# Niẓāmnāmah-ʼi mudīrīyat va daftar-i awrāq va mudīrīyat-i maktūb ‏نظامنامۀ مديريت و دفبر اوراق و مديريت مكتوب # adl0921 # Kabul, Maṭbaʻah-ʼi Shirkat-i Rafīq, 1306 1928 # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- Afghanistan Digital Library adl0921 http://hdl.handle.net/2333.1/qfttf0g1 This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser. When referring to or citing this item please use the "handle" URL and not this document or the URL from which you downloaded it. All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial. NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu --- page 2 --- نظامنامهٔ مدیریت و دفتر اوراق مدیریت مکتوب در مطبع شرکت رفیق زیور طبع پوشید ۱۳ برج دلو-سنهٔ ۱۳۰۶ تعداد طبع رابع . . . . . . . . . . . (۱۵۰۰) قیمت فی جلد . . . . . . . . . (۱ پول) --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- بسم الله الرحمن الرحیم نظامنامه (مدیریت و دفتر اوراق مدیریت مکتوب) (وظایف مدیریت و دفتر اوراق) مقدمه مدیریت و سرکاتبیّت اوراق در حسن مصئونیت و محافظه اوراق موصوله و ترسیل آن بمرجعش موظف و مسئول است . قاعده (۱) همه فرامین و مکاتیب و اوراقیکه به وزارات موصول میشوند مرجع آن دائره اوراق همان وزارت است (۲) : مکاتیب و تحریراتیکه از مرکز و ولایت و اطراف خواه به وساطت اداره پوسته و یا بکدام ذرایع دیگر --- page 5 --- به وزارت میرسند سپرده مدیریت اوراق گردیده از مدیریت موصوف رسید حاصل میدارند . (۳) مدیر وسر کاتب دفتر اوراق مکتوبات و مرسولات را که تسلیم میگردد باستثنای پاکتهای مخصوص که بعنوان وزیر و یا معین باشد همه را مفتوح و ملاحظه نموده تفریق شعبات متعلقه وخلاصه مضمون آن را در کتاب رسیدات ثبت نموده بعد در ذیل آن از مدیریت مربوطه آن رسید میگیرد. (٤) مکاتیب و مراسلات مخصوصه وزرا و معینین را مدیر وسر کاتب دفتر اوراق محفوظ و سربسته تسلیم مرسل الیه مینماید بعد ملاحظه اگر بدیگر مدیریت ها سپرده میشود اند بالای پاکت مرجع آن را خودشان تحریر نموده بتوسط مدیر یا سر کاتب دفتر اوراق بمرجعش گسیل میشود والا بکتاب ادارۂ اوراق رسید میدهند. (٥) همه فرامین و مکاتیب که از دوائر و نظامات اهتمامی یا شماره ۲ جلد تاریخ ۲۷ عقرب سنه ۱۳۰۰ ۱۵ اوراق --- page 6 --- تسلیم مدیریت یا سرکاتبیّت اوراق میشود بمدیریت وسرکاتبیّت اوراق مختصر مضمون آن درج کتاب رسیدات گردیده نمبر عمومی وزارت و نمبر خصوصی دائره را تحریر نموده خواه بذریعه پوسته یا دیگر وسائل بمرکز و اطراف فرستاده شوند بوساطت اداره اوراق برجش تسلیم و ترسیل میشون (٦) جمیع اوراق و کاغذ هائیکه بمدیریّت ها وشعبات وزارات اجرا میشوند بعد الاجرا برای حفظ و نگهداشت باداره اوراق اعاده میشوند مدیر یا سر کاتب دفتر اوراق به ترتیب و نمره داخل کتاب فهرست خود نموده اوراق مضبوطه خود را جدا جدا محفوظ میدارد (٧) مدیریت یا سرکاتبیّت دفتر اوراق بهیچ یک اوراق و مکاتیب را بدن رسید تحویل نمیشود همچنان مکاتیب و اوراق را که تسلیم وارسال میکنند حتماً رسید استحصال مینمایند و هیچکس بدون رسید از مدیریّت و دفتر اوراق یک کاغذ را --- page 7 --- گرفته نمیتواند (۸) — مدیر یا سرکاتب دفتر اوراقی در خطوط و مراسلات جواب طلب که بدوائر وزارت تسلیم میشود همواره ترصد و مراقبه میکند که اگر امضا و از ده روز در تسهیل جواب آن تعطیل و مماطله بوقوع انجامد برای وزیر یا معین را خبا نماید (۹) بعد از کاغذهای اجرا یافته تحویلی مدیریت و یاسر کاتبیّت اوراق اگر کدام کاغذی در یک فرصت بیکی از دوائر وزارت متعلقہ اثر کار شود مدیر یا سرکاتب اوراق آن کاغذ را مجدداً بهمان مدیر رسانیده بعد واپس تسلیم میشوند. (۱۰) — مکتوبات واردهٔ نائب الحکومگیها و حکومات اعلیٰ یعنی مراسلاتی که از وزارات و دوائر مستقله بولایات و حکومات اعلیٰ میرسد سرکاتب مکتوب تسلیم شده مثل پیشتر که شعبه اوراق آنها را ملاحظه --- page 8 --- و مرجعش سپرد می نمو د اجرا میکند تنها بر آئیکه شخصاً در راقبت نائب الحکومه ها و حکام اعلیٰ نسبت بمکاتیب وارده باشد یک فهرست همان وارده را سرکاتب مکتوب ترتیب داده بر آنب الحکومه و یا حاکم اعلیٰ تقدیم کنند (١١) : مکتوبات صادره دوائر حوزۀ یک نائب الحکومه‌گی و حکوماتی اعلیٰ که سابقاً بصورت عمومی سپرد دائرۀ اوراق همان ولایت و یا حکومتی اعلیٰ می شد آینده از هر شعبه خواه از مرکز ولایت بشعبات مربوطه حکومت آن و یا از شعبات بدوائر مرکزی ولایت و یا حکومتی اعلیٰ باشد بسلسلۀ مراتب اساساً بهمدیگر ملا ذریعہ سرکاتب تحریرات بواسطه پوسته فرستاده میتوانند از ملاحظه و امضای آمر مافوق خود، خود شعبات گذرانیده بمرجعش میسپارند تنها مراسلاتی که بعد امضای نایب الحکومه یا حاکم اعلیٰ بوزارت و دائر مستقله فرستاده میشود بذریعۀ دائرۀ تحریرات نائب الحکومه‌گی و یا حکومتی اعلیٰ ارسال میگردد. --- page 9 --- (۱۲) – کاغذ هاے وارده مخصوص که سربسته بنجود نائب الحکومها و حکام اعلی در سابق شعبه اوراق تقدیم می نمود آتیا دائره مکتوبی مثل سابق تعمیل مینماید تنها در موضوع حفظ تر تیب بعد اجرا تام مسائل خصوصی در ملفوف هاے مخصوص بنمره و تاریخ سربسته و ممهور بشعبه اوراق حفظ و قید میشود بملاحظه متصدیان بعد الاجرا هم صلاحیت اوراق و مکتوب نیست. (۱۳) – اوراق سری ماموریت هاے خارجه ولایات و حکومات اعلی تا دو سال بماموریت هاے مذکور نزد مامورین خارجیه بماند تا برای اخذ معلومات احتیاج بسوال مرکز نشود بعد از دو سال بمدریت اوراق خارجه کابل تحویل شود. (١٤) – وظیفه ارسال و مرسول مکتوبات وارده و صادره و زارا و دوائر مستقله بسر کاتب هاے مکتوب نویسی ولایات و حکومات اعلی و مراقبت اجراات آن نظر بهمان فهرست که از سر کاتب مکتوب بحضور نائب الحكوم و حکام اعلی تقدیم میشود وظیفه خود --- page 10 --- نائب الحکومه و حکام اعلی است. وظیفه حفظ و ترتیب بعد الاجراء تمام شعبه اوراق ولایات و حکام اعلی تعیین شده. (وظائف مدیریت مکتوب) در وزارت مرکز نیز یک یک مدیریت مکتوب موجود میباشد که در ایفای وظائف خود ذیلاً موظف و در امور تحریریه وزراء مسؤل هستند. ۱۵- جمیع معروضاتیکه خاص از طرف وزیر بحضور اشرف همایونی تقدیم میشوند، مدیر مکتوب مینویسد. (۱۶) – همه مکاتیبی که از طرف وزیر باستثنای متعلقۀ دیگر مدیریتها تحریر و بمرکز و ولایات سبیل میگردد وظیفۀ دائمی مدیر مکتوب است. (۱۷) – آنقسم کارهائیکه بهیچ یک دوائر وزارت تعلق نگیرد بعد اجازه وزیر، مدیر مکتوب در ایفای آن مواظبا مامور میشود. (۱۸) – لایحه ها و نوشته هائیکه بمقصد ترقی و توسیع امور متعلقۀ مهمان وزارت بر حسب معلوماتیکه وزیر اتخاذ کرده یا در آینده فکری در آنخصوص تشبث میکند وظائف مدیریت مکاتیب ۱۵- ۱۶- ۱۷- ۱۸- ۱۹- --- page 11 --- ۸ در تحریر آنقسم لایحہ (بصورت بسیار متین و معقول) مدیر مکتوب مامور میشود. (۱۹) : مدیر مکتوب همہ امورات تحریریه واجرائیه خودش را بکتاب مدیریت مکتوب ثبت و قید میکند. (۲۰) : مدیران مکتوب نویسی نائب الحکومدگی ها و حکومتی های اعلیٰ عیناً وظایف فوق را در دوائر مربوطه خود ها ایفا مینمایند. ادخال این نظامنامہ را در جملہ نظامات دولت واجرای احکام مواد انرا امر وارادہ میکنم. تحریر یوم پنجشنبہ ۲۰ جوزا سنہ ۱۳۱۱ --- page 12 --- ضمیمه نظامنامه مدیریت دفتر اوراق و مدیریت مکتوب تبدیل ماده (۱۰) ۱: ــ مکتوبات وارده نائب الحکومه گیها و حکومات اعلی یعنی مراسلاتیکه از وزارات و دوائر مستقله بولایات و حکومات اعلی میرسد سر کاتب مکتوب تسلیم شده مثل پیشتر که شعبه اوراق آنها را ملاحظه و بمرجعش سپرد می نمود اجرا میکند تنها برای اینکه استحضار و مراقبت نائب الحکومه ها و حکام اعلی نسبت بمکاتیب وارده باشد یک فهرست همان وارده را سر کاتب مکتوب ترتیب داده برای نائب الحکومه و یا حاکم اعلی تقدیم میکند . ۲ : ــ مکتوبات صادره دوائر حوزۀ یک نائب الحکومه گی و حکومات --- page 13 --- اعلیٰ که سابقاً بصورت عمومی سپرد دایره اوراق همان ولایت و یا حکومتی اعلیٰ می شد آینده از هر شعبه خواه از مرکز ولایت بشعبات مربوطه حکومت آن و یا از شعبات بدوائر مرکز ولایت و یا حکومتی اعلیٰ باشد بسلسله مراتب راساً بهمدیگر بلا ذریعه سرکاتب تحریرات بواسطه پوسته فرستاده میتوانند . از ملاحظه و امضای آمر مافوق خود ، خود شعبات گذرانیده بمرجعش میسپارند تنها مراسلاتیکه بعد امضای نائب الحکومه و یا حاکم اعلیٰ بوزارت و دوائر مستقله فرستاده میشود بذریعه دایره تحریرات نائب الحکومه و یا حکومتی اعلیٰ ارسال میگردد . کاغذ های وارده مخصوص که سربسته بخود نائب الحکومه ها و حکام اعلیٰ در سابق شعبه اوراق تقدیم می نمود آتیاً دایره مکتوب هم مثل سابق تعمیل مینماید. --- page 14 --- شبها در موضوع حفظ ترتیب بعد اجرای تام مسایل خصوصی در ملفوف های مخصوص یکره و تاریخ سربسته و ممهور بشعبه اوراق حفظ و قید میشود بملاحظه مضامین بعد الاجرا هم صلاحیت اوراق و مکتوب نیست . ٤ :- اوراق سری ماموریت های خارجه ولایات و حکومات اعلی تا دو سال بماموریت های مذکور نزد مأمورین خارجه بماند تا برای اخذ معلومات احتیاج بسوال مرکز نشود بعد از دو سال بمدیریت اوراق خارجه کابل تحویل شود. ٥ :- وظیفه ارسال و مرسول مکتوبات وارده و صادره وزارات و دوائر مستقله بسر کاتب های مکتوب نویسی ولایات و حکومات اعلی و مراقبت اجراآت آن نظر بهمان فهرست که از سر کاتب مکتوب بحضور نایب الحکومه و حکام علیه --- page 15 --- تقدیم میشود وظیفه خود نائب الحکومه و حکام اعلی است . وظیفه حفظ و ترتیب بعد الاجراے نام شعبه اوراق ولایات و حکومات اعلی تعیین شد. --- page 16 --- [BLANK PAGE] --- page 17 --- [BLANK PAGE]