق بولاق : طول البلد عرض البلد ثانیه دقیقه درجه ١٥ ٤٥ ٦٩ ۷ ٤٥ ٣٦ قریه ئیست که بفاصلهٔ ۸۱ ۲۳۰ کیلومتر در غرب مرکز کشم واقع است ( مربوط ولایت قطغن و بدخشان) آق پای چوریو : طول البلد عرض البلد ثانیه دقیقه درجه ٦ ٢٦ ۷۱ - ٤٤ ۳۷ کوتلیست که بفاصلهٔ ٢٤٫٥٧ کیلومتر در شمال غرب قلعه باو پنجه در علاقه شیوه واقع است. (مربوط حکومت اعلای بدخشان) آق بولاق: طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانیه دقیقه درجه ۸ ۱۱ ٦٧ ٤٩ ٢٦ ٣٦ قریه ایست کو هستانی که بفاصلۀ ٤٣ ۱۳۰ کیلومتر در جنوب شرق قریهٔ شور بلاق در علاقه چهار کنبد واقع است . (مربوط حکومت نهر شاهی مزار شریف)
اق بولاق ( ٣٢ ) آق یی اق بولاق ثانیه دقیقه درجه طول البلد . ١٢ ٦٥ عرض البلد ١٦ ٥٥ ٣٥ قریه ایست که بفاصلهٔ ۱۸،۷٥ کیلومتر در شمال بلچراغ در علاقه درزآب گر زیوان واقع است . (مربوط حکومت اعلی میمنه) اق بیرو که : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ١٢ ١٤ ٧١ عرض البلد ١٢ ٦ ٣٨ کوتلی است که بفاصلهٔ ٧٥،٦٦ کیلومتر در جنوب شرق قلعهٔ خم با ارتفاع (١٢٨٧ فت) در علاقه درواز واقع است. (مربوط بدخشان) آق بی رودیخ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٣٢ ٥٣ ٧٠ عرض البلد ١٨ ٤٨ ٣٧ کوتلیست که بفاصلهٔ ٤٠،٢٢ کیلومتر در شمال شرق قریهٔ حوض شاه در علاقهٔ شیوه واقع است. (مربوط بدخشان) آق بی گلزاری : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی . ١٢ ٧١ عرض البلد شمالی ١٤ ١ ٣٨ کوتلیست که بفاصلهٔ ١٥،٤ کیلومتر در شمال جزند واقع است . (مربوط درواز ولایت بدخشان) آق بی : - ثانیه دقیقه درجه طول البلد ١٨ ٢٧ ٦٦ عرض البلد ٢٤ ٥٣ ٣٥ قریه ایست بفاصلهٔ ٢٤،٥٧ کیلومتر در جنوب قلعه تکزر در علاقهٔ سنگچارك. (مربوط حکومت کلان شبرغان)
آق تپه ( ۳۴ ) آق تو به آق تپه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ۲۴ ۱۷ ۶۶ عرض البلد ۱۰ ۵۱ ۶ تپه ایست در جنوب شرق قلعه آقچه . (مربوط ولایت مزار شریف) آقتش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ۵۸ ۱۰ ۶۶ عرض البلد ۳۴ ۲۰ ۳۷ قریه ایست کوهستانی بفاصله ۴،۳۴ کیلومتر در شمال قریه شیخ راضی در علاقه قرقین . (مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف) آق تش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ۴۸ ۵۶ ۶۵ عرض البلد ۳۰ ۱۸ ۳ قریه ایست بفاصله ۴۱،۶۱ کیلومتر در جنوب شهر شبرغان . (مربوط ولایت مزار شریف) آق تش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ۱۳ ۳۹ ۶۸ عرض البلد ۲ ۲۶ ۳۵ موضعیست که بفاصله ۲۹،۱۴ کیلومتر بطرف جنوب دوشی واقع است . (مربوط حکومت کلان پل خمری ولایت قطغن) آق توبه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۸ ۳۸ ۶۸ عرض البلد شمالی ۱۸ ۰۲ ۳۶ قریه ایست که به فاصله ۴۷،۶۳ کیلومتر در جنوب غرب مرکز حضرت امام واقع است (مربوط ولایت قطغن)
آق توبه (٣٤) آق بوی آق تو به : ثانیه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۱۸ دقیقه درجه ۳۸ ۳۸ ۱۸ ٤٢ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ٢٧٠٦ کیلومتر در جنوب غرب حضرت امام واقع است. (مربوط ولایت قطغن) آق تپہ : ثانیه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۳۰ ۱۰ دقیقه درجه ٤٥ ٦٨ ٦ ۳۷ قریه ایست که به فاصله ٧٠٣٤ کیلو متر در جنوب حضرت امام واقع است . ( مربوط ولایت قطغن) آق جلگه : طول البلد عرض البلد ثانیه ۲۳ ٤٥ دقیقه درجه ه ٧٤ V ۳۷ نهریست بفاصلۀ ۲۰۰٤ کیلومتر که در شمال بزی گمبد در علاقۀ پامیر بدریای واخان میریزد . (مر بوط ولایت قطغن ) آق جلگه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانیه ۲ A دقیقه ۳ درجه ٧٤ ۳ شیله ایست که به فاصله ه ٥٠ کیلومتر در شمال شرق بزی گمبد در علاقۀ پامیر واقع است . (مربوط ولایت قطغن ) آق بوی : ثانیه طول البلد مشرقی ۲۸ عرض البلد شمالی ٤٥ دقیقه درجه V ٦٦ ۳۲ ۳۷ قریه ایست بفاصله ٤٣٠٤٨ کیلومتر که در شمال قریه شیخ راضی در علاقۀ قرقین واقع است. ( مربوط ولایت مزار شریف )
( ٣٥ ) آق جوی : آقچه ثانیه بقه درجه آق جوی : طول البلد مشرقی ٧ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٠ ٢٢ ٣٧ موضعی است که بفاصلۀ ٤٤،٥٩ کیلومتر در شمال قریۀ شیخ راضی در علاقۀ قرقین واقع است. (مربوط ولایت مزار شریف ) ثانیه دقیقه درجه آق چاه : طول البلد مشرقی ٢٤ ٥ ٦٧ عرض البلد شمالی ٩ ١٤ ٣٦ قریه ایست که بفاصلۀ ٢٠٢١٣ کیلومتر در شرق مرکز بوینه قره متصل به دره واقع است. (مربوط ولایت مزار شریف) ثانیه دقیقه درجه آق چشمه : طول البلد ٨ ٤٦ ٦٨ عرض البلد ٤٤ ١١ ٣٦ چشمه ایست که به فاصلۀ ٢٦٠٣٥ کیلومتر در غرب مرکز سمنگان واقع است . (مربوط ولایت مزار شریف) (١٦) ثانیه دقیقه درجه آقچه : طول البلد مشرقی ١٣ ٤١ ٦٥ طول البلد مشرقی ٤٦ ٣١ ٦٦ عرض البلد شمالی ١١ ٥ ٣٦ عرض البلد شمالی ٥٦ ٨ ٣٧ علاقه ایست متشکل از چار علاقه داری و هشت قریۀ مرکزی مربوط حکومت کلان شبرغان که از مرکز مزارشریف بجانب شمالغرب و از شبرغان بجانب شرق شمال واقع است و از دریای آمو وحکومت قرقین به مسافه ٦٧ كيلو متر به استقامت جنوب واقع است (حکومت درجه اول مربوط مزار شریف) ثانیه دقیقه درجه آقچه : طول البلد مشرقی ٤٨ ٩ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤٠ ٥٥ ٣٦ شهریست که مرکز حکومت درجه اول آقچه میباشد تعداد نفوس تخمین (١٠٠٠٠)
آ قچه نما : ( ٣٦ ) آ قدره : نفر ارتفاع از سطح بحر (۱۰۹۰) فت آقچه در نزديك حدود شمالی افغانستان تقریبا متصل خطی که از اندخوی و خواجه سالار وخم آب گذشته بطرف دولت آباد و شبرغان امتداد دارد واقع است در ین قسمت وادی آقچه مانند شبرغان و دولت آباد بطرف جنوب خط سر حد واقع میباشد . اراضی آقچه از قدیم حاصل خیزو پر حصول بوده و بشمول اراضی بلخ و دولت آباد و شبرغان قسمت شمال افغانستانرا در حاصل خیزی شهرت خوبی می بخشد اکنون زراعت پنبه علاوه بر سائر محصولات در آنجا رائج گردیده . شهر آقچه بر سرك مشهوریکه از مزار شریف بطرف میمنه و هرات میرود واقع است و بعد از بلخ دومین شهر واقع برین سرک میباشد، فاصله آن از مزارشریف (۹۰،۱۲) كيلو متر وسرك درين قسمت هموار و خوب است اما بعد از آقچه ریگی میباشد بعد این شهر از کابل (٧١٦،١٣) كيلومتر و همچنین فاصله آن از هرات (۷۱۱،۳۱) کیلومتر میباشد شهر آقچه دارای يك حصار كوچك بوده بازار تجارتی آن مخصوصاً از حیث محصولات پست قره قلی و قالین که صنعت مشهور آقچه است شهرت کافی دارد این شهر دارای يك باب مکتب ابتدائی بوده واخیراً يك باغ عمومی در آن احداث گردیده . نباتات مشهور آن، گندم، جو، جواری، کنجد، ماش ، نخود، زغر، ارزن، کچالو پالك بادنجان است . اشجار: سيب، تاك ، آلوچه، انگور، زرد آلو، بید، چنار . حيوانات وطيور: اسپ، مرکب، قاطر، گوسفند ، بز، اشتر، مرغ خانگی، بقره قره . آقچه نما : ثانیه طول البلد، شرقی ٤٨ عرض البلد، شمالی ٧ دقیقه ٩ ٥٥ درجه ٦٦ ٣٦ قریه ایست که بفاصلة ٢،٥٢ کيلومتر در جنوب قلعه آقچه واقع است. (مربوط ولایت مزار شریف) آقدره : ثانیه طول البلد، شرقی ٤٨ عرض البلد، شمالی ١٢ دقیقه ٢ ٥١ درجه ٧١ ٣٦ قریه ایست بفاصلة ٧،٣،٢٧ کیلومتر در جنوب شرق قریه خیرآباد در علاقه چرم (مربوط بدخشان)
آق دره ( ۳۷ ) آق زك قداق آق دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی . ٢٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤ ٣٨ ٣٦ دره ایست که بفاصله ٢٠٤٩ کیلو متر در جنوب شرق قلعه شبرغان واقع است و طرف شمال امتداد دارد. (مربوط مزار شریف) آقرباط : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ٣٨ ٦٧ عرض البلد شمالی ١٢ ٥٦ ٣٤ قریه ایست که بفاصله ۱۲۱ ۲۸ کیلو متر در شمال غرب قلعه سر کاری بامیان و بالای سرك واقع است (مربوط حکومت کلان شمالی) آق زرات: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٢ ٤٠ ٦٦ عرض البلد شمالی . ٢٢ ٣٤ شیله ایست بفاصلة ٤٧٠١٦ كيلومتر در غرب قلعه پای کوتل در علاقه دایزنگی و به نهر خوردك میریزد . (مربوط ولایت کابل) آق زرت : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٧ ٣٦ ٦٦ عرض البلد شمالی ٧ ٢٤ ٣٤ کوتلیست که بفاصلة ۲۳۰۸ کیلومتر در غرب قلعه پای کوتل که ارتفاع آن تخمین ( ١٠١٥٠ ) فتمی باشد و در علاقه دایزنگی واقع است . (مربوط ولایت کابل) آق زك قداق : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٣ ٣٨ ٦٧ عرض البلد شمالی ٢٤ ٤٣ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ۳۸۰۰۱ کیلومتر در شمال غرب مرکز خلم و اقع است . (مربوط حکومت کلان سمنگان مزار شریف )
آق زی دره (۳۸) آق سی آق زی دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۲۳ ۳۸ ٦٤ عرض البلد شمالی ۲ ۰۲ ٣٥ قریه ایست که بفاصلهٔ ۱۳۰۹ کیلومتر در جنوب غرب شهر میمنه واقع است . (مربوط حکومت اعلی میمنه) آق سرای : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۰ ۱۰ ٦٩ عرض البلد شمالی ۳ ٤٧ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ۷ کیلومتر بطرف شمال شرق سرای خواجه در کوه دامن واقع است . (مربوط حکومت کلان شمالی) آق سو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٤ ٦ ٦٨ عرض البلد شمالی ۲۸ ۰۱ ٣٥ خرابه ایست که بفاصلۀ ۶۰۰۸ کیلومتر در جنوب خرمه قلعه در علاقه سمنگان واقع است . (مربوط ولایت مزار شریف) آق سو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۰ ٤١ ٧٤ عرض البلد شمالی ٥٤ ٢٤ ۳۷ نهریست که بفاصلۀ ۶۷۰۱٥ کیلومتر در شمال شرق یژی گنبد در علاقه پامیر بطرف شرق میرود (مربوط حکومت اعلی بدخشان) آق سی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٩ ٥٠ ٦٤ عرض البلد شمالی ٤٦ ٥٢ ٣٥ قریه ایست کوهستانی که بفاصلۀ ۸۰۱ کیلومتر در جنوب شرق شهر میمنه واقع است . (مربوط حکومت اعلی میمنه)
آق سی ( آق زی ) ( ۳۹ ) آق كيروك آق سی (آق زی) : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٤ ۳۸ ٦٤ عرض البلد شمالی صفر صفر ۳۰ خرابه ایست که بفاصله ۱۲،۹۲ کیلومتر در غرب شهر میمنه واقع است . (مربوط حکومت اعلای میمنه) آقسی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ۱۲ ٧٤ عرض البلد شمالی ٤١ ۱۰ ۳۷ شیله ایست که بفاصله ۲۳۰،۰ کیلو متر در شمال شرق بزی گنبد در علاقه پامیر واقع است. (مربوط ولایت بدخشان ) آق قره: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٤ ۱۱ ٦٠ عرض البلد شمالی ٤٢ ٤٦ ۳۰ دره ایست که بفاصله ٤،٣ کیلو متر در جنوب پل چراغ در علاقه درزاب کرزیوان واقع است . (مربوط حکومت اعلی میمنه ) آق قندوح: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۱ ۳۷ ٦٧ عرض البلد شمالی ۱۰ ۰۱ ۳۰ کو تلیست که بفاصله ٨٦،٧٦ کیلو متر در جنوب غرب قلعه سمنگان واقع است. (مربوط ولایت مزار شریف) آق كيروك: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٤ ۳۱ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤٠ ۱۱ ٣٦ (تخمین) علاقه ایست واقع در ولایت مزار شریف که بفاصله ۱۳،٤ کیلومتر به جنوب غرب آب کشندی واقع است . (مربوط ولایت مزار)
آق كبروك : ( ٤٠ ) آق گنبد : آق كپروك ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٥ ٥١ ٦٦ عرض البلد شمالی ٧ ٥ ٣٦ قلعه ایست مربوط علاقه آق كپروك . (مربوط ولایت مزار شریف) آق کوتل ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٢٢ ٦٤ عرض البلد شمالی صفر ٥٤ ٣٥ كوتلیست كه به فاصله ٦٢٠٠٨ كیلومتر در شمال غرب شهر میمنه واقع است . (مربوط حكومت اعلی میمنه) آق گنبد : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٢٨ ٦٤ عرض البلد شمالی ٤٢ ٤٧ ٣٤ قریه ایست كه به فاصله ٨٠٥٠٢٢ كيلومتر در جنوب غرب قلعه كادمار در علاقه چغچران واقع و دارای آثار تاریخی است . (مربوط ولایت هرات ) آق گنبد : ثانیه دقيقه درجه طول البلد ٣٠ ٢٠ ٦٦ عرض البلد ٣٧ ١ ٣٦ قریه ایست كه بفاصله ٢٦٠٦ كيلومتر در جنوب شرق سوزمه قلعه در علاقه سرپل واقع است . (مربوط حكومت كلان شبرغان ولایت مزار شريف) آق گنبد : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ٨ ٦٨ عرض البلد شمالی ٦ ٣١ ٣٦ قریه ایست كه بفاصله ١٧٠٧٣ كيلو متر در جنوب غرب مركز حكومت قندوز واقع میباشد . (مربوط ولایت قطغن )
آق مزار ( ٤١ ) آلپ بردی آق مزار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٣ ٢٦ ٦٤ عرض البلد شمالی ١٣ ٠ ٣٦ قریه ایست که به فاصلهٔ ٣٧٠٧٨ کیلومتر در شمال غرب شهر میمنه واقع است . (مربوط میمنه) آق مزار: ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٤٩ ٢- ٦٨ عرض البلد ٣٦ ١٥ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ٢٠٥٣ کیلومتر در شمال مرکز حکومت سمنگان واقع میباشد ( مربوط ولایت مزار شریف ) آک دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٢٩ ٢٨ ٦٩ عرض البلد ٣٢ ٣٤ ٣٠ قریه ایست که بفاصلهٔ ٢٨٠٣٨ کیلومتر در جنوب مشرق قلعهٔ بند واقع است . ( مربوط حکومت اعلی بدخشان) آکره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ١٢ ١٦ ٦٧ عرض البلد ٢ ٣٠ ٣١ قریه ایست که به فاصلهٔ ٣٢٠١٨ کیلومتر در علاقه ارغستان در جنوب شرق قلعه سر کاری واقع است . ( مربوط ولایت قندهار) آلپ بردی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٣ ٥٧ ٦٨ عرض البلد شمالی ١١ ١١ ٣٧ قریه ایست که بفاصله ١٦٠٩٧ کیلومتر در جنوب شرق قریه حضرت امام متصل سرك واقع است. (مربوط ولایت قطغن)
آلتی تپه ( ٤٢ ) آ تپه آلتی تپه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٦ ٤٤ ٦٦ عرض البلد ۳۷ ۸ ۳۷ تپه ایست که بفاصلة ۲۰،۲۷ کیلومتر در شمال شرق قریه خان آباد در علاقه دولت آباد واقع است . (مربوط ولایت مزار شریف) آلی چولای : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ۱۳ ٥٥ ٦٣ عرض البلد ۱۸ ٥٤ ٣٥ قریه ایست کوهستانی که بفاصلة ۱۷،۹۹ کیلو متر در شمال قریه چہار شنبی در علاقه قیصار واقع است (مربوط حکومت اعلی میمنه) آلی خاور : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ۱۹ ٤٠ ٦٩ عرض البلد ٤٢ ٢٥ ٣٤ قریه ایست که بفاصلة ۱۰۰۲ کیلومتر در جنوب قریه جگه لك در سرخ رود واقع است (مربوط ولایت مشرقی) آمنه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٤٩ ٤٨ ٦٨ عرض البلد ٣٦ ٤٧ ۳۲ قریه ایست که بفاصلة ۲۹۰۸۷ کیلومتر در شرق قریه جانی متصل سرك واقع است ( مربوط حکومت کتوا ز ولایت کابل) آمنه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ۳۱ ٥٥ ٦٨ عرض البلد ٥٢ ٤ ۳۲ علاقه ایست مربوط حکومت کتوا ز (متعلق حکومت کلان غزنی ولایت کابل )
( ٤٣ ) آمو. ثانیه دقیقه درجه آمو. طول البلد مشرقی ٠ ٠ ٧١ ٠ ١٥ ٦٦ عرض البلد شمالی ٠ ٠ ٣٧ ٠ ٣٠ ٣٧ دریای بزرگیست که در سر حد شمالی افغانستان واقع و از کلانترین دریاهای ایشیاء محسوب میشود - منابع آن در انچه واخان بوده و ابتداء از دو نهر خورد که یکی عبارت از پامیر و دیگر آن عبارت از آب واخان است تشکیل میشود و تقریبا تا فاصلة (٦٤٣) کیلو متر سرحد شمالی افغانستان را تشکیل داده و ببحیرة اراسیا روسی داخل و از آنجا عبور نموده بعد از طی (٢٢٥٣) کیلو متر فاصله ببحر اورال میریزد و از منابع فوقانی : (یت کی سر ) بنام (پنج) یا (آب پنج) یاد میشود ، سیر آن در ابتدا عمیق بوده و بعداً در چندین نقطه عریض شده میرود و پس از آنکه دهانة آن آهسته آهسته وسیع گشت قسمت های ریگی پیدا میکند که در امتداد سواحل آن بصورت توده ها موجود میباشد - گله های زیادی از طرف کوهستانات مرکزی بطرف وادی آمو باز شده و آبهای خود را باین دریا می ریزند در قسمت بالای (بگش) دریا وسیع شده و در آن چندین جزیره مانند نقطه های پراکنده دیده میشود دریا درین موضع قابل عبور میباشد . در زمستان در جائیکه حرکت دریا بطی و کند است در نزديك اشكاشم يخ بندی در آن واقع میشود دریای پنج در پایان واخان به یزی بطرف شمال میرود و درین قسمت از ٨٠ تا ١٠٠ متر عریض میباشد در سیر پیشتر آن خصوصیت موضع تغییر بارزی ندارد بلکه يك وادی تنگی بوده و از هر دو طرف با کوه های بلند و برهنه محاط میباشد در مقابل قعله (بار پنج) جادة پامیر از طرف روسیه باین دریا ملاقی میشود - این دریا در قسمت شمال ولایت بدخشان حلقة بزرگی میسازد و بعداً وادی آن وسیع شده و کوهای محاط عقب میروند و دریا رفتار با عظمت میگیرد - در حالیکه سطح آن بحد اوسط باشد عرض آن از (٨٠٠) تا (١٢٠٠) متر میباشد خطوط ریگ به همراه دریا امتداد دارد که در بعضی قسمت ها با گیاها ونی ها و پته ها و درختها حاشیه دار میشود . نهر های چندی بغرض آبیاری نیز از آن جدا میشود و پس از آنکه دریای قندوز به آن یکجا میشود برای کشتی های تجارتی قابل راندن میباشد اما پلی
(٤٤) آمو برآن ساخته نشده وحمل ونقل در آن توسط كيمه ( كشتی های مخصوصی كه وزن زياد را برداشته ميتواند ) صورت ميگيرد . عبور های مهم توسط اين كشتيها اجراء ميشود بغير از آن كشتی رانی بخاری نيز اندكی درين دريا ميباشد اما ايستگاه كشتی در آن نيست نام قديم وكلاسيك آن اكوس است كه از لغت قديم ( واخشتو) مشتق شده و نام پهلوی آن(وهرود) و نام چينی آن ( كوه شو) يا ورهو و نام عربی وفارسی آن (جيحون ) ميباشد . نام كنونی آن از نام قصبه های(آمل)آمو، آمويه گرفته شده سطح مرتفع پامير كه دريای آمو از آن سرچشمه ميگيرد در زمستان دارای يك عالم برف ويخ ميباشد.پنج دريائی كه آب پنج را تشكيل ميدهد بارت از دريای پامير دريای پنجه،آكسو(مرغاب)شخ،وغوآد ميباشد. پامير وآكسو دو معـاون بزرگ آن در حصه ی بالائی دريا ميباشند آكسوهمراه پنجه(در قلعة عمر)ويك دريای ديگر(در لنگر كشت به آن ملحق ميشود دريای پاميرو آكسو از يخچالهایی كه در غدير سرفول وغدير چكمكتن ميريزد جاری ميشود دريای آمو در سير اول خود بسيار سريع ميباشد اما در حدود بازی گنبد و به فاصلهٔ كم در امتداد وادی واخان بطی ميگردد تا كه بطرف غرب گشته وبعد بطرف مقابل به سرعت می افتد از(زنگك) كه تقريبا كمی بطرف شرق اشكاشم ميباشد تا حدود (خور كك) در شقنان در جريان، دريا تيزی محسوس است . دريای آمو در سير خود در وادی واخان مناظر دلچسبی را دارا ميباشد. آمودر ابتدا يك كوه سيلاب وطغيان بوده و پس از قسمت (لنگر كشت) يك دريای آرام،آهسته وبطی ميباشد كه خرسنگ های بزرگی را كه با خود آورده است برده نميتواند . در اين قسمت چشم انسان ميدانهای وسيع را از سنگ پارچهای سيلاب آورده معلومی بيند. لاكن كمی پائين تر ازين قسمت (پنگك) يك منطقهٔ سرسبزی ميباشد . ساحل دريا با گياها وتعداد زياد درختهای بيدوسپيد دار مملو ميباشند در پنجاو آنجا بيشه های قابل گذرخار نيز می باشد. بعد از ينك خصوصيت خوب و پر منفعت آمو باز تبديل می شود وسواحل آن ميدان های توده های ريگ وآب آوردكی ها وحتی گلهای دريا می گردد. كوهائيكه در حدود(لنگر كشت) به مقبرة» وادی وسيعی برای آموميسازند،درغرب قلعهٔ پنجه باز باهم نزديك شده ووادی تنگی را تشكيل ميدهد . كه از آن آمو محض گذشته ميتواند امــا بعد ازين وادی واپس وسيع شده دريا بازوهای زيادی ساخته ودر بين جزائر پر خاری را بصورت قطعه های متفرق تشكيل ميدهد در پايين (دارسی) و(نت) سير خودرا در بين چنان
(٤٥) آمو مسیر کوهی تنگی طی میکند که از عکس صدای آن در تمام دره شنیده میشود بعد از (تت) وادی در یا باز وسعت پیدا میکند و سواحل دریا با بیشه های انبوه که آشیانهای طیور و حیوانات وحشی را تشکیل میدهد مملو میگردد. اکثری از معاونین این دریا آبهای خود را از سلسله کوه هندوکش میگیرند موقع مهم آب خیزی و فعالیت دریا در ماه (ثور و جوزا) وقتیکه بخرو به گداز گذاشته و برفهای سنگین آب میشوند میباشد. درین وقت يك حجم زیاد آب از مجاری مختلفه جریان یافته و تعداد زیاد سنگ و یخ را با خود میگیرد و بچنان شدت جاری میباشد که قسمتهای پای آب و قابل عبور را مشکل و پر خطر میسازد و حتی دریا به اندازه پر آب میباشد که سواحل خود را شکستانده و وادیهای رامجاوز خود را پر سیل میسازد. در قلعه (خم) که شمالی ترین نقطه آن است در با بطرف غرب خم میشود و باز کمی بطرف جنوب و بعد تر کمی بطرف غرب به زاویه قائمه بمیلان عمومی کوهها بطرف میدان وسیع تر جریان می یابد. مناطقی که این دریا را احاطه کرده اند با قسمتهای متروکه دریا در حصص وادیهای علیا منظره های خوبی میداشته باشند. نظر به اعتدال آب و هوا که برای سبزیجات مساعد است اقسام زیاد میوه ها و نباتات نیز در ساحل آن زرع میشوند. در قسمت قطغن و رستاق دریا سواحل کوهستانی نداشته و در يك میدان هموار جریان دارد و گیاهای زیادی در دور و کنار آن میروید کولاب، سرخاب، کافرستان، سرخل دربان، به ساحل راست آمو واقع بوده و در ساحل چپ آن در حصص بدخشان و قطغن، کوکچه قندز و آغه سرای از تلاقی به این دریای بزرگ دور هستند. بسیاری از دریاهای معاون پیش از اتصال یافتن به آمو بمصرف میرسند در قسمت وسطی و همچنین در حصص پائین دریا برای آبیاری استفاده میشود. باستثنای (پتياك) در دیگر قسمت ها کدام انحراف مهم آمو برای زراعت مفید نمیباشد. بستر دریای آمو پر از گل ولای عمیق است و چنین تخمین شده که بحدود (١٦٠٠٠٠٠٠) تن مواد مرسوبی بصورت دائم از آن عبور میکند که دلتای به دهانه آن تشکیل داده و هم سواحل آن را حاصل خیز میسازد. دریا اکثراً سیر خود را تغییر داده است چه در قرن (١٤) این دریا به جهیل کسپین میریخت. دریای آمو که در يك منطقه وسيع سرحد افغانستان و اتحاد شوروی را تشکیل میدهد در سال ١٣٢٥ هـ ش بموجب موافقت نامه جدید تجدید سرحدات خشك و آبی که در بین مملکتین
(٤٦) آته تکاب بعدا ز يك سلسله مذاکرات دور و دراز استقامت دولت اتحاد شوروی نظر بحسن نظر يکه به افغانستان دارد. حق کشتی رانی را دو در یای مذكور طبق مقررات بين المللی قبول نموده و اينك هیئت های طرفین که مشغول تطبیق این موافقه نامه میباشند کار تعیین وتحديد حدود خشکه و آبی را آغاز نمودند . آقچه : ثانيه دقیقه درجه طول البلد ٣٦ ٣٧ ٦٦ عرض البلد ٤٢ ٢ ٣٧ قريه ایست که بفاصله ۳۰۰ كيلومتر در جنوب قريه خان آباد متصل سرك در علاقة دولت آباد واقع است . (مربوط ولایت مزارشریف) آشکی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٦ ٢١ ٦٧ عرض البلد شمالی ١٢ ٣٥ ٣٢ قريه ایست که بفاصله ٥٤٠٤٨ كيلو متر در جنوب قلعه سر كاری مقر، واقع است . (مربوط حكومت كلان غزنی ولایت کابل) آنوشاه: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٧ ٣٢ ٧٢ عرض البلد شمالی ٥٤ ٤٨ ٣٦ کوتلیست به فاصله ٣٥٠٢٣ كيلومتر در جنوب قلعه پنجه ( در علاقه واخان مربوط علا قداری . زيباك بدخشان) آته تكاب : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٥٢ ١٢ ٦٤ عرض البلد ٣٦ ١٤ ٣٣
( ٤٧ ) آهن دره شهر یست که بفاصله ٤٩٠٤١ كيلو متر در جنوب غرب قلعه تیوره جریان دارد (درعلاقه و ایمن ولایت هرات) آنه : ثانیه طول البلد شرقی ٤٢ عرض البلد شمالی ١١ دقیقه ۱۹ ۲۳ درجه ٦٤ ۳۳ قریه ایست بفاصله ٢١٠٥٣ کیلومتر در جنوب غرب قلعه تیوره در علاقه غورات (مربوط ولایت هرات) آواز خیل : ثانیه دقیقه طول البلد ۱۳ ٥٢ عرض البلد ۱ ٥٧ درجه ٦٨ ۳۳ قریه ایست که بفاصله ٤٠٠ کیلومتر در شمال غرب قلعه بركی راجان در علاقه لوگر واقع است (مربوط ولایت کابل) آور بای : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۸ ۲۷ عرض البلد شمالی ٤٢ ٥٢ ۷۰ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ٦٠٥٨ کیلومتر در شرق مرکز در ایم واقع است (مربوط حکومت کلان بدخشان) آوشیره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٥ ٣ ٦٣ عرض البلد شمالی ٢٤ ۷ ٣٦ موضعيست که بفاصله ١٦٠٨١ كيلو متر در شمال قلعه نو در علاقه بادغيسات واقع است (مربوط ولایت هرات) آهن دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٦ عرض البلد شمالی صفر ۳۲ ٤٤ ٦٩ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ٦٠٥٨ کیلومتر در شرق مرکز حکومت تالقان متصل سرك واقع است (مربوط ولایت قطغن)
آهنگران : ( ٤٩ ) آهنگر : آهنگران : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱ ٤ ٦٨ عرض البلد شمالی ٢٩ ٣٠ ٣٥ قریه ایست که بفاصلة ٦٢،٣٣ کیلومتر بطرف جنوب غرب دهانة غوری واقع است (مربوط حکومت کلان پلخمری ولایت قطغن) آهنگران : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی : ٣٩ ٦٤ عرض البلد شمالی ٦ : ٣٢ قر یه ایست که بفاصلة ٥٣، ٣٩ کیلو متر در جنوب شرق قریه نوزاد وا قع است (مربوط حکومت کلان گرشك قندهار) آهنگران : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٢ ٢ ٦٠ عرض البلد شمالی ٣٦ ٢٨ ٣٤ قلعه ایست خرابه بفا صلة ١، ٢٠ کیلومتر در جنوب غرب قلعة كاسي متصل سرك که بطرف قلعة شهرك میرود دارای خط تیلفون ودر علا قۀ چخچران در دامنه کوتلی که بهمین نام و در همین موقع می باشد واقع است . (مربوط ولایت هرات) آهنگران : ثانیه دقیقه دقیقه طول البلد شرقی ٥ ٤٠ ٦٨ عرض البلد شمالی ٥٤ ١٢ ٣٥ کوهیست که بطرف جنوب شرق گرداب درعلاقۀ دو آب واقع است . آهنگر درۀ : سان : ( مربوط حکومت کلان سمنگان ولایت مزار شریف) دره ایست مربوط حکومت اندراب که مسافه آن از مرکز حکومت (٧٠٢) کیلومتر میباشد قاموس جغرافیائی افغانستان ٥ ٠ ٠جلد) سعید العزیز ح ر احمد علی ن غلام سخی دائرۀ المعارف ٢٦٠١٠٨
آهنگران : ( ٤٩ ) آئینه جی : آهنگران : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٣٠ ٨ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤٤ ١٠ ٣٥ قريه است كه بفاصله ۱۲۰،۸ کیلومتر در شمال غرب نهر جبل السراج متصل سرك واقع است. ( مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل) آهنگران : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ۱۰ ٩ ٦٧ عرض البلد شمالی ٨ ٢٩ ٣٥ قریه ایست که بفاصله ٧٤،٧٥ کیلومتر در شمال غرب سرخ شهر در علاقه کهمر د واقع است . (مربوط حکومت آلان شمالی) آهنگران : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ۳۳ ٨٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ۱۲ ٤١ ٣٥ قریه ایست که بفاصلة ۱۳،۹۳ کیلومتر در شمال مشرق قلعه بنو در علاقه اندار اب واقع است. ( مربوط حکومت کلان پلخمری ولایت قطغن ) آيبك : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٢٦ ٤٢ ٦٤ عرض البلد شمالی ۱۸ ٤٢ ٣٢ قریه ایست که بفاصله ۲۱،۸۳ کیلومتر در شمال قریه شهیدان در علاقه موسی قلعه واقع است . ( مربوط حکومت کلان گرشك ولایت قندهار ) آینه جی : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ١ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٤ ١٦ ٣٦ قریه ایست که بفاصلة ٥،٦ کیلومتر در شمال مرکز سمنگان واقع است (مربوط ولایت مزار شریف) قاموس جغرافیای افغانستان (٥٠٠ جلد) بمهتمم الغزنه میرسید عبد الغنی خان محمد نعيم دائره المعارف ٤-٤ ٧٦
اباسر : ( ٥٠ ) ابراهیم خان : اباسر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٤ ٤٩ ٦٢ عرض البلد شمالی ١٠ ٣٤ ٦٢ چشمه ایست که بفاصله ٠،٨٢ کیلومتر در شمال خاش در علاقه بکوا واقع است (مربوط حکومت اعلی فراه) ابراهیم : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٠ ١١ ٦٧ عرض البلد شمالی ٢٦ ٣٨ ٣٥ موضعیست در صده رده که بفاصله ٢٠،٢ کیلومتر در شرق قریه علیمر دان واقع است . (مربوط ولایت مزار شریف) ابراهیم آباد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٦ ٥٣ ٦١ عرض البلد شمالی ٥١ ٨ ٣٩ خرابه ایست بفاصله ٥،٣٢ کیلومتر در شمال قلعه کینج در علاقه نادعلی (مربوط حکومت اعلی فراه) ابراهیم چشمه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٤ ٢ ٦٤ عرض البلد شمالی ١٢ ٠٠ ٣٥ چشمه ایست که بفاصله ١٩،٥١ کیلومتری در شمال غرب قریه قیصار واقع است . (مربوط حکومت اعلی میمنه) ابراهیم خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ١ ٤٤ ٣٤ قریه ایست بفاصله ١٠٢،٦ کیلومتر در جنوب سرای خواجه کوهدامن (مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل)
ابراهیم خیل : ( ٥١ ) ابراهیم رود: ابراهیم خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۲۲ ۱۲ ۱۲ ٣٤ ۷۰ ٣٤ قریه ایست که بفاصله ۸۸ ۹۰ کیلو متر در جنوب قلعه السراج لغمان واقع است (مربوط ولایت مشرقی) ابراهیم خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۱۳ ٥٥ ٤ ۳۲ ٦٩ ۳۳ قریه ایست که بفاصله ٧،٦ کیلومتر در جنوب شهر گردیز متصل سرك واقع است ( مربوط ولا یت جنوبی ) ابراهیم خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٤٨ ٢٦ ۲۳ ۲۱ ٦٨ ۳۳ قریه ایست که بفاصله ۱۹ کیلو متر در شمال قلعه اندر متصل سرك واقع است. ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) ابراهیم خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۳۲ ۳ ۲ ۱ ٦٩ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٣١،٤٣ کیلو متر بطرف جنوب قریه زید آباد در لوگر ده تـصل سرك واقع است. (مربوط حکومت کلان لو گرد ولایت کابل ) ابراهیم رود: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۱۱ ٢٦ ۱۳ ۱۱ ٦٣ ۳۲ رودیست بفاصله ٤٨ ر ٥٤ کيلومتر در شمال غرب قلعه دلارام وبطرف جنوب ميرود. ( مربوط حکومت اعلی فراه )
ابراهيم رود: (٥٢) ابوچاه : ابراهيم رود: طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ثانيه ۲۲ ٣٤ دقیقه ١٢ ٨ درجه ٦٣ ۳۲ نهریست بفاصله ٥٩,٨ کیلومتر در شمال غرب قلعة دلارام که بطرف جنوب غرب می‌رود (مربوط حکومت اعلی فراه) ابراهیم زئی : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه ٢٠ ٥٩ دقیقه ٣٤ ۲۱ درجه ٦٨ ۳۲ قلعه ایست که بفاصله ٢٥٠٣٤ کیلومتر در جنوب شرق غزنی متصل سرك در علاقه شلگر واقع است. (مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل) ابریشم خیل: قریه ایست مربوط علاقه داری آب بند حکومت مقر که از مرکز حکومت بفاصله ٥ کیلومتر واز مرکز علاقه داری بفاصله ١٤٫٥ کیلومتر واقع است. ابکه زات : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ۱ ۱۱ دقیقه ۱۰ ۱۱ درجه ٦٥ ٣٦ پلیست بفاصلۀ ٦٠,٨ کیلومتر در جنوب شرق مرکز سرپل (مربوط شبرغان ولایت مزار شریف) ابلاق : قریه ایست که از مرکز حکومتی پشتون زرغون ۲۰ کیلومتر فاصله دارد. (مربوط ولایت هرات) ابلال : قریه ایست مربوط حکومتی پشتون زرغون که از مرکز حکومتی سه کیلومتر فاصله دارد (مربوط ولایت هرات) ابوچاه : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه ۱۸ ٣ دقیقه ۱ ۳۱ درجه ٦٦ ٣٠ دنداییست که بفاصلۀ ٦٤,٦١ کیلو متر در جنوب غرب غفور کیلی در علاقۀ سپین بولدك واقع است (مربوط ولایت قندهار)
ابو خان : ( ٥٣ ) ايا رده : ابوخان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ١٥ ٦٧ عرض البلد شمالی ١٢ ٣٨ ٣١ قریه ایست بفاصله ٢١,٠٥٣ کیلومتر در شمال شرق قلعه سر کاری معروف متصل سرك در علاقه ارغستان دارای خط تیلفون. ( مربوط ولایت قند هار ) ابورك روم ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٣ ١٤ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٤ ٣٥ ٣٥ قریه ایست بفاصله ١٤,١٩ کیلومتر در شمال غرب قریه سودر نورستان. ( مربوط ولایت مشرقی ) ابوزنی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ١ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢ ٨ ٣٠ قریه ایست بفاصله ١٣,٠٦٨ كيلو متر در جنوب غرب قلعه حمیدخان در علاقهٔ شورايك. (مربوط ولایت قندهار) ابوسخیل: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١٠ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٢ ٤٠ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٣,٠٥٤ کیلومتر در جنوب شرق علاقه دارى اليشنگ نزديك سرك و دارای خط تیلفون می باشد ( مربوط ولایت مشرقی ) ا به زن : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٣ ٥٦ ٦٤ عرض البلد شمالی ٢٧ ٤٦ ٣١ خرابه ایست به فاصله ١٤,٠٤٤ کیلومتر در جنوب غرب گرشك در علاقه نهر سراج. ( مربوط ولایت قندهار) ایا ر ده : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٣ ٥٦ ٦٤ عر ض البلد شمالی ٥٩ ١٤ ٣٦ قریه ایست بفاصله ٢,٠٥٣ کیلومتر در شمال مرکز سرپل. ( مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزارشریف)
ایبر نك رود ( ٥٤ ) اتير : ایبر نك رود : ثانیه دقیقه درجه طول البلد، شرقی ٦ ٨ ٣٩ عرض لبلدشمالی ٤٢ ١٦ ٣٤ رودیست بفاصلۀ ١٦٠٩٧ کلمیو متر بطرف جنوب شرق قریۀ زید آباد وبدریای لوکر میریزد. (مربوط لوکر ولایت کابل) ایسی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٠ ٢٢ ٧١ عرض البلد شمالی ٣٧ ٤٣ ٣٥ قریه ایست که بفاصلۀ ٣٠٠٤ کليومتر در شمال قلعه سیدی گل متصل دریای کنر واقع است. (علاقۀ نورستان مربوط مشرقی ) ایمنیج : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ١١ ٦٦ عرض ا لبلدشمالی ٣٦ ٥٥ ٣٥ قریه ایست که بفاصلۀ ٢٣٠٠٥ کیلومتر در غرب قلعه نگزار در علاقۀ سنگ چارک واقع است. (مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف ) اتباءش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٨ ٤٥ ٦٥ عرض ا لبلدشمالی ٢٤ ٣١ ٣٧ قریه ایست که بفاصلۀ ٥٠٣٢ کیلومتر بر شرق مرکز خمیاب واقع است. (مربوط حکومت قرقین ولایت مزار شریف) اتیر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٨ ٢ ٦٨ عرض لبلد شمالی ٣٦ ٢٩ ٣٤ قریه ا س که بفاصلۀ ٣٠٠٦٨ کیلومتر در جنوب شرق قریۀ شش برجه در علاقه پامیان واقع است (مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل)
اتخیل اتکول ( ٥٥ ) اتخیل: ثانیه دقیقه درجه عرض البلد مشرقی ۷ ٤۱ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٢ ٣٧ ٣٤ قریه ایست که بفاصله ٦٠٦ کیلومتر در شرق ده سبز واقع است ( مربوط ولایت کابل ) اترایچی: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۲ ۱۸ ۷۱ عرض البلد شمالی ۲ ۲۳ ٣٥ قریه ایست بفاصله ۷۲۰۲۱ کیلو متر در شمال غرب قلعه سمار ( مربوط حکومت اسمار ولایت مشرقی ) اتریدا: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۲۱ ٥٥ ۷۰ عرض البلد شمالی ٤٠ ۱۲ ٣٥ کوتلیست به فاصله ٤٠٨۱ کیلو متر در جنوب قریه آرام گل در نور ستان (مربوط ولایت مشرقی) اتك: (هوتك) ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٣ ۲ ٦٨ عرض البلد شمالی ٣٦ ۲ ٣٣ قریه ایست که بفاصلۀ ٣٦٠٩٩ کیلومتر در جنوب قلعۀ ابد ومتصل سرك واقع است. (مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل) اتکول: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٨ ۱۰ ٦٧ عرض البلد شمالی ٣٠ ٥٧ ٣٢ قریه ایست که بفاصلۀ ٥٥٠٧٤ کیلومتر در جنوب قریۀ سنگ ماشه درجاغوری واقع است. (مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل)
اتل ، ( ٥٦ ) اتن جلو : اتل : قریه ایست در حکومت محلی اندر مربوط حکومت کلان غزنی (متعلق ولایت کابل) اتلن : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٢ ٥ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣٠ ١٨ ٣٧ موضع چاه داریست که بفاصلهٔ ۳۱۰۹۲ کیلومتر در شمال قلعه شیخ زاری واقع است (مربوط فرفین متعلق ولایت مزار شریف) اتمان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٧ ٤٥ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٥ ٩ ٣٣ قریه ایست که بفاصلهٔ ٣٨٠٦٣ کیلومتر در جنوب غرب متون در علاقه خوست واقع است. (مربوط ولایت جنوبی ) اتمان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٧ ٤٩ ٦٨ عرض البلد شمالی ٢٧ ٢٩ ٣٢ قریه ایست بفاصلهٔ ٣٥٠٣٢ کیلو متر در جنوب شرق قلعه رسول خان در علاقه کامرانی (متعلق کٹواز غزنی مربوط ولایت کابل ) اتم کوه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٠ ٥٥ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤٤ ٢٢ ٣٦ کوهیست که در جنوب قلعه حضرت سلطان واقع است ، ارتفاع ( ٥٤٩٦) فت (متعلق سمنگان مربوط مزار شریف اتن جلو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٠ ٨ ٧٠ عرض البلد شمالی ٣٦ ٥٨ ٣٦ قریه ایست بفاصلۀ ٤٠٠١٣ کیلومتر در جنوب غرب مرکز فیض آباد متصل نهر اتن جلو در علاقه بدخشان. ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) قاموس جغرافیای افغانستان (٥٠٠ مجلد ) بعهد اعلیحضرت سراج الملة و الدین خان محمد نعیم دائرۀ المعارف ١٣٠٤ ٢٦
اتن جلو (٥٧) اجرستان اتن جلو: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٦ ٨ ٧٠ عرض البلد شمالی ٢٤ ٥٨ ٣٦ نهریست بفاصلۀ ٤٥،٦١ کیلومتر در جنوب غرب مرکز فیض آباد در علاقۀ بدخشان که بدریای کوکچه می‌ریزد. (مربوط حکومت اعلی بدخشان) اتهال: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٢ ٢٤ ٦٧ عرض البلد شمالی ٣٢ ٤٤ ٣٢ قریۀ ایست که بفاصلۀ ٨٣،٦٢ کیلومتر در جنوب شرق قریۀ ششکه ماشه در جاغوری واقع است. (مربوط حکومت غزنی ولایت کابل) اته کی: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٤ ٣١ ٦٧ عرض البلد شمالی ١٤ ٩ ٣٢ قریۀ ایست که بفاصلۀ ٧٣،٣٤ کیلومتر در شرق قریۀ قلات غلزائی واقع است. (مربوط ولایت قندهار) اتی فی: ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٤ ٢٠ ٧١ عرض البلد شمالی ٢ ٥١ ٣٥ قریۀ ایست که بفاصلۀ ١٧،٧٣ کیلومتر در شمال قریۀ سیدی گل متصل دریای کرور در علاقۀ نورستان واقع است. (مربوط ولایت مشرقی) اجرستان: ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٠ ٣٦ ٦٥ ٥٩ ١٣ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣٥ ٤٨ ٣٢ ٤ ٣٣ يك ناوۀ مستطیلیست شرقی و غربی که حصۀ شرقی بعلاقۀ بهسود هزاره جات و حصۀ غربی آن بعضی بعلاقه جات ارزگان و بعضی پیوسته بعلاقه جات گیزاب است و در حصۀ شمالی آن علاقۀ گرزن و در حصۀ جنوبی آن علاقۀ مالستان واقع است طول منطقۀ حکومتی اجرستان از ابتداء الی اخیر نقطۀ آن تخمیناً
(٥٨) (٥٨) کیلو متر وعرض آن که طور جنوبی وشمالی افتاده در بعضی جاها (۳۲) کیلومترو برخی (٨) کیلو متر و بعض حصه ها (٢) کیلو متر میبا شد . زمین این منطقه هموار ودر بعضی جاها بر آمدگی کوچك كوچك دارد . لا كن حصه های ناوه مذکور که داخل حدودات وطول وعرض وفوق آمده زمین کوهی و دارای کوههای بر آمدگی وتپه های بزرگ میبا شد زمین اوه طولانی مذکور چون آب چشمه دارد قابل زرع است بعض حصص که آب رسیده نمی تواند لا مزروع دیده میشود . هوای منطقه اجرستان در تابستان معتدل و در زمستان سرد زیاد و در فصول بهار و تیر ماه نیز تايك اندازه سرد میباشد. باران درموسم بهار وبرف درزمستان زیاد میباشد . اندازه برفباری آن تعلق بسال دارد اگر وفور برف باشد حصه های هموار تخمینا دو متر وحصص مرتفع وجبال آن باندازه دو نیم متر حتی سه متر برف میگیرد در تا بستان پیشه اهالی عبارت اززراعت ، مالداری و يك اندازه تجارت میباشد که مواد حاصلات اینجا را باطراف برده بفروش میرسانند . کوهای که منطقه اجرستان را احاطه نموده مشهور ترین آن کوه شاه طوس است که از سلسله جبال علاقه دایز نگی بوده وبه حصه شمالی منطقه واقع را متداد آن غیر منظم بوده در بعضی جاها بصورت مستقیم وبرخی جایها بصورت منحنی امتداد یافته است. کوهای مذکور دارای درخت نیست وبرف در آن در سالهای که و فور برف شده باشد الی اخیر سال دوام میکند طوریکه هوای مذکور ووفوربرف در بعضی حصص کوه مشاهده میشود امکان ذخیرۀ برف دائمی را دارد تشکیل منطقة اجرستان بصورت ناوه مشرقی وغربی بوده و در بین ناوه دریای کوچکی از کو های فوتسنگ علاقه بهسوددایزنگی منبع گرفته وداخل منطقه مذکور گردیده است . دریای مذکور بحصه مشرقی منطقه داخل وبطرف غرب جریان دارد این دریا بتوسط شاخ جوی های كوچك زمين اجرستان را آ بیاری کرده و بعداً بعلاقه گزاب داخل و بدریای هرمند میریزد . موقع آب خیزی آن برج حمل ، ثور و جوزا است وبعد از آن آب دریای مذکور کمتر شده میرود. در منطقه اجرستان بند آب ایستاده و کاریز وجود ندارد . مگه چشمه های مشهور آن عبارت از چشمه کوتل خون است که آب آن بمصرف زراعت
اجره ( ۵۹ ) اچك تاش میر سید و چشمه دیگر لنگر خیل است که آب آن داخل رود مذکور میشود اجرستان به نسبت کوهستانات تا کنون راه موتر رو ندارد لہذا حمل و نقل و نیز رفت و آمد اهالی توسط اسپ و پیاده صورت می گیرد. مزارهائی که در منطقه اجرستان وجود دارند عبارت از زیارت (شاه طوس) است که حصه شمالی در سطح مرتفع واقع است و زیارت دیگر مشهور به ( شاه مردان) که بحصه جنوبی قریه چقمق میباشد. در حصه شرقی منطقه مذکور یک تپه مشهور به شهر (قرقانی) است که از بناهای قدیمه بوده اندک آثار دیوار آن ظاهر میباشد اقوام ملاخیل درین منطقه سکونت گزین میباشد. اجره حکومت درجه (٤) متعلق حکومت ارزگان (مربوط ولایت قندهار) ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۲۷ ۶ عرض البلد شمالی ٣٥ ۳۷ ۳۲ قریه ایست که بفاصله ٤٠,٥ کیلومتر در جنوب قلعه گدام در علاقه ترین واقع است. اجم ( مربوط ولایت قندهار) ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٢ ٧ عرض البلد شمالی ٤ ۲۲ ۳۸ قریه ایست که بفاصله ٣٥,٣٤ کیلومتر در جنوب غرب قریه روان در علاقه درواز واقع است. (مربوط حکومت اعلی بدخشان) اج ندق ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٦ ۳۲ ٦٥ عرض البلد شمالی ۱۰ ٥٩ ٣٦ وضیعت چاه دار که بفاصله ۳۸,۷۷ کیلومتر در شرق شهر اندخوی در ریگستان واقع است. (مربوط حکومت اعلی میمنه) اچك تاش ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٠ ٤ ٧٤ عرض البلد شمالی ٣٠ ۱۰ ۳۷ جلگه و شیله ایست بفاصله ٥,٥٧ کیلومتر در شمال شرق بزی گنبد در علاقه پایم خورد. (مربوط ولایت قطغن)
اچکلمی ( ٦٠ ) احسان ( رباط ) اچکلی ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ١٢ ٧٤ عرض البلد شمالی ٤٠ ١٥ ٣٧ جلگه ئیست بفاصله ۲۲۰۸ کیلومتر در شمال شرق زی گیند در علاقه پامیر خورد. ( مربوط ولایت قطغن ) اچکلی ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤١ ١٣ ٧٤ عرض البلد شمالی ٤٨ ١٦ ٣٧ نام جلگه و شیله ئیست بفاصلة ٢٥٠٠٨ كیلومتر در شمال شرق بزی گنبد در علاقه پامیر خورد . ( مربوط ولایت قطغن ) اچلك ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٦ ٣٧ ٦٥ عرض البلد شمالی ٦ ٥٣ ٣٠ دنده ایست که بفاصله ٤٤٠٨٥ کیلومتر در شمال غرب قرية خانان در علاقه سپین بولدك در ریگستان واقع است . ( مربوط ولایت قند هار ) اچین ثانیه دقیقه درجه طو البلد شرقی ٥٧ ٤١ ٧٠ عرض البلد شمالی ٥٦ ٤ ٣٤ قریه یست که بفاصله ١٥٠٤٥ کیلومتر در جنوب غرب قریه پشپلاق در علاقه شینوار واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی ) احسان (رباط) ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٤ ٣١ ٦٥ عرض البلد شمالی ٨ ٣٦ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ۱۹۰۲۵ كيلو متر در جنوب غرب شهر شبرغان واقع است . ( مربوط ولایت مزار شریف )
احمد ( ٦١ ) احمد خیل احمد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۸ ۲۰ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٤ ۱۹ ۳۲ موضعيست که بفاصله ٨٦٠٦٦ کيلو متر در شمال غرب قلعه قلات غلزائی واقع است. (مربوط ولایت قندهار) احمد کرونه: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ٠٧ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٢ ۳۰ ٣٤ قریه ایست که بفاصله ٨٠٣٦ کیلومتر در جنوب شرق مرکز کنر واقع است. (مربوط حکومت کلان اسمار ولایت مشرقی) احمد خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٦ ۳۰ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤١ ٠٣ ٣١ موضعيست بفاصله ۱۷۰۷۳ کیلومتر در جنوب شرق قرية شينكی متصل دریای هوتك ( مربوط قلات غازائی قندهار ) احمد خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . ٥٢ ٦٠ عرض البلد شمالی ۱۲ ۳۰ ٣٠ قریه ایست که بفاصله ٥٠٠٦ کیلومتر در شمال غرب قلعة كدام در علاقه ترين اقع است . ( مربوط ولایت قندهار ) احمد خیل : قریه ایست متعلق حکومت خوگیانی ( مربوط ولایت مشرقی ) . احمد خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٨ ۱۹ ٦٨ عرض البلد شمالی ٠ ۲۱ ۳۲ موضعيست بفاصله ۱٦۰۷۲ کیلو متر در جنوب غرب اسپندی در علاقه خواجه عمری جغتـو . ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل )
احمد خیل ( ٦٧ ) احمد دین احمد خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٣ ١٧ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٠ ٦ ٣٤ قریه ایست بفاصله ١ ٣٠ کیلومتر در شمال شرق ده بالا . ( مربوط حکومت رودات مشرقی ) احمد خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٤ ٣٧ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٠ ٤٩ ٣٣ قریه ایست بفاصله ١٤٠٩٥ کیلومتر در جنوب غرب قلعه علی خیل در علاقه جاجی ( مربوط ولایت جنوبی ) احمد خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٧ ٥١ ٦٩ عرض البلد شمالی ١٢ ٠ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٢٨ ٥٨٠ کیلومتر بطرف جنوب شیر زاد در خوگیانی ( مربوط ولایت مشرقی ) احمد خیل : قریه ایست در متون مربوط حکومت کلان خوست ( مربوط ولایت جنوبی ) احمد خیل روبه : قریه ایست مربوط حکومت ارزو ولایت جنوبی که از مرکز حکومت بطور تخمین ( ١١٠٦ ) کیلومتر فاصله دارد ( مربوط ولایت جنوبی ) احمد دین : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١٣ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣٦ ١٩ ٣٢ قریه ایست بفاصله ٣٧٠٣٦ کیلو متر در شمال شرق قلات غلزائی متصل سرك ( مربوط ولایت قندهار )
احمد زئی ( ٦٣ ) احمدعلی : احمد زئی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٦ ٣٤ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٠ ٢ ٣٤ قریه ایست بفاصله ١٢ ٦٥٠ کیلو متر بطرف جنوب غرب علاقه شير زاد در خوگیانی ( مربوط ولایت مشرقی ) احمد زئی : : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٢ ١٩ ٧٠ عرض البلد شمالی ٣٠ ٣١ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٦٠٣٢ کیلومتر در جنوب شرق چار باغ در علاقه لغمان ( مربوط ولایت مشرقی ) احمد زئی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ١٩ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٤ ٥٧ ٣٣ قر یه ایست بفاصله ٧٩٠٥٦ کیلو متر در غرب قلعه علی خیل در علاقه حاجی ( مربوط ولایت جنوبی ) احمد شاه خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٨ ٢ ٦٨ عرض البلد شمالی ٢٧ ٥٨ ٣١ قریه ایست بفاصله ٣٠٠٧٧ کیلو متر در جنوب شرق قریه قلات غلزائی ( مربوط ولایت قندهار ) احمد علی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٩ ٥٤ ٦٥ عرض البلد شمالی ٤٧ ٢٥ ٣١ قریه ایست بفاصله ۲۳۰۸۱ کیلو متر در جنوب شهر قندهار ( مربوط ولایت قندهار )
(٦٤) احمد قول : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٠ ٦ عرض البلد شمالی ٥٧ ٣٩ ٣٤ ضیله ایست که بفاصلۀ ٤٢٠٨٢ کیلومتر در شمال مرکز هرات در علاقه انجیل واقع است . ( مربوط ولایت هرات ) اختر حوض : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٨ ٥٦ ٥٦ عرض البلد شمالی ٢٤ ١٣ ٣٠ دندا بیست بفاصلۀ ٢٦٠٦ کیلومتر در شمال قریه شیخ پایه در علاقه شورا بك (مربوط ولایت قندهار) اخترخان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی . ٢١ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٠ ٤٩ ٣٣ قریه ایست بفاصلۀ ٣٢٠٩٤ کیلومتر در جنوب غرب قریه سلطان خیل متصل سرك در علاقه وردك . (مربوط حکومت کلان لوگر ولایت کابل) اختر خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٢ ٤٣ ٦٧ عرض البلد شمالی ٦ ٤٢ ٣٢ قریه ایست بفاصلۀ ١٩٠٥١ کیلو متر در جنوب قلعۀ سرکاری مقر (مربوط غزنی ولایت کابل) اختوبه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٤ ٢٠ ٦٤ عرض البلد شمالی ١٣ ٧ ٣٣ قریه ایست بفاصلۀ ٥٧٠٠١ کیلومتر در جنوب ازنی قلعه در علاقه بکوا و خاشرود . (مربوط حکومت اعلی فراه) قاموس جغرافیا ئی افغانستان ( مجلد ٥٠٠ ) بمدیرا امریه میر سید محمد حیدرخان محمد زی دایرة المعارف ۱۷ - ٥ ٤ ٣٩
اختیویه : ( ٦٠ ) اخته خانه اختویه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٥ ٣١ ٦٤ عرض البلد شمالی ٦ ٣ ٣٣ شیله ایست بفاصلة ٠٧٤ ٣٦ کیلومتر که در جنوب شرق ازنی خاشرود میریزه و در علاقه بکواو خاشرود واقع است . (مربوط حکومت اعلی فراه ) اختوبه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٥ ٢٨ ٦٤ عرض البلد شمالی ٥٦ ٢ ٣٣ کوتلیست به فاصله ۳۱۰۹۲ کیلومتر در جنوب شرق قلعه ازنی در علاقه بکوا و خاشرود و ارتفاع آن بطور تخمین (۸۲۸۰) فت (مربوط حکومت اعلی فراه) اخته چی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٢ ٤٩ ٦١ عر ض البلد شمالی ٧ ٥ ٣٥ قریه ایست بفاصله ١٢٠١٦ کيلومتر در شرق قریه گلران متصل سرک که بطرف هرات میرود . (مربوط حکومت کلان بادغیسات هرات ) اخته خانه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ١٨ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٢ ٢٠ ٣٦ کر نایست که بفاصلة ٣٥٠٧٢ کیلومتر در شمال شرق مرکز سمنگان واقع است. ( مربوط ولایت مزار شریف ) اخته خانه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٠ ١٨ ٦٨ عرض البلد شمالی ٣٠ ٢١ ٣٦ قریه ایست بفاصلة ٣٣٠٧ کیلو متر در شمال شرق سمنگان (مربوط ولایت مزار شریف) قاموس جغرافیای افغانستان (٥٠٠٠ جلد) بعهد اعلیحضرت امیر سعید یا رانده محمدخان محمد نعیم دایرة المعارف - ١ - ٦ - ٢٦
اخته تاق ، ( ٦٦ ) ١٢ . اخل نبي خيل ، اخته تاق : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٦ ٦٥ عرض البلد شمالی ٤٠ ه ٣٧ موضعيست دارای حوض و در شمال شرق اند خوی واقع است . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) اختیار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٣ ٦ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣٤ ١٥ ٣٥ قریه ایست بفاصله ٣٣،٩٥ کیلومتر در جنوب غرب قلعه توکر از در علاقه سنگچارك ( مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف ) اخجار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٠ ٤٧ ٦١ عرض البلد شمالی . ٨ ٣٧ قریه ایست بفاصله ٥،٨٢ کیلومتر در شمال مرکز رستاق متصل سرك ( مربوط حکومت تالقان ولایت قطغن) اخل نبی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١١ ٤٢ ٦٨ عرض البلد شمالی ٤ ٢٨ ٣٤ قریه ایست بفاصله ١٧٠٠٦ کیلومتر در شرق جلمریز متصل سرک که بطرف دایزنگی میرود . ( مربوط حکومت کلان او گر ولایت کابل) اخل نبی خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤ ٤٢ ٦٨ عرض البلد شمالی ٣٧ ٢٧ ٣٤ قلعه ایست بفاصلۀ ٧،٠٦ کیلومتر در جنوب شرق جلریز دو علاقۀ میدان ( مربوط حکومت کلان اوکر ولایت کابل ) اوشك قریه ایست مربوط حکومت درواز ( متعلق حکومت اعلی بدخشان )
اخورك ( ٦٧ ) ادرسکن اخورك : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٣٤ ٦١ عرض البلد شمالی ٥٤ ١٦ ٣٠ قریه ایست که بفاصله ٤٦٠٢٨ کیلومتر در غرب قلعه چاربرجك واقع است . ( مربوط چخانسور حکومت اعلی فراه ) اخوری خیل : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٥ ١١ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٨ ٢٠ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٢٣٠٣٤ کیلومتر بطرف جنوب بتخاك ( مربوط ولایت کابل ) ادر خیل : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٤٣ ٧٠ عرض البلد شمالی ٢٤ ٤ ٣٤ قریه ایست که بفاصله ٢٠٥٣ كيلو متر در جنوب شرق قریه اچین در علاقهٔ شنوار واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی ) ادر سکن : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ١٧ ٦٢ عرض البلد شمالی ٦ ٣٨ ٣٣ قلعه ایست که بفاصلهٔ ٤١٠٨١ كیلو متر در شمال قلعه شین دند متصل در یای ادر سکن واقع است ومر کز حکومت میباشد این حکومت دارای درجه ٤ و بحکومت کلان غور یان مربوط است . اهالی ادر سکن همه مالدار وباديه نشین میباشند . طول علاقهٔ ادر سکن از سمت علاقه داری فرسی تا به خط سرحد تخمين (٣٤٨) کیلو متر میباشد . مر کز حکومت يك موضع اندك وسيع وهموار است باقی حصه جات آن کوهینه و حاوی دره های متعدد میباشد . آب وهوای این علاقه در تابستان وزمستان سرد بوده برف تا به برج جوزا در ان ذخیره میماند . تعداد نفوس تخميناً سیزده هزار و پیشه اهالی تربیه و نگهبانی مواشی است .
ادر سکن: ( ٦٨ ) ادرویدا : چونکه زراعت درینجا کم است از دیگر علاقعجات غله لازمه خود را تهیه و خریداری می نمایند. پیداوار مشهور این علاقه شیرخشت میباشد که از سیاه چوب آن را حاصل میکنند زیره هم از پیداوار مشهور این علاقه به شمار میرود. کوهی مشهور آن سفید کوه و ده خوار میباشد که از مرکز حکومت (٢٠) کیلو میتر فاصله دارد. ادر سکن : ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٩ ٦٢ ٤ ١٤ ٦٢ عرض البلد شمالی ٥٩ ٢١ ٣٣ ٣٥ ٢٤ ٣٣ کوهیست که در شمالی قلعه شین دند واقع است (مربوط ولایت هرات) ادر سکن : در پائیست در شمال غرب قلعه شین دند که بطرف غرب افغانستان در ولایت هرات واقع است. منبع آن در سفید کوه میباشد. بعد ازین که راه خود را طرف جنوب میگیرد در دریای هامون صباری میریزد. این دریا ذریعه سرك فراه هرات قریب جیجه (پل محرابی ٥ × ٨ متر). شین دند (پل در سال ١٩٣٩ ویران شده) و قلعه ادر سکن (پل محرابی ٣ × ٥ متر) عبور نموده است. از همین سرك رود گز نیز که معاون دریای ادر سکن است از تحت يك پل ١٥ متره عبور میکند. در بهار عموماً آب کم دارد در ماه جوزا و تابستان به آسانی قابل عبور است. رود ادر سکن از کوه آتشان علاقه فارسی سرازیر شده از ادرسکن به شین دند و باز بطرف انار دره جاری و بالاخر به بنداب سیستان میریزد. ادر ویدا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٥١ ٧٠ عرض البلد شمالی ٢٣ ٨ ٣٥ کوتلیست که بفاصلة ٢٢٠٨ كيلو متر بطرف جنوب قریه ارمل نورستان واقع است. (مربوط ولایت مشرقی)
اده قلعه : ( ٦٩ ) ادین خیل . اده قلعه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۱ ۲۸ ٦٤ عرض البلد شمالی ٥٠ ٤٢ ۳۱ قلعه ایست که بفاصلة ٤٧ ، ١٦ کیلومتر در جنوب غرب كرجك در علاقه نهر سراج واقع است . ( مربوط ولایت قندهار ) ادی چنه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۲ ۳۱ ٦٩ عرض البلد شمالی ۳۰ ۲۲ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٦٢، ٩ کیلومتر بطرف شمال غرب قلعه تیپزین در علاقه غلزائی ( مربوط ولایت مشرقی ) ادي شور : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٩ ٥٤ ٦٣ عرض البلد شمالی ٤٧ ٥٥ ٣٥ شیله ایست بفاصله ۷۷ ۲۰ کیلومتر در شمال قریه چهار شنبه و به نهر آثار ریزید در علاقه قیصار ( مربوط حکومت اعلی میمنه) ادی قل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۸ ۷ ٦٥ عرض البلد شمالی ٣٦ ١٤ ۳۷ موضعیست بفاصله ٣١ ٤٠٠ کیلومتر در شمال شهر اندخوی ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) ادین خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٦ ۸ ٦٨ عرض البلد شمالی ۳۰ ۳۹ ۳۲ قلعه ایست بفاصلة ١٥، ٦٧ کیلو متر در شمال قریه خدر خیل ( مربوط حکومت کتو از غزنی )
ادينه مسجد : ( ۷۰ ) ارانجی : ادینه مسجد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٠٦ ٤١ ٦٦ عرض البلد شمالی ٠٢ ٥٣ ٣٦ قریه ایست بفاصله ٣٦٠٣٥ کیلومتر در شمال غرب قریهٔ وزیر آباد در علاقهٔ بلخ ( مربوط ولایت مزار شریف ) اراضی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ٢٦ ٤٤ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ١٠٠١ کیلومتر بطرف جنوب سرای خواجه واقع است . ( مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل ) ارامتلی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٧ ٥٥ ٧٠ عرض البلد شمالی ٢٠ ١٠ ٣٥ قریه ایست که بفاصلهٔ ٦٢٠٤١ کیلومتر در شمال غرب چغه سرای در نورستان واقع است ( مربوط ولایت مشرقی ) اران جی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٨ ٢٩ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣٨ ١٩ ٣٧ دنداییست که بفاصلهٔ ٣١٠١٦ کیلومتر در غرب مرکز شور تپه واقع است . ( مربوط حکومت کلان بلخ ولایت مزار شریف ) اران جی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣٥ ١ ٣٧ قریه ایست که بفاصلهٔ ٧٠٨٥ کیلومتر در شرق قریهٔ شیخ ارضی در علاقهٔ ترقین واقع است . ( مربوط حکومت کلان شبرغان )
ارباب کوال : (۷۱) ار با نوشیله : ارباب كوال : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣ .. ٦٣ عرض البلد شمالی ۱۳ .. ٣٥ خرابه ایست که بفاصلهٔ ۱۰۰٦٤ کیلومتر در شمال غرب چهارشنبه در علاقهٔ قیصار واقع است. ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) اربات : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٩ ٢٣ ٦٨ عرض البلد شمالی ٠٣ ٣٢ ٣٣ قریه ایست که بفاصلهٔ ٤۰۰۱ کیلومتر در شمال غرب شهر غزنی واقع است . ( مربوط ولایت کابل) اربات : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٩ ٤١ ٦٩ عرض البلد شمالی ٨ ٤١ ٣٣ قریه ایست بفاصله ۱۳۰٦٨ کیلومتر در شمال قلعه میدان خوله در علاقه منسگل واقع است. ( مربوط حکومت چمکنی مربوط ولایت جنوبی ) اربا نوشیله : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٨ ٤٣ ٦٤ عرض البلد شمالی ٠ ٤١ ٣٣ قبیله ایست بفاصله ۴۳۰۰۷ کیلومتر در شمال شرق قلعه تیوره ودر تگاب غور میرود . ( در علاقه غوریات مربوط ولایت هرات ) ارپوشی غر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٨ ٠ ٧٠ عرض البلد شمالی ۱٨ ۱۳ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ۱٥۰٤۰ کیلومتر در جنوب غرب نمله در علاقه خو گیانی ( مربوط ولایت مشرقی)
قاموس جغرافیای افغانستان (٥٠٠ جلد) بعهدالعزیز امیر سعید پاینده محمدخان صعده نعیم دائرة لمعارف ١٠ ٦-٢٦ اجره ( ۷۲ ) اچک تاش اريا قول ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤١ ١٦ ٦٧ عرض البلد شمالی ۱۲ ٥٧ ٣٥ دره ایست در شرق قلعه سرکاری در علاقه دره صوف ( مربوط حکومت کلان سمنگان ولایت مزار شریف ) اریتو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٦١ ۸ ٦٥ عرض البلد شمالی ۲۱ ۷ ٣٦ کوتلیست بفاصله ٩٣ ، ۳۹ كیلو متر در شمال شرق شهر میمنه ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) ارچه گذار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٠ ٥٦ ٦٤ عرض البلد شمالی ٣ ٤٤ ٣٦ قریه ایست بفاصلة ٥٤ ، ٣٠ كيلو متر در جنوب غرب شهر اندخوی ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) ارچل خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٧ ه ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٦ ٣٤ ۳۳ قریه ایست بفاصله ٣٠٨ کیلومتر در جنوب شهر گردیز (مربوط ولایت جنوبی) ادرجه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٥ ۳۷ ٦٨ عرض البلد شمالی ٤٦ ٤٠ ٣٦ کوتلیست بفاصله ٠٤ ، ۲۲ کیلومتر در جنوب غرب حکومت قندوز بارتفاع ( ٢٢٠٠ ) فت ( مربوط ولایت قطغن )
ارغند، ( ۷۴ ) ارغلك كريم داد، ارغند : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه ۳۰ ۳۳ دقیقه درجه ٣٦ ٤٢ ٦٨ ٣٦ کوهی است در جنوب غرب مرکز قندوز . ( مربوط ولایت قطغن ) ارج : طولالبلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه دقیقه درجه ٤٧ ٣٦ ٣٤ ٦٩ ٣٣ قريه ایست بفاصله ۵۰،۷ کیلومتر در جنوب تکزار در علاقه سنگ چهارك . ( مربوط حکومت خلم ) ارچه تو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٥٤ ۷ ۲۷ ٥٣ ٦٠ ٣٥ قریه ایست كوهستانى بفاصله ۷، ٢٤٠ كیلو متر در شمال شرق بلچراغ در علاقه درزاب گرز ی وان. ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) ارخ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٥٧ ٥٠ ٤٦ ۲۱ ۷۰ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٤٣ ، ١٤ كيلو متر در جنوب شرق قریه سنگر . ( مربوط ولایت مشرقی ) ارخ : علاقه ایست در حکومت تولک در علاقه غورات ( مربوط ولایت هرات ) ارغلك رستم : قریه ایست مربوط حکومت محلی قیصار فاصله آن از مرکز حکومت ١٠٤ کيلو متر ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) ارغلك كريم داد : قریه ایست مربوط حکومت محلی قیصار فاصله آن از مرکز حکومت ١١،٤ کیلو متر ( مربوط حکومت اعی میمنه ) قاموس جغرافیای افغانستان (٥٠٠ جلد ) بمهدا امر عزیز سید محمد علی محمد خان رجب علی دائرة المعارف ۲۰-۷-۲۶
اردیوان : (٧٤) ارزگان : اردیوان : ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٤ ٩ ٦٢ ٣٨ ٠ ٦٢ عرض البلد شمالی ٣٨ ٣٣ ٣٤ ٤٨ ٣٠ ٣٤ دشتی است در شمال مرکز هرات در علاقه انجیل ( مربوط ولایت هرات ) اردیوان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٢ ٨ ٦٢ عرض البلد شمالی ١٠ ٤٣ ٣٤ کوتلیست بفاصله ٤٦٠١١ کیلو متر در شمال مرکز هرات در علاقه انجیل . ( مربوط ولایت هرات ) اردیو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٨ ١٦ ٧١ عرض البلد شمالی ٢٧ ٥٧ ٣٦ دره ایست بفاصله ٤٤٠٣ کیلومتر در جنوب شرق قریه خیر آباد در علاقه جرم . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) ارزگان : ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٧ ١٤ ٦٦ ٣٠ ٥٠ ٦٦ عرض البلد شمالی ٠ ٣٤ ٣٢ ٢٥ ٥٦ ٣٢ علاقه وسیعی است از ولایت قندهار که شامل يك حکومت کلان بوده شرقاً به علاقه شیر داغ غزنین غرباً به چوره جنوباً بحدود حکومت دای چوپان مربوط حکومت کلان قلات وشمالاً به گرزاب اتصال دارد . زمین ارزگان نسبتاً کوهسار میباشد و خاك آن به اندازه متوسط حاصل خیز است . هوای آن در تابستان معتدل و در زمستان از ابتدای جدی تا ١٥ حوت زیاد سرد و بعدها معتدل میشود . برفباری اکثراً از ابتدای جدی شروع و در حوت ذوب میگردد اهالی ارزگان اکثراً به زراعت مشغولیت دارند . بطرف شمال مغرب ارزگان يك كوه باسم کوه سرخ واقع است کوه دیگر بنام کوه سه رو که بجانب جنوب شرق ارزگان واقع است وبطرف مغرب امتداد دارد و بعد از طی فاصله ٤٠٠٦ کيلو متر سلسلة آن ختم میشود .
ارزل غاره ( ٧٠ ) ارساک در ارزگان يك دريا بنام رودترين واقع است که از کوهای قريه بيک مزار مجاك سرچشمه گرفته بطرف مغرب ميرود و در عرض راه بعضی قراء و زمین ها را آبیاری نموده و بعد ازطی ٦٠ ، ٦٩ كيلو متر به رود هلمند میریزد . ارزل غاره : ( حکومت کلان مربوط ولایت قندهار ) ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٣ ٤٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٩ ٤٦ ٣١ موضعیست بفاصله ٣٢،٩٤ کیلومتر در جنوب قلعة غلام حیدر درعلاقه مه می . ارزنگ : ( مربوط وازه خواه حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٦ ٣٨ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٢ ١١ ٣٨ قریه ایست بفاصله ٦ ، ٢٦ كيلومتر در شمال قلعه کف در علاقه درواز . ارزنگان : ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ٧ ٣٨ ٣٥ قریه ایست بفاصله ٣٦ ، ٨ كيلو متر در شرق قلعة بنو متصل دره پخی در علاقه اندراب . ( مربوط حکومت کلان پلخمری ولایت قطغن ) ارزنه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ١٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ٠٠ ٠ ٣٣ قریه ایست بفاصلة ٧٢،٢١ کيلومتر در جنوب غرب قريه روزی در علاقه بادران. ارساك : ( مربوط ولایت جنوبی ) ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٢ ٤٨ ٦٨ عرض البلد شمالی ٤١ ٥٩ ٣٣ قریه ایست بفاصله ٤ ، ١١ کيلو متر در شمال غرب بره کی را جان در علاقه او کر ( مربوط ولایت کابل )
( ٧٦ ) ارس خدا اور سلا : ارس خدا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٧ ٤٨ ٧٠ عرض البلد شمالی ١٧ ٢٠ ٣٤ قریه ایست بفاصلة ١٦٠٢١ کیلومتر در شمال غرب قریة شاهکوت در علاقة كامه. ( مربوط ولایت مشرقی ) ارسه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣١ ٤٨ ٦٨ عرض البلد شمالی ٧ ٣٨ ٣٣ قریه ایست بفاصلة ١٠٠٢ کیلومتر در جنوب غرب قریه جوز خیل در علاقه خروار. ( مربوط حکومت کلان لوگر ) ارسك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٠ ٢٣ ٧١ عرض البلد شمالی ٠ ٠١ ٣٧ قریه ایست بفاصلة ٣٤٠٤٧ كیلومتر در شمال شرق قلعه بر پنجه در علاقه شیوه . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) ارسکی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٣ ٢٣ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٢ ٥١ ٣١ چشمه ایست بفاصلة ٨٠٢٦ کیلومتر در جنوب قلعه دوست محمد متصل دریای کج خاور در علاقه کبتواز . ( مربوط حکومت غزنی ولایت کابل ) ارسلا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٢٤ ٦٨ عرض البلد شمالی ٣٧ ٤٨ ٣١ قلعه ایست بفاصلة ١٣٠٩٣ كیلومتر در جنوب قلعه دوست محمد در علاقه کبتواز ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) قاموس جغرافیای افغانستان ( ٥٠٠ جلد ) بمطبع العزیز میر سید علی محمد خان رجب علی دائرۃ المعارف ٢٥-٧-٢٩
قاموس جغرافائی افغانستان ( ٠ ٠ ٥ مجلد ) تهیه اندرز میر سعید خان سید رخان رجب علیخان دائرۀ بالمعارف ٢٤ - ٨ - ٢٦ ارسلانخان : ( ٧٧ ) ارفع : ارسلا خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١٥ ٧٠ عرض البلد شمالی ٢٠ ٢٤ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٢٠٠٣ كيلو متر در شمال غرب قریه بادل نزديك دریای سرخاب در سمت شرقی و در علاقه سرخ رود . (مربوط ولایت مشرقی ) ارشاد لورین : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٠٠ ٧ ٧٤ عرض البلد شمالی ٣٧ ٥٣ ٣٦ کوتلیست بفاصله ٤٧,٤ كيلو متر در جنوب شرق خولدار چت در علاقه آی واخان به ارتفاع ( ١٦١٥٨ ) قـد . ( مربوط حکومت زيباك حكومت اعلی بدخشان ) ارش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٥ ٢٢ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٥ ١ ٣١ پلی است که بفاصله ٢,٧٨ کيلو متر در غرب قلعه سین بولدك موقعیت دارد. ( مربوط ولایت قند هار ) ارغاش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٧ ٢٢ ٦٨ عرض البلد شمالی ٢٦ ١ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٣٤ ٢٥٠ کیلومتر در جنوب شرق سبزل در علاقه شهود ( مربوط حکومت کلان دایزنگی ولایت کابل ) ار غیچ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٠٤ ٩ ٧٠ عرض البلد شمالی ١ ١٨ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٩٠,٣٧ كيلو متر در شرق نمله در علاقه خوکیانی . ( مربوط ولایت مشرقی )
ارغستان : ( ۷۸ ) ارغستان : ارغستان : ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٣ ٦٥ ٤٩ ٥٠ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٠ ٥ ٢٣ ٣٩ ٣١ ارغستان حکومت درجه-وم بوده وبطرف جنوب شرقی قندهار واقع میباشد اراضی آن حاصل خیز است زیرا دریای توچی درزانی از بین آن عبور میکنند مزارع برنج کمتر اما از گندم بقدر کافی میباشد کاریزهای متعدد درینجا بمشاهده میرسد و باغهای آن نسبتاً کم است علاوه از حیوانات اهلی آهوی زیاد دارد معدن سنگ گچ در ارغستان یافت میشود گوسفند های کوهی، گاوها واسپ های خوشنما و دیگر حیوانات جنگلی مانند گرگ پلنگ و غیره در ارغستان مشاهده میرسداز اقوام الکوزائی ، پوپل زائی بار کزائی درینجا زیاد میباشد ارغستان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦٦ عرض البلد شمالی ٣١ دریایست در علاقه ارغستان که بدریای دوری میرزد یکی معاونین آن در یای ار غنداب است و از سطوح مرتفع جنوب شرقی می برآید ابتداء بطرف جنوب غرب جاری شده و بعد مستقیماً بطرف غرب می رود بطور عمومی آب کم دارد ، ذریعه یک پل بزرگ سرک قندهار-چمن از آن میگذرد آب دریا اگر چه وافر اما قدری نمکین است . زمین های اطراف سواحل آن غیر مزروع است . ( مربوط ولایت قندهار )
ارغسو ( ۷۹ ) اركتو ثانیه دقیقه درجه ارغسو طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٣٠ ٤٦ ٧٧ ٧ ٦٦ ٣٢ قریه ایست کوهستانی که بفاصلهٔ ١٥ ٥٠ کیلومتر در غرب قلعهٔ قلات غلزائی واقع است. ( مربوط ولایت قندهار ) ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه ارغسو طول البلد شرقی ١٢ ١١ ٦٦ ١٢ ٢٠ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٨ ٣٢ ٢٦ ٦ ٣٢ کوهیست که در جنوب قریهٔ چهل غار در علاقهٔ دهله واقع است . ( مربوط ولایت قندهار ) ثانیه دقیقه درجه ارغوان طول البلد شرقی ١٨ ٤٧ ٦٣ عرض البلد شمالی ٤٢ ٥٨ ٣٢ موضعیست کوهستانی بفاصلهٔ ٣١٠٨٤ کیلومتر در جنوب پر چمان در علاقهٔ بکوا وخاشرود . ( مربوط حکومت اعلیٰ فراه ) ارکیف ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٣ ٣٣ ٦١ عرض البلد شمالی ٢٩ ١ ٣٠ موضعیست بفاصلهٔ ٠٧٠٦٩ کیلومتر در جنوب غرب قلعهٔ چاربرجک در علاقهٔ چخانسور . ( مربوط حکومت اعلیٰ فراه ) ارگتو ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٢ ١٦ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٥ ١٩ ٣٢ قریه ایست بفاصلهٔ ٢٨٠٨٨ کیلو متر در جنوب غربی قلعهٔ اسیندی در علاقهٔ خواجه عمری ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل )
ار گند : ( ۸۰ ) ارگنج خواه: ارگنه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٨ ١٤ ٦٨ عرض البلد شمالی ۳۱ ١٤ ۳۳ قریه ایست بفاصله ۶۰۰۸ کیلومتر در جنوب غرب قلعۀ اندر متصل سرک . ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) ارگنی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۹ ١٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ۲۹ ۲۷ ۳۰ موضعيست بفاصله ٤٣۰۰٧ کیلو متر در شمال شرق قلعۀ حمید خان در علاقۀ شورا بك . ( مربوط ولایت قندهار ) ارگندی شاه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٤ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤١ ٥٩ ٣٤ قریه ایست کوهستانی بفاصلۀ ۳۸۰۰۱ کیلومتر در شمال قلعۀ جعفر در یکاولنگ ( مربوط دایزنگی ولایت کابل) ارگنج خوا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۷ ٤٤ ٧٠ عرض البلد شمالی ۱۱ ١٤ ۳۷ قریه ایست بفاصلۀ ۲۸۰۱۲ کیلومتر در شمال شرق شهر فیض آباد . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) ارگنج خواه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۰ ٤٩ ٧٠ عرض البلد شمالی ٣٥ ۱۳ ۳۷ کوتلیست به فاصلۀ ۳۲۰۰۱۸ کیلو متر در شمال شرق شهر فیض آباد . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان )
ارغنداب : (۸۱) ارغنداب : ارغنداب : ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٠ ٠ ٦٥ ٠ ٠ ٦٦ عرض البلد شمالی ٠ ٠ ۳۱ ٠ ٠ ۳۲ دریائیست که از معاونین مهم دریای هلمند محسوب میشود از کوه های هزاره جات سرچشمه گرفته ازعلاقه سنگ ماشه و ارغنداب ، ولات توخی وجلال زائی، بیتاب و میزان گذشته داخل منطقه ارغنداب میشود كشك نخود و قلعه بست را عبور نموده بدریای هلمند وصل میشود دریای ارغنداب چون نزديك قندهار میرسد از چند معاون نین دیگر آب خود را گرفته وبيك سمت مستقیم غربی دريك حصه صحرای ریگستان جریان مییابد طول دریای ارغنداب ۳۷۷ كیلو متر است يك پل سنگی بالای دریای ارغنداب که قندهار را بباغ اه وصل میکند وجود دارد و يك پل جدید در شرف تعمیر است موقع آبخیزی آن در برج حمل بوده و نیم کم میشود اهالی ارغنداب که بهر دو جانب رود مذکور زمین داری دارند بقدر کفایت خود ها از رود ارغنداب نهر ها جدا کرده کشت وزرعت خود را آبیاری میکنند. دریای ارغنداب در اوایل بهار آب وافر دارد که بدریای هلمند میرسد اما دردیگر فصول آب آن آن قدر وافر نمیباشد باشد که بدریای هلمند برسد و در موسم زمستان مثل يك نهر خورد میشود اما آب آن عمیق و تیز است و در وقت گداز برف ها عرض آب آن از ( ۱۳۷ ) متر تجاوز نمیکند . ارغنداب : حکومتیست درجه سه مربوط ولایت قندهار که آب وهوای معتدل دارد و دریای ارغنداب ازبین این منطقه عبور نموده آب وهوای آنرا خوشگوار میسازد بتعداد دوازده نهر از دریای مذکور کشیده شده واهالی این جا زمین های خود را از آنها آبیاری میکنند در حصه سنجری یك پل خیلی محکم بالای دریای مذکور ساخته شده است بطرف جنوب و مشرق ارغنداب دو کوه بنام با با ولی ومرنجان واقع است . تعداد پنجاه قریه بدوطرف دریای ارغنداب موقعیت دارند که از مربوطات آن منطقه میباشند. پیداوار این منطقه میوه جات تازه و خشك است از قبیل انجیر آبجوش کشمش سبز وسرخ ، منقه، شکریاره قاموس جغرافیا، افغانستان ( ٥٠٠ مجلد ) تهیه عبدالعزیز میر محمد جان محمد ایراهیم خان رحیم علی خان غرة المعارف ٢٤-٨-٢٦
ارغنداب : ( ٨٢ ) ارغنداب پائین. و غیره که تقریباً سالانه بیش از دو هزار خروار بخارج صادر میشود. صنعت دستی مثل گلیم بافی وغیره در بین اهالی معمول است در ارغنداب يك فابريكۀ برق تأسیس شده که مرکز قندهار را برق میدهد. بعد از غنداب از کابل ۳۲۱ میل واز قندهار ٦ میل است . ارغنداب : علاقہ داری است مربوط قلات قندهار که مشتمل بر سی قریه است زمین علاقه داری ارغنداب حاصلخیز و آب وهوای آن خوشگوار است در ماه جدی ودلو درین منطقه برف میبارد ، پیشۀ اهالی اینجا دهقانی است پیدوار مهم این منطقه بادام است که برای تجارت بخارج برده میشود دریای ارغنداب ازینجا عبور نموده زمینهای این منطقه را آبیاری میکند يك دریای دیگر بنام دریای چله گر که از علاقہ داری دایچوپان عبور میکند بعلاقه داری ارغنداب داخل ودر حصۀ قریه فقرای بدریای ارغنداب وصل میشود ارغنده : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٦ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٢ ٢٨ ٣٤ قریه ایست که بفاصلۀ ١٦،٩٧ کیلومتر در جنوب شرق ارغنده علیا در علاقه پغمان واقع است . ( مربوط ولایت کابل ) ارغنده پائین : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٥ ٥٦ ٦٨ عرض البلد شمالی ٧٠ ٣٤ ٣٤ قریۀ ایست که بفاصلۀ ١٧،٤٨ کیلومتر در جنوب غرب مرکز پغمان واقع است . ( مربوط ولایت کابل )
ارغنده علیا : ( ۸۳ ) ار گون، ارغنده علیا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۰ ٥٤ ٦٨ عرض البلد شمالی . ٣٠ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ۱۳ ، ۳۱ كیلو متر در غرب كابل در علاقۀ پغمان . ( مربوط ولایت كابل ) ار کو ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۲ ٣٦ ۷۰ عرض البلد شمالی ۸ ۲ ۳۷ قریه ایست بفاصلۀ ۲۲ ، ۷۱ كیلومتر در جنوب غرب شهر فیض آباد . ( مربوط حكومت اعلای بدخشان ) ار كو رباط ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٦ ۲۸ ۷۰ عرض البلد شمالی ٤٣ ۲ ۳۷ قریه ایست بفاصلۀ ۹۳ ۱۳۰ كیلومتر در جنوب غرب شهر فیض آباد متصل سرك. ( مربوط حكومت اعلای بدخشان ) ار گون ، ثانیه دقیقه درجه ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . ٥٦ ٦٨ ۰۰ ۲۹ ۳۳ عرض البلد شمالی ۲۲ ٢٦ ٦٩ ۲۸ ٥٤ ۳۲ حکومتی درجه اول است مربوط ولایت جنوبی که در حدود ( ٣٦ ) میلی جنوب غرب گردیز مركز ولایت جنوبی واقع بوده ومر کز آن نیز بهمین نام یاد میشود مربوطات حكومتی مذ كور قرار ذیل است : ۱ - علاقه داری سرروضه واقع در شمال ار گون در عرض راه بین گردیز و ار گون . ۲ - علاقه داری سروبی واقع در شرق ار گون . ۳ - علاقه داری زیروك واقع در جنوب شرق ار گون . ٤ - علاقه داری برمل واقع در جنوب ار گون .
( ٨٤ ) ارگون، شیخان، سادات پیر کوتی، سرخس وازدهات بزرگ ارگون وده و هر کدام آن دارای (٣٠٠) الی (٥٠٠ ) خانه میباشد . اهالی ارگون بطور عمومی کسب دهقانی داشته اما ضمناً تجارت اموال وارداتی از هند وصادرات جلغوزه وچوب ارچه را که از کوهای خود آنها استحصال میشود نیز مینمایند . ارگی محمود : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٣ ٤٢ ٦٨ عرض البلد شمالی ٤٠ ١٤ ٣٥ چشمه ایست بفاصلهٔ ٢١ ، ٧٢ کیلومتر بطرف جنوب غرب مرکز خنجان . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) رمز : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٧ ٣٠ ٦٤ عرض البلد شمالی ٢٤ ٦ ٣٢ موضعیست بفاصلهٔ ١٢ ٣٤ کیلومتر در جنوب شرق قریهٔ نوزاد متعلق حکومت کلان كرشك . ( مربوط ولایت قندهار ) ارم زنی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٧ ٤٠ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤٢ ٣١ ٣١ قریه ایست بفاصلة ٠٣ ، ٢١ کیلو متر در جنوب شرق قریهٔ خوگیانی در علاقهٔ ارغستان . ( مربوط ولایت قندهار ) ارم کلی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤١ ٤١ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٤ ٤٧ ٣٣ قریه ایست بفاصلهٔ ١٠١٣ کیلومتر در غرب چمکنی مربوط حکومت جاجی چمکنی . ( متعلق ولایت جنوبی ) قاموس جغرافیاى افغانستان ( ٥٠٠٠ جلد ) بپره عبد العزیز میر مهتمم مطبعه عنایت خان معتمد ابراهیم خان رجب علی خان غرة المعارف ٢٤-٨-٢٦
ارملك : ( ٨٥ ) ار ملك : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۲ ٤٩ ٦٢ عرض البلد شمالی ٠ ٣٣ ٣٤ قريه ايست بفاصلهٔ ٣٧، ٩ كيلو متر در شمال شرق قريهٔ جوی نو . ( مربوط ولايت هرات ) ارملة ثانی : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٩ ١٢ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٧ ٢٥ ٣٣ قريه ايست بفاصلهٔ ٨، ٢٢ كيلو متر در جنوب شرق شهر گرديز . ( مربوط ولايت جنوبی ) ارمه : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٩ ١٩ ۷۱ عرض البلد شمالی ٤١ ٢٥ ٣٥ قريه ايست بفاصلۀ ٤٠ ، ٦٨ كيلو متر در شمال شرق قلعۀ اسمار متصل در یای باشگال يالندی . ( مربوط لایت مشرقی ) ارمه : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٠ ١ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٨ ٢٢ ٣٣ علاقه ایست بفاصلۀ ٦٧ ، ٢١ كيلو متر در جنوب شهر گرديز . ( مربوط ولايت جنوبی ) ارنجی : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٢٥ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤٨ ٥٨ ٣٦ موضعيست بفاصلهٔ ٩٤، ٥١ كيلو متر در شرق قلعهٔ آقچه . ( مربوط ولایت مزار شريف) قاموس جغه : فیائی افغانستان ( ٥٠٠ جله ) ب، عبد العزيز ح میر، حمید خانی ر سمندر خان رجب علی خان دائرة المعارف ٣-٩-٢٦
ارورث ( ٨٦ ) ارو : ارو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٧ ٣٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ٦ ٢٣ ٣٠ قریه ایست بفاصلهٔ ۱۹،۳٥ کیلو متر در شمال شرق قریهٔ رخه متصل دریای پنجشیر. (مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل) ار وا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٥ ٠٣ ٦٥ عرض البلد شمالی ٣٠ ٥١ ٣٠ قریهٔ ایست به فاصلهٔ ٨،٠٧٤ کیلو متر در جنوب غرب تکزار مربوط حکومت کلان شبر غان . ( متعلق ولایت مزار شریف ) اروانی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٤ ٥١ ٦٩ عرض البلد شمالی ٢٦ ٣١ ٣٣ قریهٔ ایست بفاصلهٔ ١٤،٠٩٥ کیلو متر در جنوب قلعهٔ میدان خواه در علاقهٔ متون در حکومت کلان خوست . ( مربوط ولایت جنوبی ) ارورت : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٠٤ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٠ ٢٢ ٣٨ کوتلیست بفاصله ۱۸،۰۷۷ کیلو متر در جنوب غ ب قریه روان بارتفاع تخمین ( ١٢٦٠٠ ) فت در علاقهٔ درواز . ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) ارورث : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٥٣ ٧٠ عرض البلد شمالی ٢١ ٢١ ٣٨ قریهٔ ایست بفاصلهٔ ٢٢،٠٨٣ کیلومتر در جنوب غرب قریهٔ روان در علاقهٔ درواز. ( مربوط حکومت اعلی بدخشان )
اروكی اروكی ، طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ( ۸۷ ) ثانيه ١٤ ۱۸ دقیقه ١٦ ٦ اره زنی ' درجه ٦٩ ٣٥ قريه ایست بفاصله ۷٫۰۹ کیلو متر در جنوب شهر جبل السراج : ) مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل ) ارون خیل : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٢٤ ٢٤ دقیقه ٧ ۲۳ درجه ٧٠ ٣٣ قریه ایست بفاصله ١٤٬٨٧ کیلومتر در شرق قلعه متون متصل سرك دره لاقه خوست. ( مربوط ولایت جنوبی ) اره بای : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٢٢ ۱۸ دقیقه ۳ ٢٥ درجه ٦٧ ۳۱ شیله ایست بفاصله ۲۷۰۱۱ کیلومتر در جنوب قلعه سر کاری ( معروف ) متعلق ارغستان ( مربوط ولایت قندهار ) اره زنی : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٩ ٥٤ ٧٠ عرض البلد شمالی ٥٨ ۳۸ ٣٤ قريه ايست بفاصله ٦٠٣٣ کیلومتر در شمال مرکز كنر . ) مربوط حکومت کلان اسمار ولایت شرقی ) اره زنی : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٥٣ ٧٠ عرض البلد شمالی ٥٠ ٣٦ ٣٤ قریه ایست بفاصله ۱۰۷۷ کیلو متر در شرق مرکز كنر . ) مربوط حکومت کلان اسمار ولایت مشرقی )
اره کش ( ٨٨ ) از در : اره کش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۰ ٥٩ ٦٨ عرض البلد شمالی ١ ٤ ٣٦ خرابه ایست بفاصله ٩٠٥٦ كیلو متر در غرب مركز نهرین . ( مربوط حکومت کلان یا همری ولایت قطغن ) اریق كاریز : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۰ ٥٢ ٦٥ عرض البلد شمالی ۲۸ ۲۹ ۳۷ کاریزیست كه بفاصله ١٦٠٤٧ كیلومتر در جنوب شرق مركز خمیاب واقع است. ( مربوط حکومت قرقین مزار شریف ) ارین گال : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٢ ١٩ ۷۱ عرض البلد شمالی ٣٠ ٤٥ ٣٥ کوتایست بفاصله ٧٠٦ كیلومتر كه در شمال قلعه سدی گل در علاقه نورستان واقع است ( مربوط ولایت مشرقی ) از بك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ١٦ ٧٠ عرض البلد شمالی ۲۰ ٩ ۳۷ قریه ایست بفاصله ٣١٠٦٥ كیلومتر در شمال غرب شهر فیض آباد . ( مربوط حكومت اعلای بدخشان ) از در : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ٤٠ ۷۰ عرض البلد شمالی ١٩ ٢٣ ۳۷ قریه ایست بفاصله ٤٦٠٨٧ كیلومتر در شمال شرق شهر فیض آباد . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) قاموس جغرافیایی افغانستان ( ٥٠٠٠ جلد ) ب ، عبدالعزیز ح میر محمد هاشم و مستشار خان رجب علی خان دائرة المعارف ٢ - ٩ - ٢٦
ازده : ( ۸۹ ) اسب کنس : ازده : قریه ایست بفاصلۀ ۲۰۰۲ کیلومتر در شمال غربی شهر فراه . (مربوط حکومت اعلی فراه) از غی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٢ ١٧ ٦٨ عرض البلد شمالی ١٥ ٥ ۳۳ قریه ایست که بفاصلۀ ٥٠٫٦٨ کیلومتر در جنوب قلعۀ اندر واقع است . ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) - ازم سگل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٤ ٣١ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣١ ٥٣ ٣٥ موضعيست که بفاصلۀ ٣١٠٤٢ کیلو متر در جنوب شرق قلعه تنکارار در علاقۀ سنگ چارک واقع است . ( مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف ) ازنه تپه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٦ ٤٠ ٦٩ عرض البلد شمالی ١ ٢٤ ٣٦ قریه ایست که بفاصلۀ ٢٤٠٠٧٣ کيلومتر در جنوب غرب مرکز اشم واقع است. ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) ازه خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦٨ ٤٦ ٢٤ عرض البلد شمالی ٣٣ ٣٧ ٢٠ قریه ایست بفاصلۀ ١٥٠٠٣ کیلو متر که در جنوب غرب قریۀ جوز خیل در علاقۀ خروار واقع است . ( مربوط ولایت کابل ) اسپ كنتس . ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٩ ١ ٧٠ عرض البلد شمالی ٣٣ ٢١ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ٣٠٠١٦٦ کیلو متر در جنوب غرب قریۀ باولی که دارای کوهها بوده و نزديك درياي سرخ آب در علاقۀ مغلی رود واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی )
اسپینکه چاه : ( ۹۰ ) اسپینکه چاه : ثانيه دقیقه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ۲ ٣٦ ١٤ ۲۸ اسپاندی کوت : درجه ٦٢ ۳۳ اسپین : اسپین رود : موضعیست بفاصله ۷۷، ۲۰ کیلو متر در شمال قلعهٔ شیندند متصل سر کینکه بطرف هرات میرود . طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ۱۹ ۳۰ دقیقه ٤٧ ٤٤ ( مربوط ولایت هرات ) درجه ٦٩ ٣٤ موضعیست بفاصلهٔ ۷۹ ، ۲۱ کیلو متر بطرف جنوب شرق قلعهٔ موسی خان در علاقه کوه صافی طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه دقیقه ٣٤ ۳۷ ( مربوط ولایت مشرقی ) درجه ٦٩ ٣٤ اسپ : رودیست بفاصلهٔ ١٤ ، ٤٨ کیلومتر بطرف جنوب شرق قرية پير محمد خان متصل سرك در نجراب و تگاب که بدریای کابل میریزد . طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٢٦ ٥٠ ( مربوط حکومت پروان ولایت کابل ) دقیقه ٤٩ ۱۷ درجه ٦٩ تخمین ٣٤ قریه ایست بفاصلهٔ ٢، ٥٣ کیلومتر در جنوب چهارتوت در علاقه حصارك خوگیانی. اسپاندی کوت : ثانيه دقیقه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٤٧ ۲ ۲ ١٤ ( مربوط ولایت مشرقی ) درجه ٦٩ ٣٤ موضعیست بفاصلهٔ ١٣ ، ٤٧ کیلو متر بطرف جنوب شرق تیریین در علاقه فلزائی. ( مربوط ولایت مشرقی ) قوسی چیه ۱ تباشر افغانستانی ( ۵۰۰۰ جلد ) ب ، ه عبدالعزيز ح میر سعید خان و شیر محمد خانج رجب علی خان د ائره المعارف ۷-۹-۲۶
اسپیران : (۹۱) اسیندی : اسپیران : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٥٢ ٤ ٥٨ ٦٠ ٣١ قریه ایست بفاصله ۹۵۰۹ کیلومتر در شمال غرب جوین درعلاقه فراه . ( مربوط حکومت اعلی فراه ) اسپیران : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٦ ١٠ ٥٩ ٦١ ٣١ رودیست بفاصله ۱۰۴۰۵۳ کیلو متر در شمال غرب جوین درعلاقه فراه و به رود هاروت میریزد . ( مربوط حکومت اعلی فراه ) اسپرف : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۰۰ ٢٤ ٥٦ ٥٦ ٦٥ ٣٤ موضعیست که بفاصله ۶۱۰۰۳۲ کیلو متر در شمال شرق قریه دولت یار در علاقه چغچران واقع است . ( مربوط حکومت کلان قورات هرات ) اسین : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ۱۳ ٣٦ ٥٥ ۱۸ ٦٩ ٣٤ قریه ایست که بفاصله ۳۸۰۷۷ کیلومتر بطرف جنوب مشرق قلعه نیزین غلزائی واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی ) اسیندی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٦ ۲۳ ۲۰ ۲۸ ٦٨ ۳۳ قریه ایست که بفاصله ۹۰۱۲ کیلومتر درجنوب غزنی متصل سرک در علاقه خواجه عمری واقع است . ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) قاموس جغرافائی افغانستان ( ٥٠٠٠ جلد ) ب . عبدالعزیز ح میر سعید خان ر میر محمدشفیع رجب علی خان دائرة المعارف ٧-٩-٢٦
اسپینی ، ( ۹۲ ) اسپيدر : اسپلی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ه .. ٦٦ عرض البلد شمالی ٦ ٢٦ ٣٦ شیله ایست که بفاصلۀ ٢٣٠.٥ کيلو متر در شمال شرق بوی نقره واقع بوده و آب آن به درۀ بند با با میریزد . ( مربوط ولایت مزار شریف ) اسپوری تیگاب : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٧ ٣٢ ٦٣ عرض البلد شمالی ٤٦ ٩ ٣٣ نهریست بفاصلۀ ٤٤١٣٤ کيلومتر در شمال غرب پرچمنان و برود غور میریزد در علاقۀ غورات . ( مربوط ولایت هرات ) اسپی اور : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . ٢١ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٥ ٣٧ ٣٤ نهریست بفاصلۀ ٨٣١٦٢ كيلومتر در غرب قريه نيل در علاقۀ یکولنگ و به دریای سرجنگل میریزد . ( مربوط حکومت کلان دایزنگی ولایت کابل ) اسپی بولاق : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ . ٦٥ عرض البلد شمالی ٤٨ ٥٩ ٣٣ دره ایست در علاقۀ غورات . ( مربوط ولایت هرات ) اسپيدر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٣ ٤١ ٣٣ قریه ایست که بفاصلۀ ٢٧،١١ کيلومتر در غرب سپین قلعه در علاقۀ غزنی واقع است. ( مربوط ولایت کابل )
اسپيدره ( ٩٣ ) اسپی - گک دره اسپیدره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٥ ٤٤ ٦٨ عرض البلد شمالی ٤٤ ٢٧ ٣٣ قریه ایست کوهستانی که فاصلهٔ ۲۰۰٫۷۷ کیلو متر در جنوب غرب قریهٔ چیتر خیل در علاقهٔ خروټی واقع است . ( مربوط حکومت کلان لهوگر ولایت کابل ) اسپی دله چو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ١٢ ٥٦ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٢ ٢٢ ٣٤ خانه ایست که بفاصلهٔ ١٢٠٫٤١ کیلومتر در شرق قلعهٔ بای کابل در علاقهٔ اوزبکی کابل است . ( مربوط ولایت کابل ) اسپی رك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ٤٦ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤٢ ٤٤ ٣٤ شیله ایست که بفاصلهٔ ۱۷٫۹۱ کیلومتر در غرب قریهٔ نيک در علاقهٔ یکاولنگ واقع است ( مربوط حکومت کلان دایزنگی ) اسپی سنگک : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٠٠ ٣١ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤٨ ٢٠ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ۱۲۰٫۶۷ کیلومتر در جنوب غرب قلعهٔ مشك در دایزنگی متصل سرك موقعیت دارد . ( مربوط حکومت کلان دایزنگی ولایت کابل ) اسپی - گك دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٠ ٣٢ ٧٧ عرض البلد شمالی ٣٠ ٢٠ ٣٤ دره ایست که بفاصلهٔ ۱۲۰٫۹۲ کیلو متر در جنوب غرب قلعهٔ مشك در دایزنگی بطرف جنوب غرب امتداد دارد . ( مربوط حکومت کلان دایزنگی ولایت کابل )
اسپين قلعه : ( ٩٤ ) اروانی : اسپين قلعه : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١١ ٦٩ عرض البلد شمالی ١٨ ٤٠ ٣٣ قلعه ايست بفاصلة ١٠,٣٨ کيلومتر در شمال شرق گرديز متصل سرك د علاقة غزني. ( مربوط ولایت کابل ) اسپين گندی ناری : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٣٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٠ ٥ ٣٣ کوتلیست بفاصلة ٥٨,٢٨ کيلومتر در جنوب شرق قرية( ووزی ) در علاقة جدران ( مربوط ولایت جنوبی ) استياد : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٥٠ ٦٤ عرض البلد شمالی ٥٩ ٨ ٣١ قعد اییست بفاصلة ٧٧,٥٢ کيلومتر در جنوب شرق قلندر ناور در علاقۀ گرم سير قندهار . ( مربوط حکومت کلان گرشک قندهار ) است او : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٤٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ٢٢ ٤٣ ٣٣ قرية ايست به فاصله ١٩ کيلومتر در شمال قلعه میدان خواجه در علاقۀ منگل . ( مربوط حکومت کلان خوست لایت جنوبی ) استاری مندر : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٥٩ ٤٩ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٥ ٣٣ ٣٣ کوتلیست بفاصلۀ ١٩ کيلومتر در جنوب شرق قلعه علی خیل . ( مربوط ولایت جنوبی )
استافی : ( ٩٥ ) استالف : استافی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٧ ٥ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٥ ١٦ ٣٢ قریه ست بفاصلة ٤٠،١ کیلو متر در جنوب شرق اتمان در کتواز . ( مربوط ولایت جنوبی ) استالف : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٨ ٤ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٨ ٤٩ ٣٤ علاقه داری است بفاصلة ٢٤ ، ١٨ کیلومتر بطرف شمال غرب سرای خواجه در کوهدامن . استالف دره ایست که در دامنه سلسله کوه پغمان کائن بوده از طرف شمال به علاقه داری استرغچ و از طرف جنوب به علاقه داری شکر دره واز طرف مشرق بعلاقه داری قره باغ و از طرف مغرب به منطقه حکومت غور بند محاط است . این قصبه در ٣٧ کیلومتری شهر کابل و ٢٥ کیلومتری چاریکار و در ٥ ، ١٢ کیلومتری سرایخواجه واقع است . سطح اراضی آن از نشیب و فراز های زیاد متشکل بوده و ارتفاع آن از سطح بحر به ٢٣٠٠ متر میرسد و از حیث ارتفاع وقشنگی يك صیغه جا ی خوبی را تشکیل داده ويك چشم اند از وسیع و يك قطعه پر باغ وسر سبز و شاداب را دار است و از وسط این درة قشنگ آب های بادی سرازیر شده و باسم آب درة استالف موسوم میباشد . درین صیفیه يك سرك منتظم موتر رو موجود است که حمل و نقل بتوسط موتر ها ر آن اجرا شده حاصلات زراعتی و تجارتی این منطقه ذریعه آنها نقل داره میشود . چون این دره قراریکه ذکر شد در دامنه سلسله کوه پغمان واقع است از ان رو در بهار سرد و در زمستان قدری برفگیر بوده اندازه بارش در اوقات سال تا به ٦٠٠ ملیمتر میرسد و درجه حرارت در تابستان از ٣٠ درجه سانتیگراد و برودت از ٢٢ درجه تحت صفر تجاوز نمیکند . درین دره باغ های متعدد متضمن هر نوع میوه جات به کثرت وجود داشته
استیج آن : ( ٩٦ ) استر : و از این رهگذر شهرت زیاد دارد اهالی این منطقه بطور عموم زارع و کسبه اند در تربیه و نگا هداشت اشجا رو مواشی نیز مهارت بسزا دا رند علاوه در فن آهنگری ، نجاری، بافندگی و کلالی مشهور بوده کاسه های لعابی و ستر نجی وفرینچرخانه و بیل های زراعتی آن مشهور است . این دره طور مجموعی دارای چهار هزار و شصت و پنج خانه و بیست سه قریه خورد و بز ر گ میباشد که قریه جات مهم ، بزر گ آن عبارت از ان قریه مزار قریه سره و حسن خیل، قریه زر گر ن ، قریه بوستان ، قلعة سوخته ، قرية ميران قلعة سليم ، قریه باغ شیخ ، قرية ده بالا ، قرية كلالان ، قرية خندان ، قریة کارد گری، قرية خواجه ميرك ، قریة سرای رئیس ، قرية گداره ، قریه محله وقرية خوجه حسن میباشد نظریه وسعت این منطقه يك علاقه داری بنام علاقه داری استالف در آنجا تشکیل شده در اصاً مربوط حکومت درجه اول کوهدامن میباشد . درین دره سرسبز وزیبا که از حیث مناظر دلکش خود یکی از بهترین دره ها بشمار میرود يك باب هوتل با جميع لو زم واشیای عصری بنا یافته که بالای يك تپة قشنگی قرار کن و اشجار تعمیر شده است واقعی عمارات آهن پوش عصری ییلاقی اهالی کابل درین باغهای زیبا جلب توجه می نماید که قشنگی دره را دو بالا میسازد استیج آن : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٦ ۱۲ ۱۷ عرض البلد شمالی ۳۷ ٤ ٣٦ کوتلیست بفاصلة ٠٢ ، ٥٥ کیلو متر در شرق مرکز منجان به ارتفاع ( ١٥٦٥٢ ) فت . ( مربوط جرم بدخشان ) استر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۱ ٥٤ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٦ ٥٨ ۳۴ قریه ایست در شمال شرق قلعة على خيل رعلاقة حاجی ( مربوط ولایت جنوبی ) قومية افغانى افغانستان ( ٥٠٠٠ جلد ) بمطبعة المعارف طبع گردید - محمد خان رجب خانی مدیر - عبدالرزاق مدیر تحرير ١٣٤٦-١٣٦٩
استر آب : ( ٩٧ ) استر آب : ثانیه طول البلد مشرقی ٨ عرض البلد شمالی ٦ دقیقه ٤٢ ٤١ ایستریث : درجه ٦٥ ٣٥ دره ایست که بفاصلة ٠٣ ٥٨٠ کیلومتر در جنوب شرق بل چراغ در علاقه در زاب گرزیوان واقع است . ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) استراب : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ٤٠ ٦٤ عرض البلد شمالی ٤٨ ٤٦ ٣٥ علاقه ایست در شرق بل چراغ در علاقه در زاب گرزیوان . ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) استر ستیا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٤ ٤٣ ٦٩ عرض البلد شمالی ٢٢ ٥١ ٣٣ نهریست بفاصله ٠٦٧ ١٢ کیلومتر در شمال شرقی قلعه علی خیل در علاقه جاجی ( مربوط ولایت جنوبی ) استر کیچ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٣ ٠ ٦٩ عرض البلد شمالی ٢٠ ٥٤ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٠٨ ٦٢٠ کیلو متر بطرف غرب قریة سر ولی . ( مربوط حکومت کلان شمالی ) استریت : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٠ ٣٧ ٧١ عرض البلد شمالی ٣٦ ٢٤ ٣٥ قریه ایست بفاصله ٠٦٨ ٥٠ کیلو متر در شمال قلعه اسمار . ( مربوط ولایت مشرقی ) قاموس جغرافیایی افغانستان ( ٥٠٠ م ) چاپ : عبد العزیز و میر محمد خان رجب علی خان دائرة المعارف ١٦-٩-٢٦
استغنی ثانی : ( ۹۸ ) استوفو : استغنی ثانی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۷ ۰ ۶۹ عرض البلد شمالی ٤٠ ۱۸ ۳۲ موضعيست بفاصلۀ ۳۷۰۰۷ کیلومتر در شرق اتمان در کته واز . ( مربوط غزنی ) استمو کاره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳ ٢٤ ۶۷ عرض البلد شمالی ۲۹ ۲۰ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ۲۷۰۱۱ کیلو متر در جنوب غرب قریه مشک در دایزنگی متصل سرك . (مربوط حکومت کلان دایزنگی ) استو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ۲۸ ۶۲ عرض البلد شمالی . ۰۰ ۳۳ دریا نیست بفاصلهٔ ۷۹۰۸۲ کیلو متر درجنوب شرق مرکز هرات و رودگز مبريزد و در علاقۀ گزاه واقع است . ( مربوط ولایت هرات ) استور مانی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۲ ۳۸ ۶۷ عرض البلد شمالی ٤٢ ۳۲ ۳۱ موضعيست بفاصلهٔ ۷۸۰۰۰ کیلومتر در جنوب شرق قریه فشنگی . ( مربوط فلات غلزائی قندهار ) استونو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . ۲۸ ۶۱ عرض البلد شمالی ٥٠ ۲۲ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ۰۱۶ ه کیلومتر در شمال مرکز قوریان. ( مربوط ولایت هرات )
استوی : ( ۹۹ ) استدان : استوی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٠ ٥٤ ٦٣ عرض البلد شمالی ٤٩ ٨ ٣٢ قریه ایست بفاصلهٔ ٨٢ ۰ ٥ کیلو متر در شرق قریه : چمان در علاقهٔ بکواه ( مربوط حکومت اعلای فراه ) استوی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٤ ١٨ ٦٣ عرض البلد شمالی ١٨ ٣ ٣٢ قریه ایست بفاصلهٔ ١٨٠٢٤ کیلو متر در جنوب غرب قلعهٔ دل آرام متصل مر کبیکه بطرف خاش میرود . ( مربوط حکومت اعلای فراه ) استوی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٦ ٣٢ ٧١ عرض البلد شمالی ١٣ ٤١ ٣٥ کوتلیست بفاصلهٔ ٢٠٠٧٧ کیلومتر در شرق قریهٔ سدی گل در علاقهٔ نورستان ارتفاع ( ١٥٣٠١ ) فت ( مربوط ولایت مشرقی ) استه دان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٠ ١٧ ٦٤ عرض البلد شمالی ٥٥ ١٧ ٣٣ شیله ایست بفاصلهٔ ٣١٠٦٧ کیلو متر در جنوب غرب قلعهٔ تیواره و آب آن بدهانهٔ تیگاب میریزد در علاقهٔ غورات . ( مربوط ولایت هرات ) استه دان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٦ ٢٠ ٦٤ عرض البلد شمالی ٥٣ ١٧ ٣٣ قریه ایست کوهستانی بفاصلهٔ ٣٤٠٩٦ کیلومتر در جنوب غرب قریهٔ تیواره در علاقهٔ غورات ( مربوط ولایت هرات )
( ١٠٠ ) استيا : ا - رخ ه استيا : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٥٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ٢٦ ٠٠ ٣٣ دریا ئیست بفاصلۀ ٨٧ ٢٧٠ کیلومتر در جنوب شرقی علی خیل در علاقۀ جاجی و بطرف شرق ميرود . ( مربوط ولایت سمت جنوبی ) استيا كوتل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٧ ٠٠ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٤ ٥٤ ٣٣ كوتليست بفاصلۀ ۱۷ ١٣٠ کیلومتر در شرق علی خیل د علاقۀ جاجی . ( مربوط ولایت جنوبی ) اسد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۲ ٢٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٨ ٩ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ٨ ٢٢٠ کیلومتر در شمال قلعۀ سبين بولدك . ( مربوط ولایت قندهار ) اسد ثانی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٠ ٣٦ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٤ ٩ ٣١ قریه ایست بفاصلۀ ٢٣٠٠٥ کيلو متر در شمال قلعۀ سبين بولدك . ( مربوط ولایت قند هار ) اسرخ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۲ ٣٨ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٤ ٤٠ ٣٥ موضعیست بفاصلۀ ٥٢ ١٠ کیلو متر از جنوب قلعۀ ناوك در علاقۀ شنده . ( مربوط حکومت کلان بلخ ولایت مزار شریف ) قاموس جغرافیائی افغانستان ( ٠٠ ١ ) چاپ مطبعۀ عبدالعزیز و فقیر محمد خان نجیب طبع خانۀ دائرۀ المعارف ١٩ - ١٣
اسفندیار : (۱۰۱) اسکك : اسفندپور : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۵۰ ۴ ۶۴ عرض البلد شمالی ۴۶ ۴۳ ۳۵ قریه ایست بفاصله ۱۶۰۹۷ کیلومتر در غرب قیصار متصل سر کینکه بطرف الا مرغاب میرود . (مربوط حکومت اعلی میمنه) اسفی داق : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۰ ۴۳ ۶۶ عرض البلد شمالی ۳۰ ۲۰ ۳۴ قریه ایست بفاصله ۹۰۱۲ کیلومتر در جنوب غرب پای کوتل دارای کوه ها در علاقه دایزنگی واقع است . (مربوط ولایت کابل) اسفی میدان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۴ ۱۱ ۶۶ عرض البلد شمالی ۳۵ ۱۵ ۳۵ قریه ایست بفاصله ۸۰۳۶ کیلومتر در شمال غرب دهانه شان در علاقه یکه ولنگ (مربوط حکومت کلان دایزنگی ولایت کابل) اسکار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۴۲ ۳۲ ۶۸ عرض البلد شمالی ۱۴ ۳۲ ۳۵ قریه ایست بفاصله ۴۶۰۱۱ کیلو متر بطرف شمال شرق کرداب متصل دره مسکر در علاقه دو آب (مربوط حکومت کلان سمنگان ولایت مزار شریف) اسکك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۴ ۳۹ ۶۱ عرض البلد شمالی ۵۴ ۴۹ ۳۲ قریه ایست که بفاصله ۸۰۱ کیلو متر در شمال انار دره واقع است . (مربوط حکومت اعلی فراه)
اسکله چك سنگ : ( ۱۰۲ ) اسلام : اسکله چك سنگ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳ ۲۷ ۷۱ عرض البلد شمالی ۱۸ ۱۳ ۳۷ قریه ایست بفاصله ۱۱۷۰٤ کیلو متر در جنوب شرق قلعۀ بون در علاقۀ شیوه ودارای کوه ها است . ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) اسکمن کماج : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۰ ۳ ۷۰ عرض البلد شمالی ۰ ٤٢ ۳۳ قریه ایست کوهستانی بفاصلۀ ۱۳۰،۹۳ کیلو متر در شمال غرب میدان خوله در علاقۀ جاجی میدان . ( مربوط ولایت جنوبی ) اسکن : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٦ ٥٣ ۷۰ عرض البلد شمالی ٥٤ ٣٦ ٣٦ قریه ایست بفاصلۀ ۲۲۰۱۸ کیلومتر در جنوب مرکز جرم . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) اسکتو کی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤ ۷ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٥ ۲۷ ٣٤ قریه ایست که بفاصلۀ ۱۵،۳ کیلومتر در جنوب قلعۀ لعل کریستانی در علاقۀ لعل وسرجنگل واقع است . ( مربوط حکومت کلان دایزنگی ولایت کابل ) اسلام : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٥ ٦٦ عرض البلد شمالی ٤ ٥٩ ٣٦ قریه ایست بفاصلۀ ٨٠،٨٦ کیلو متر در شمال غرب مرکز آقچۀ . ( مربوط ولایت مزار شریف ) قاموس جغرافیایی افغانستان ( ٥٠٠ ) جلد ب ، عبد العزیز محمد ابراهیم خان مدیر چاپ مطبعۀ خزان ادارۀ المعارف ٢٩-١-٣٦
اسلام (۱۰۳) اسلام قلعه : اسلام : ثانيه طول البلد مشرقی ٢١ دقیقه ٣٧ درجه ٦٧ عرض البلد شمالی ١٢ ١٤ ٣٢ قریه ایست بفاصله ۲۲،۸ کیلومتر در جنوب غرب قريه باره خیل در کتواژ . اسلام آباد : ثانیه دقیقه ( مربوط ولایت کابل ) درجه طول البلد مشرقی ٦ ٧٠ عرض البلد شمالی ٥٧ ٤٨ ٣٤ قريه ایست بفاصله ٦٧ ، ۱٢ کیلو متر در شمال مركز علاقه داری الیشنگ . اسلام پور : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه دقیقه ٣٤ ١٥ ( مربوط حکومت افغان ولایت مشرقی ) درجه ٣٨ ٢٠ ٧٠ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٣،٨ کیلومتر در شرق قریه شیوه در علاقه کنر متعلق حکومت اسمار . اسلام قلعه : ثانیه دقیقه طول البلد مشرقی ٥٣ عرض البلد شمالی ١٤ ( مربوط ولایت مشرقی ) درجه ٣ ٦١ ٤٠ ٣٤ موضعیست چاه دار بفاصله ١٢،٦٧ کیلومتر در شمال غرب کهسان متصل سرك. اسلام قلعه : ثانیه دقیقه ( مربوط ولایت هرات ) درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٤٨ ٢٠ ٥١ ١٣ ٦٤ ٣٦ قریه ایست بفاصله ٥٩ ، ٤٥ كسيلاومتر در شمال شهر میمنه متصل سر کیبکه بطرف شیرین تگاب میرود . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) قاموس جغرافیائی افغانستان ( ٥٠٠ ) جلد چاپ : عبدالعمزیز محمد ابراهیم خان دایرة المعارف ٢٩-٢-٣١
اسلامی : ( ١٠٤ ) اسمار : اسلامی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣١ ٣ ٧١ عرض البلد شمالی ٣٧ ٨ ٣٤ قریه ایست بفاصلهٔ ٧٠٦ كیلو متر در شمال قریهٔ در بند در علاقهٔ مهمند ( مربوط ولایت مشرقی ) اسلام : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٥ ٢٣ ٦٢ عرض البلد شمالی ٣٢ ٩ ٣٥ دره ئیست که به دریای شور لابه میریزد در علاقه كشك قره تپه . ( مربوط ولایت هرات ) اسلم : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ٤ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٨ ٢١ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ٠٨٦ كیلومتر بطرف جنوب غرب چار آسیاب . ( مربوط ولایت کابل ) اسلم : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٧ ٠٣ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢ ٠٠ ٣٤ قریه ایست بفاصلهٔ ٤٠١٣ كیلومتر در جنوب قریۀ شبر آباد و علاقه تلاته زانی . ( مربوط ولایت قندهار ) اسمار : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥١ ٣٠ ٧١ عرض البلد شمالی ٤٨ ٤٤ ٣٤ یکی از مهمترین دهکده های دره کنر که از نقطۀ نظر سوق الجیشی و مراودات در دره های پر پیچ هندوکش جنوب شرقی دارای اهمیتی بوده وهست اسمار است که موقعیت جغرافیائی آنرا می توان تقریباً در وسط درهٔ معروف کنر قرار داد ، درهٔ کنر که اسمار نقطهٔ وسطی آنرا تشكیل داده است
اسمار ( 100 ) اسحاق بولاق معبر مهمی است که یکطرف از راه دره های فرعی ( باشگل ) و ( ارنوی ) و کوتل های ( مندل ) و ( دورو ) یا بعبارت دیگر از راه ( بریکوت ) و ( لندی سین ) و ( کامدیش ) و ( دیوانه بابا ) بدره منجان بدخشان منتهی می شود و از جانب دیگر راه هائی از ان علاقه های باجور و چترال و سوات رفته است و آنچه اینجا قابل ملاحظه است موقعیت اسمار روی یکی از راه های عمده است که منزل به منزل اسمار را به ( پشت ) و ( جندول ) و ( نوا گئی ) و ( دیر ) وصل می کند و بدینطریق راهی بطرف دره ( پنجکوره ) و ( سوات ) باز می شود و از اینجا اهمیت اسمار روی راه ها و روی خط سرحدی هویدا می گردد . بیشتر اشاره شد که اسمار تقریبا در وسط دره طولانی کنر واقع شده شکل دره کنر که از ( دشت گمبیری ) تا ( چغه سرای ) و مدخل ( دره پیچ ) کشاده میباشد به تدریج تنگ شده میرود در محلی که اسمار واقع است دره یکنوع فراخی نسبتآ مثلث نمائی بخود میگیرد که کوها و تپه ها آنرا احاطه کرده ورود خانه از بستر سنگی ته آن عبور میکند . هوای اسمار گرم و بادهای مخالف زیاد دارد وا زین نقطه نظر خراب ترین نقطه دره شاداب کنر میباشد . اهمیت اسمار سراسر منوط به موقعیت جغرافیائی سرحدی و در نتیجه به رول سوق الجیشی آنست جدارهای کوها و تپه ها در حصص غربی بلند تر و در سمت شرقی هموارتر میباشد . وطوریکه گفتیم یکی از راهی عمده باجور از اینجا از میان تپه ها و کوها میگذرد . اسمار از نقطه نظر تشکیلات اداری امروزی دارای يك حکومت درجه اول میباشد. ( مربوط ولایت مشرقی ) اسحاق بولاق : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی 27 3 64 عرض البلد شمالی 41 51 35 کوتلیست بفاصله 8 30 کیلومتر در شمال غرب فیصار . ( مربوط حکومت اعلی میمنه ) قاموس جغرافیای افغانستان ( 50 ) جلد دوم طبع مطبعه عمو میه کابل سنه 1318 هـ ش طبع دوم 8000 جلد 26-10-39
اسمعیل : ( ١٠٦ ) اسمعیل جای : اسمعیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٨ ١٩ ٦٣ عرض البلد شمالی ٢٢ ٣٧ ٣ قلعه ایست بفاصلۀ ٥٦ ، ٤ کیلو متر در شمال بالا مرغاب متصل سر کپکه بطرف میمنه میرود . ( مربوط حکومت کلان بادغیسات ولایت هرات ) اسماعیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ١٢ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣ ٣٢ ٣٤ قلعه ایست بفاصلۀ ٥٨، ٦ کیلو متر بطرف شمال شهر کابل . ( مربوط ولایت کابل ) اسمعیل آی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٢ ١٩ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٤ ٣٠ ٣١ قریه ایست بفاصلۀ ٧١ ، ٢٢ کیلو متر در جنوب غرب قریۀ خو گیانی در علاقۀ ارغستان . ( مربوط ولایت قندهار ) اسمعیل تگاب : ثانیه دقیقه درجۀ طول البلد مشرقی ٢٠ ٥ ٦٣ عرض البلد شمالی ٤٨ ٧ ٣٤ نهریست بفاصلۀ ٢٠٩ ، ٣٤ کیلو متر در جنوب قلعۀ نو و به نهر لاخان میریزد در علاقۀ باد غیسات . ( مربوط ولایت هرات ) اسمعیل جوی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٩ ٣ ٦٧ عرض البلد شمالی ٣١ ٥٥ ٣١ قریه ایست بفاصلۀ ٨٣ ، ٥ کیلو متر در جنوب شرق قلات غلزائی . ( مربوط ولایت قند هار )
اسمعیل خیل : ( ۱۰۷ ) اشتاوی : اسمعیل خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ٠٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ٦ ٢٤ ٣٤ قریه ایست بفاصله ۲۳۰۲۷ کیلو متر بطرف جنوب شرق قریه چنگدلك در سرخرود . ( مربوط ولایت مشرقی ) اسمعیل خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٠ ٤٤ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٦ ١٨ ٣٣ قریه ایست بفاصله ٢٤٠٠٧ کیلومتر در جنوب غرب قریه متون در علاقه خوست. ( مربوط ولایت جنوبی ) اسمبر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ ١٦ ٦٤ عرض البلد شمالی ٤٢ ٤٣ ٣١ قریه ایست بفاصله ١٥٠٤٥ کیلومتر در جنوب غرب گرشك در علاقه نهر سراج. ( مربوط ولایت قندهار ) اسنسکو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٠ ١٢ ٧١ عرض البلد شمالی ٤١ ٣ ٣٨ شپله ایست بفاصله ۸۲۰۰۷ کیلومتر در جنوب شرق قلعه خم در علاقه درواز . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) اسپر کی : قریه ایست مربوط حکومت کلان خوست . ( ولایت جنوبی ) اشتاوی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٧ ٠٨ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٢ ٢٦ ٣٤ موضعیست بفاصله ٢٦٠٠٦ کیلو متر بطرف شمال قریه آرام تل نورستان . ( مربوط ولایت مشرقی )
اشتراغ : ( ۱۰۸ ) اشر یی خاور : اشتراغ : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۰۰ ٤٦ ٧١ عرض البلد شمالی ٤٨ ٣٧ ٣٦ نهریست بفاصلة ٢٦ ، ٣٨ كیلومتر در جنوب شرق اشكاشم ، متعلق حکومت زيباك وبدریای آب پنج میریزد . ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) اشتراغ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٤٧ ٧١ عرض البلد شمالی ٢٦ ٣٨ ٣٦ قريه ايست بفاصلة ٤٣ ، ٣٢ كیلومتر در شرق قلعة اشكاشم متصل سرك متعلق حكومت زيباك . ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) اشتر گران : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٤ ١٧ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٤ ٧ ٣٥ قريه ايست بفاصلة ١٣ ، ١٠ كيلو متر در شرق شهر جبل السراج متصل سرك . ( مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل ) اشتلت : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٩ ٣٩ ٧٠ عرض البلد شمالی ١٨ ٣٥ ٣٧ قريه ايست بفاصلة ٨٤، ٥٣ كيلومتر در شمال شهر فیض آباد . ( مربوط حکومت اعلی بدخشان ) اشربی خاور : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی • ٢١ ٧١ عرض البلد شمالی ٣٠ ٨ ٣٥ شيله يست بفاصلة ٩٤ ، ٣٢ كيلو متر در شمال اسمار . ( مربوط ولایت مشرقی ) قاموس جغرافیایی افغانستان ( ٥٠٠ ) جلد چاپ مطبعه عمومی ریاست پوهنه، تقویم خان مدیر چاپ، طاهر خان مهتمم، راتب ٨-١-٢٦
اشرف : ( ۱۰۹ ) اشرف قاعه : اشرف : ثانیه طول البلد مشرقی A عرض البلد شمالی ٦ دقیقه ۱۷ ۲۰ درجه ٦٨ ۳۰ قریه ایست بفاصلة ٦٠٣٣ كيلو متر طرف شمال شرق قریه گرد ب متصل سرك در علاقه دو آب اشرف : ثانیه طول البلد مشرقی ٢٤ عرض البلد شمالی ٣٤ ( مربوط حکومت کلان متمان ) دقیقه درجه ۲۷ ٢٦ ٦٠ ۳۱ قریه ایست به صلة ٦٠٠٠ كيلو متر در جنوب شرق قرية جو كيياني در علاقه كشك سود . اشرف : ثانیه دقیقه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٢٤ ٣٤ ۳۳ ٤٠ ( مربوط ولایت قندهار ) درجه ٦٦ ۳۱ قریه ایست بفاصلة ٨٢٠٣٥ کلومتر در جنوب غرب قريه چاهك در علاقه تر نك و جلدك متعلق حکومت کلان قلات اشرف : انیه دقیقه طول البلد مشرقی عرض ا لبلد شمالی ۳۱ ٤٧ ٦٧ ( مربوط ولایت قندهار ) درجه ٦٩ ۳۳ قریه ایست بفاصلة ٦٠٥٨ كيلو متر در جنوب قریه حصارك در علاقه لو كر ( مربوط ولایت کابل ) اشرف قلعه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ١٣ ۲۹ ۱ ٦٦ ۳۱ قریه ایست بفاصلة ٨٠١ کیلومتر در شرق قلعه سين ولدك ( مربوط ولایت قندهار ) قاموس جغرافیای افغانستان (٥٠٠) جلد به اهتمام عبد العزیز ح مدیر معارف خان را قم مطبعه ماشین خانه حبيبيه من دائره المعارف ۱۳۰۰ - ٢٦
اشرف نادر : ( ۱۱۰ ) اشکامل : اشرف نادر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٢٤ ١٦ ٦٤ عرض البلد شمالی ٢٤ ٥٥ ٣٠ دنده ایست بفاصله ۷۶۰۰۲ کیلومتر در شمال قریه سنگک در علاقه گرم سیر متعلق گرشك . ( مربوط ولایت قندهار ) اشق شور : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٦ ١٦ ٦٤ عرض البلد شمالی ٣٠ ٥٥ ٣٠ نهریست بفاصله ٥٨/٢٨ کیلومتر در شمال قریه قیصار بمجریای قیصار میریزد. ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) اشك آباد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٨ ٣ ٦٥ عرض البلد شمالی ١٨ ٣٨ ٣١ قریه ایست بفاصله ۲۰٫۲۸ کیلو متر در علاقه كشك نخود ( مربوط ولایت قندهار ) اشکاشم : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣ ٣٦ ٧١ عرض البلد شمالی ٥٠ ٤٠ ٣٦ قلعه ایست در مرکز حکومت اشکاشم متصل بمركز مضاف حكومت زيباك . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) اشکامل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٨ ٣٣ ٧١ عرض البلد شمالی ١ ٤١ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ۳۰٫۲۹ کیلومتر در غرب قلعه اشکاشم واقع است . متعلق حكومت زيباك . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان )
اشکان : ( ۱۱۱ ) اشکیلکک: اشکان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٤ . ۷۱ عرض البلد شمالی ١٦ ٥٥ ٣٦ قریه ایست بفاصلۀ ۱۷۰۹۰ کیلو متر در جنوب شرق قریۀ خیر آباد در علاقۀ جرم . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) اشکری : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٤ ١٠ ٦٩ عرض البلد شمالی ۲۲ ٥٧ ٣١ موضعیست که در علاقۀ کتواژ موقعیت دارد . ( مربوط ولایت کابل ) اشکمش : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . . ٦٩ عرض البلد شمالی .. ۱۷ ٣٦ حکومتیست مربوط حکومت کلان تالقان ( ولایت قطغن ) اشکن : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٠ ٤ ۷۰ عرض البلد شمالی ٤ ۷ ٣٥ کوهیست بطرف شمال پش دره متعلق نورستان . ( مربوط ولایت مشرقی ) اشکه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۷ ٢٦ ٦٧ عرض البلد شمالی ۲۳ ۱۳ ٣٣ قریه ایست بفاصلۀ ۱۲٠٦٧ کیلومتر در شرق قلعۀ سنگ ماشه در علاقۀ جاغوری ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) اشکیلکک : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۷ ٥٧ ٦٥ عرض البلد شمالی ۲ ٤١ ٣٥ دره ایست بفاصلۀ ۹۰۱۲۳ کیلومتر در جنوب غرب تکزار در علاقۀ سنگ چارک . ( مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف )
( ۱۱۳ ) اشكينك : اشكينك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٠ ٩ ٦٢ عرض البلد شمالی ٥٦ ١٤ ٣٠ قریه ایست فاصله ۱۱۹ کیلومتر در جنوب شرق قلعه چهار برجك متصل سرك ( مربوط حکومت اعلای فراه ) اشكينك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١ ٣ ٦٢ عرض البلد شمالی ٤٢ ٣٢ نی زاریست در جنوب غرب قلعة چخانسور ( مربوط حکومت علای فراه ) اشكينك : ثانیه دقیقه درج طول البلد مشرقی ١٨ ١٣ ٦٢ عرض البلد شمالی ٢٩ ١٣ ٣٠ قلعه يست فاصله ٢٤ ۱۸۰ کیلومتر در جنوب شرق قلعه چهار برجك متصل سرك. ( مربوط حکومت اعلای فراه ) اشلان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٣ ١ ٦٨ عرض البلد شمالی ٢٥ ٤٩ ٣٢ قریه ایست بفاصله ٣٨٠٠١ كيلومتر در شمال غزب قلعه ادین خیل در علاقه مقرب ( مربوط حکومت کلان غزنی ولایت کابل ) اشلر دره : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٤٦ ٨ ٦٥ عرض البلد شمالی ١٣ ٥٤ ٣٥ دره ایست بفاصله ۱۲۰۹۲ کیلومتر در شمال بچراغ در علاقه درزاب کرزیوان. ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) اشم : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١ ٥١ ٦٤ عرض البلد شمالی ٨ ٢ ٣٦ قریه ایست فاصله ٠٤ ٢٥٠ كيلو متر در شمال شهر میمنه متصل سر كبيكه بطرف شیرین تگاب میرود . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) قاموسی جغرافیائی افغانستان (٥٠٠ ) جلد بمطبعه عبدالعزيزخ ) میرسیدخان وقلم محمد خان ) حبيب طبيعان دائرة اعصاریه ١٠-٢٦ اشم :
اعظم خان ۱۱۳ اشمانزئی اشما نزئی : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ۲۲ ۲۹ دقیقه ۲۳ ٢٤ درجه ٦٩ ٣٤ قریه ایست بفاصله ٤٦٠٦٣ کیلومتر بطرف جنوب غرب قریه سروبی . ( مربوط ولایت مشرقی ) اشمره : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانیه ۱۹ ۳۰ دقیقه ۲۹ ۰۸ درجه ۷۲ ٣٦ قریه ایست بفاصله ٣٤٠٠٥ کیلومتر در جنوب غرب قلعه پنجه در علاقه واخان . ( مربوط حكومت ريبك بدخشان ) اشمین کوتل : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٤٢ ۳۲ دقیقه ۱۹ ۷ درجه ٦٤ ۳۳ كوتليست بفاصلة ٦٠٠٨ کيلومتر در جنوب از بی قلعه بارتفاع تخمينا (۱۱۳۰)فت در علاقه بکواى خاشرود . ( مربوط حکومت اعلای فراه ) اصفهان : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ٢٤ ٢٤ دقیقه ٥٠ ٤٢ درجه ٦٦ ٣٦ نهریست بفاصله ٣٣٠٩٥ کلومتر در شمال غرب قریه و زیر آباد در علاقه بلخ که به نهر عبد الله میریزد . ( مربوط ولایت مزار شریف ) اعظم خان : طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ثانيه ۱۸ ۱ دقیقه ۱۰ ۹ درجه ٦٢ ۳۰ موضعيست بفاصله ٣٥٠٤٧ کیلومتر در جنوب غرب قریه خوگی در علاقه گرم سيل وريگستان . ( مربوط حکومت کلان كشك قندهار ) قاموس جغرافائی افغانستان : (٥٠٠) جلد چا ب محمد عمر خان ، میرصعیدخان را عبد الغنی خان رجب غاءطبع، دائرة المعارف ۲۱-۱۰-٢٦
اعظم خان : ١١٤ اغبك : اعظم خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٦ ٤٨ ٦٣ عرض البلد شمالی ٧ ١٧ ٣١ موضعيست بفاصلۀ ٤٨ ، ١٧ کیلومتر در شمال شرق قریه گنبد سوریز واقع در علاقه پشت رود زمین داور . ( مربوط ولایت قند هار ) اعظم خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٢ ٣٤ ٦٢ عرض البلد شمالی ٢٤ ٩ ٣٠ قریه ایست بفاصلۀ ٤٩ ، ٥٤ کیلومتر در جنوب شرق قلعه چهار برجك . ( مربوط حکومت چخانسور فراه ) اعظم خيل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٩ ٤٥ ٦٩ عرض البلد شمالی ٣٣ ٣٧ ٣٤ قریه ایست بفاصلۀ ٦١ ، ٨ کیلومتر بطرف شمال قریه سروبی متصل رود اوربین. ( مربوط ولایت مشرقی ) اعظم قلعه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٠ ٠٦ ٦٥ عرض البلد شمالی ٢٣ ٢٨ ٣١ قلعه ایست بفاصلۀ ٨ ، ٢٢ کیلومتر در شمال شرق شهر قند هار . ( مربوط ولایت قند هار ) اغبك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٣٦ ٤٩ ٧٠ عرض البلد شمالی ١٤ ٥٠ ٣٥ قریه ایست که بفاصلۀ ٧٣ ، ١٧ کیلو متر بطرف جنوب غرب قریه غماز در منجان واقع است . ( مربوط ولایت قطغن )
اغر آباد : ۱۱۰ اغل شی خوی ( ثانی ) : اغر آباد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤١ ۱۳ ۷۰ عرض البلد شمالی ٠ ۳۲ ٣٤ قلعه ایست بفاصلهٔ ۱۵،۴۰ کیلومتر در جنوب قلعهٔ السراج در علاقه لغمان . ( مربوط ولایت مشرقی ) اغری سنگ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٤٨ ٤٣ ٣٨ عرض البلد ٢٦ ٣٠ ٣٠ قریه ایست بفاصلهٔ ۷۰۳۴ کیلومتر بطرف جنوب دوشی متصل درهٔ خواجه زاهد . ( مربوط ولایت قطغن ) افزو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٢٥ ٢٤ ۷۰ عرض البلد ۱۲ ۱۸ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ۲۱۰۲۸ کیلومتر در جنوب شهر جلال آباد واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی ) اغل شی خو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ٦٢ ٤ ٦٩ عرض البلد ٣٠ ٤٠ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ۷،۶ کیلو متر بطرف جنوب سرای خواجه متصل سرک در کوهدامن واقع است . ( مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل ) اغل شی خوی ( ثانی ) : ثانیه دقیقه درجه طول البلد ١٦ ۱ ٦٩ عرض البلد ۱۱ ٤٠ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ١٣،٤ کیلو متر بطرف جنوب غرب سرای خواجه در کوهدامن واقع است . ( مربوط حکومت کلان شمالی )
افضل ١١٦ افضل خان افضل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٥٢ ٦٠ عرض البلد شمالی ٢٩ ٤١ ٣٢ قریه ایست بفاصلة ٧٠٦ كيلو متر در شمال قلعه کدام در علاقه تیزین ( مربوط ولایت مشرقی ) افضل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٨ ٤٩ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤٧ ٤٩ ٣٢ قریه ایست بفاصلة ٦٠٣٣ کيلو متر در جنوب شرق قلعه سر کاری مقر. ( مربوط حکومت کلان غزنی ) افضل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٢ ٥٩ ٦١ عرض البلد شمالی ٤٠ ٤٤ ٣٤ کوتلیست که بفاصله ٧٧٠٩٣ کیلو متر در شمال غرب مرکز هرات در علاقه انجيل واقع است . ( مربوط ولایت هرات ) افضل ثانی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٠ ٤٠ ٦٠ عرض البلد شمالی ١٣ ٣٧ ٣٢ قریه ایست بفاصله ١٥٠٢ کیلومتر در جنوب غرب قلعه کدام در علاقه تیزین. ( مربوط ولایت قندهار ) افضل خان: ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٠ ١٢ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤٨ ٢٨ ٣٤ قلعه ایست بفاصلة ١٦٠٧٢ كيلو متر بطرف جنوب شرق سرای خواجه در کوهدامن . ( مربوط حکومت کلان شمالی ولایت کابل )
افغان : ( ۱۱۷ ) افغان : افغان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۵۶ ۴ ۷۱ البلد شمالی ۲۹ ۷ ٣٤ تهانه ایست که بفاصلهٔ ۱۳ ، ۸۰ کیلو متر در شمال قریه در بند در علاقه مهمند دره واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی ) افغان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۴۹ ۴۲ ٦١ عرض البلد شمالی ۲۵ ۱۸ ٣٠ تهانه ایست بفاصلهٔ ۶۱ ، ۱٤ کیلو متر در غرب قلعهٔ چار برجك . ( مربوط چخانسور وحکومت اعلای فراه ) افغان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۲۷ ۲۹ ٦٤ عرض البلد شمالی ۱۱ ۲۲ ٣٤ قریه ایست بفاصلهٔ ۲۹ ، ۳ کیلو متر در جنوب شرق اوزاد . ( مربوط حکومت کلان گرشك قندهار ) افغان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱۹ ۱۷ ٦٢ عرض البلد شمالی ۳۱ ۲۲ ۳۳ قریه ایست بفاصلهٔ ٤٧ ، ١٦ کیلو متر در شمال شرق قلعهٔ شین دند . ( مربوط ولایت هرات ) افغان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۱ ٤٩ ٦٩ عرض البلد شمالی ۳ ٤٧ ٣٦ قلعه ایست بفاصلهٔ ۷۲ ، ۱۷ کیلومتر در غرب مرکز کشم متصل سرك . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) قاموس جغرافیائی افغانستان : (٥٠٠) جلد بـ عبدالعزیز ۱۹۰۲ میر سعید خان ر۱ گل محمد خان ر مجید پارنجان دائرۃ المعارف ٦-١١-٢٦
افغان : ( ۱۱۸ ) اکبر خیل : افغان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۳۰ ٤٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ۲۹ ٤٦ ٣٦ قلعه ایست بفاصلۀ ۱۷،۷۵ کیلومتر در غرب مرکز کشم متصل سرك ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) افلاطون چاه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۸ ١٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ٥٩ ۰۳ ۳۰ موضعی است چاه دار بفاصلۀ ۳۰،۲۱ کیلومتر در شمال غرب غفور آملی در علاقۀ سپین بولدك . ( مربوط ولایت قندهار ) اق ملك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤٤ ۰۲ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٤ ٤١ ٣٦ قریه ایست بفاصلۀ ۱۲،۶۷ کیلو متر در جنوب قریۀ وزیر آباد در علاقۀ بلخ . ( مربوط مزار شریف ) آقته روز بگیر : قریه ایست بفاصلۀ ۲۳،۲ کیلومتر در غرب مرکز بلخ . ( مربوط ولایت مزار شریف ) اکبر خان آتی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۰۸ ٤٠ ٦٦ عرض البلد شمالی ۲۰ ٤٩ ۳۱ قریه ایست بفاصلۀ ۰،۵۲ کیلو متر در جنوب شرق قریۀ چاهك در علاقۀ ترنك جلدك . ( مربوط حکومت کلان قلات ولایت قندهار ) اکبر خیل : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٤ ٤٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ٢٤ ۱۷ ٣٤ قریه ایست که بفاصلۀ ٣٥،۹۸ کیلومتر بطرف جنوب مشرق تیزین واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی )
اکرم ( ۱۱۹ ) اکوری اکرم : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ٣ ٦٥ عرض البلد شمالی ٣٠ ٣٦ ٣١ قریه ایست بفاصلة ٢٠٥٣ كیلومتر در جنوب قریۀ خاکیانی در علاقۀ كشك نخود . ( مربوط ولایت قندهار ) اکرم خان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . ٤٦ ٦٦ عرض البلد شمالی ٧ ٥٤ ٣١ قریه ایست بفاصلۀ ٦٥٠٨٨ كیلو متر در جنوب شرقی قریۀ چامك در علاقۀ تر نك وجامك . ( مربوط حكومت كلان قلات ولایت قندهار ) ا كبو : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٨ ٢٤ ٦٨ عرض البلد شمالی ٢٠ ٤٠ ٣٣ قلعه ایست بفاصلۀ ٤٠٠٦١ كیلومتر در جنوب غربی قریه سلطان خیل متصل دریای غزنی در علاقۀ وردك ( مربوط حكومت كلان لوگر ) اكل قیجر : ثانیه دقیقه درجه طول لبلد مشرقی ١ ٥٩ ٦٦ عرض البلد شمالی ١٨ ٤٤ ٣٦ قریه ایست كه بفاصلۀ ١١٠٤٢ كیلومتر در جنوب شرقی قریۀ وزیر آباد متصل سرك در علاقۀ بلخ واقع است . ( مربوط ولایت مزار شریف ) ا کوری : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٠ ٥٣ ٦٧ عرض البلد شمالی ١٢ ٥٢ ٣٢ قریه ایست بفاصلۀ ١٠٠١٣ كیلو متر در شرق قلعه سر کاری مقر . ( مربوط حكومت كلان غزنی )
ا که زئی ۱ ( ۱۲۰ ) ا گالنسي ) ا که زئی ۱ ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۶ ۱۷ ۶۳ عرض البلد شمالی ۱۳ ۳۸ ۳۵ قریه ایست بفاصله ۶۰۸۴ کیلومتر در شمال قلعه بالا مرغاب متصل دریای مرغاب ( مربوط حکومت کلان بادغیسات ) ا که زئی ۱ ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۰ ۲۰ ۶۰ عرض البلد شمالی ۱۶ ۶ ۳۲ قریه ایست کوهستانی بفاصلہ ۱۵۰۴ کیلومتر در شمال غرب قلعہ احہ در علاقہ کاریز ( مربوط ولایت قندهار ) ا كيك ، ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی ۱۲ ۱ ۶۲ عرض البلد شمالی ٤٧ ۳۰ ۳۰ دشتیست در شمال غرب قلعه چار برجك . ( مربوط حکومت چخانسور فراه ) ا کیم، ثانيه دقيقه درجه طول البلد شرقی ٢٤ ۱۱ ٦٥ عرض البلد شمالی ۷ ۸ ۳۷ موضعیست دارای حوض که بفاصلهٔ ۳۵۰۰۸۷ کیلومتر در شمال شهر اند خوی ومتصل سر کینکه بطرف اندخوی میرود موقعیت دارد . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) ا گالنسی ، ثانیه دقيقه درجه طول البلد شرقی ۵۸ ۳۲ ۷۱ عرض البلد شمالی ١٤ ٢٥ ٣٥ قریه ایست کوهستانی بفاصله ۶۲۰۰۸ کیلومتر در شمال قلعه اسمار متصل دریای لندی در علاقہ اسمار . ( مربوط ولایت مشرقی ) قاموس جغرافیائی افغانستان (٥٠٠) جلد بطبع عبدالعزيز م. ا. مير سعيد طاهريان د گیل محمد خان رحیم علیخان د دایرة المعارف ٢٦٠١١٠٦
اکام. ( ۱۲۱ ) اگل فره . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٦ ١٧ ٧٠ عرض البلد شمالی ٤٧ ١١ ٣٤ قریه ایست بفاصلة ٦٦ ٠ ٣٠ کيلو متر در شمال غرب ده بالا در علاقه رودات . ( مربوط حکومت کلان شنوار مشرقی ) اگرو. ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی . ١٩ ٧١ عرض البلد شمالی ٣٠ ٢٤ ٣٠ قریه ایست که بفاصلۀ ٦٨ ٠ ٦٩ کیلو متر در شمال غرب آسار در علاقه آسار واقع است . ( مربوط ولایت مشرقی ) اگربار . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۲ ٥٧ ٦٤ عرض البلد شمالی ۱۳ ٤٦ ٣٦ قریه ایست بفاصلۀ ٧ ٠ ٢٦ کيلو متر که در جنوب غرب شهر اندخوى نزديك نهر رام گل تکاب موقعیت دارد . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) اگری كيوك . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٦ . ٦٢ عرض البلد شمالی ٣٦ ٢٣ ٣٠ دریائیست بفاصله ٩٧ ٠ ٥٣ کیلو متر در شمال شرق قریه گسلران در علاقه گلمران که بطرف شرق میرود . ( مربوط ولایت هرات ) اکل قره . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤ ١ ٦٠ عرض البلد شمالی ٢٦ ٥٠ ٣٦ قریه ایست کوهستانی که بفاصلة ٤٧ ٠ ١٦ کیلو متر در جنوب شهر اند خوی متصل سرك واقع میباشد . ( مربوط حکومت اعلای میمنه )
( ۱۲۲ ) الا رباط ، اگلمنکک ، طول البلد شرقی ۳۹ ٥٦ ٦٣ عرض البلد شمالی ۳۰ ۱۹ ۳۳ قريه ايست كوهستانی بفاصلة ١١٠٤ كيلو متر در شمال شرقى قريه واشير در علاقه نوزاد . ( مربوط حکومت اعلای فراه ) الانتور ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ۳۰ ٤٦ ٦٣ عرض البلد شمالی ٢٤ ۳۱ ۳۰ موضعیست بفاصلة ٥٩٠٣ کیلومتر در جنوب شرق قلعه بالا مرغاب . ( مربوط حکومت کلان باد غیست هرات ) الاجره ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۸ ٤٧ ٦٧ تخمین عرض البلد شمالی ۱۸ ۳۰ ۳۱ نهریست بفاصلة ٣٧٠٥ كيلو متر در شمال شرق قلعه ملا سر کی خان در علاقه ( معروف ) و بدریای اسپین لوره میریزد این نهر در علاقه ارغستان جریان دارد . ( مربوط ولایت قندهار ) الاجرة ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی ٥٤ ٤٦ ٦٧ عرض البلد شمالی ۳۲ ۲۱ ۳۱ قلعه ایست بفاصلة ١٥٠٢ کیلومتر در شمال شرق قلعه سرکی خان در علاقه معروف ارغستان . ( مربوط ولایت قندهار ) الارياط ، ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۷ ٢٥ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤٣ ٣٦ ۳۲ قریه ئیست بفاصلة ٤٦٠٨٧ کیلومتر در جنوب غرب قلعه سر کاری مقر . ( مربوط حکومت کلان غزنی )
الازوی : ( ۱۲۳ ) البرز : الاروى : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ۹ ٣٤ ٥٩ عرض البلد شمالی ۱۰ ۳۹ ۳۲ کوٹلیست كه بفاصله ۲۹۰۳۸ كیلو متر بطرف جنوب شرق قرية ارگون واقع است . ( مربوط ولایت جنوبی ) الاقلی خان : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۸ ۲۱ ٦١ عرض البلد شمالی ۱۲ ٥٢ ٣٤ موضع حوض داريست بفاصله ۲۷۰۸۷ كیلو متر در شمال شرق كوهستان متصل سركی كه بطرف كمران میرود واقع در علاقه غوريان . ( مربوط ولایت هرات ) الاسكرى : ثانيه دقيقه درجه طول البلد مشرقی ٥٨ ٥٦ ٦٩ عرض البلد شمالی ۱۲ ۸ ٣٤ کوهیست بطرف جنوب علاقه شیر زاد به ارتفاع ۱۱۵۸۰ فت در خوگیانی . ( مربوط ولایت مشرقی ) الجنتی : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۹ ٤١ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٦ ٥٤ ٣٠ قريه نيست كوهستانی که بفاصله ۳۰۰۲۷ كیلو متر در شمال قلعة ناوك در علاقه پنج کشنده حکومت کلان بلخ موقعیت دارد . ( مربوط ولایت مزار شریف ) البرز : کوهیست در شمال قریه بوينه قره . ( مربوط ولایت مزار شریف ) این كوه در آخرین قریه شولگره كه در سمت شمال شولگره بطرف مزار شريف وهجده نهر واقع است امتداد داشته وبسيار طولانی بوده شرقا به کوی سنگان وغرباً به تپه های خاکی حکومت کلان شبرغان ممتد میگردد
البولاغ: ( ١٣٤ ) التفات. شمالاً بعلاقه داری نهر چمتال وجنوباً به آخرین علاقه شولگره واقع است ، درین کوه در بعضی جاها درخت پسته و ارچه موجود است ، اقسام دیگر نباتات و اشجار معروف ندارد اما علف صحرائی و آنکه حیوانات دران بچرا مصروف میشوند زیاد است. ارتفاع آن تخمیناً ( ۱۲۰۰ ) متر است، احجار آن هم سیاه بوده و از بعضی حصص رگهای سرخ هم کم کم نمودار میشود ، دامنه کوه البرز به حصص دروازه قم انقطاع یافته و کوه مذکور از تنگی چشمه شفا جدا شده به غرب شهر مزار شریف باندازه ( ١٩ ) ( ١٠ ) كيلو متر واقع و از جانب غرب جنوبی بطرف غرب شمالی دامنه دشت ارزنه و دهدادی و چمتال بلخ را احاطه کرده وبموضع دروازه قم آنجه آخرین دامنه آن خاتمه یافته . البولاغ : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٠٠ ٥٦ ٦٤ عرض البلد شمالی ۱۸ ٢٠ ٣٢ قریه ایست بفاصله ١٨٠٧٥ کیلومتر در شرق موسى قلعه . ( مربوط حکومت کلان كرسك قندهار ) التماس : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤ ١٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ٢٤ ٥٤ ٢٩ کاریزیست بفاصله ٢٠٥٣ كیلومتر در شمال صمد خان کلی در علاقه شورا بك. ( مربوط ولايت قندهار ) التفات : ثانيه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ ٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ٤١ ٤٠ ٣٤ قلعه ایست در کوه دامن . ( مربوط حکومت کلان شمالی ) قاموس جغرافیایی افغانستان ( ٥٤٠ ) چاپ مطبعه عبدالعزيز م - میر سريمديريت طبع رتبہ های عالیه دائره المعارف ۱۳-۱۱-٢٦
التي بای : ( ۱۲۰ ) التی خواجه التی بای : ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٣٤ ۳۰ ۳۱ ٥٨ ٦٦ ٥٤ قریه ایست بفاصلهٔ ۸۸ ۹۰ کیلو متر در شمال شرق قریه تگراز در علاقهٔ سنگچارک متصل سرك. ( مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف ) التی بولاق : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٦ ٥٤ ۱ ٤٩ ٦٥ تخمین ٣٦ نهر یست بفاصلهٔ ٣٥ ٠ ٢٦ کیلو متر در جنوب غربی شهر اندخوی و بدریای دامسکل تگاب میریزد . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) التی چنکگ خورد : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٨ ١٠ ۲٨ ٥٩ ٦٥ ٣٦ موضعيست چاه دار بفاصلهٔ ٣٣٠٩٤ کیلومتر در شرق شهر اندخوی التی چنکگ کلان : ثانیه دقیقه ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٤٢ ٤١ ۳۷ ٥٨ ٦٥ ٣٦ موضعيست چاه دار که بفاصلهٔ ٤٥٠٦١ کیلو متر در شرق شهر اندخوی در ریگستان واقع است . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) التی خواجه : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٤٤ ٩ ٤٧ ۳۹ ٦٥ ٣٦ قریه ایست بفاصلهٔ ٠٦ ٥٠ کیلو متر در جنوب شرق شهر شبرغان . ( مربوط ولایت مزار شریف )
التی کمی : ( ١٢٦ ) الفوتی * التی گی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤ ٢٣ ٦٤ عرض البلد شمالی ٥٧ ٣٢ ٣٢ قریه ایست بفاصلهٔ ٣٦،٧٤ کیلومتر در شمالی قریهٔ اوزاد . ( مربوط حکومت کلان كرك قندهار ) الجن : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٨ ١١ ٧٤ عرض البلد شمالی ١٢ ٢٥ ٣٧ قلعه ایست بفاصلهٔ ٤١ ، ٤٩ کیلو متر در شمال شرق زی کنید در علاقهٔ پامیر خورد . ( مربوط حکومت اعلای بدخشان ) الجه کورت : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٤ ١٠ ٦٧ عرض البلد شمالی ١٤ ٤٦ ٣٥ قریه ایست بفاصلهٔ ٧١ ،١٠ کیلومتر در جنوب قلعهٔ سر کاری که در علاقهٔ دره صوف واقع است . ( مربوط حکومت کلان سمنگان مزار ) الر : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٢٤ ١٤ ٦٦ عرض البلد شمالی ٣٤ ٣٢ ٣٥ قلعه ایست که بفاصلهٔ ٢٧ ، ٧٦ کیلومتر در جنوب غرب تکراز در علاقهٔ سنگ چارک واقع است . ( مربوط حکومت کلان شبرغان ) الفوتی : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٨ ٨ ٦٩ عرض البلد شمالی ٥٤ ٣٧ ٣٤ قریه ایست که بفاصلهٔ ٩٢، ١٢ کیلومتر بطرف جنوب سرای خواجه در کوهدامن واقع است . ( مربوط حکومت کلان شمالی ) قاموس جغرافیائی افغانستان : ( ٥٠٠ ) جلد ب عبد العزیز م ؛ میر سعید خان ر ؛ نور احمد خان ر ، سید علیخان دائرة المعارف ١٣-١٦-٢٦
الف سفید . (۱۲۷) الكنجك . الف سفید : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٥٠ ۳ ٦٦ عرض البلد شمالی ٦ ٥٦ ٣٥ موضعيست كه بفاصله ٤٤٠٨٥ کیلو متر در غرب قلعه تیکر از در علاقه سنگ چارك واقع است . ( مربوط حکومت کلان شبرغان مزار ) الکشان : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٣٤ ٤٩ ٦٩ عرض البلد شمالی ۲۲ ٥٩ ٣٦ قریه ایست که بفاصله ٢٢٠٤٢ کیلو متر در جنوب شرق مرکز رستاق موقعیت دارد . (مربوط حکومت کلان تالقان ) الکده : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۲۳ ٣٠ ٦٩ عرض البلد شمالی ١٠ ۳۷ ٣٤ قریه ایست بفاصله ١٤٠٦٩ كيلو متر بطرف جنوب غرب سرای خواجه در کوهدامن . ( مربوط حکومت کلان شمالی ) الکنده : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ۱۸ ۲۳ ۷۱ عرض البلد شمالی ۲۷ ۸ ٣٥ قریه ایست بفاصله ۱۷۰۷۳ كيلو متر در شمال قلعه اسمار . ( مربوط ولایت مشرقی ) الكنجك : ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ٤ ۳۱ ٦٧ عرض البلد شمالی ٤١ ۲۷ ٣٥ قریه ایست بفاصله ٣٢٠٩٤ کیلومتر در جنوب شرق قلعه سر کاری در علاقه دره صوف . ( مربوط حکومت کلان سمنگان ) قاموس جغرافیای افغانستان (٥٠٠) جلد ب عبد العزیز م : میر سعید خان رد نور احمد خان رجب ۱۸ سرطان دایرة المعارف ١٣-١٦-٢٦
المر ( ١٢٨ ) الن المر . ثانیه دقیقه درجه طول البلد شرقی عرض البلد شمالی ٣٦ ١١ ۲۷ ٤٥ ٦١ ٣٥ علاقه داری میباشد که در جنوب غرب شهر میمنه واقع است . ( مربوط حکومت اعلای میمنه ) المره ثانیه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٥٢ ٥٠ دقیقه ٤٠ ١٨ درجه ٦٩ ٣٣ قریه ایست بفاصله ۸۷ ۰ ۲۷ کیلومتر در غرب قریه متون در علاقه خوست . ( مربوط ولایت جنوبی ) المره ( میر نادرشاه کوت ) ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی ١٢ عرض البلد شمالی ۲۸ ٤٤ ١٥ ٦٩ ٣٣ قریه ایست که بفاصلۀ ١٤ ، ۲۹ کیلومتر در جنوب قریه متوق متصل سرك در علاقه خوست واقع است . ( مربوط ولایت جنوبی ) المه . ثانیه دقیقه درجه طول البلد مشرقی عرض البلد شمالی ٤٥ ٤٨ ٣٠ ٥٠ ٦٦ ٣٥ قریه ایست کوهستانی و بفاصله ٥٩ ، ٢٥ كیلومتر در جنوب شرق قلعه تیکزار در علاقه سنگ چارک واقع است . ( مربوط حکومت کلان شبرغان ولایت مزار شریف ) الن . ثانیه طول البلد مشرقی ٥٦ عرض البلد شمالی دقیقه ٣٦ ١٤ درجه ۷۰ ٣٨ قریه ایست که بفاصله ١٠ ، ٥٤ کیلو متر در شمال غرب قریه در وج در علاقه درواز واقع است . ( مربوط حکومت کلان بدخشان )
[BLANK PAGE]
[BLANK PAGE]