# Niẓāmnāmah-ʼi marāsim-i taʻziyahʹdārī نظامنامۀ مراسم تعزيه‌دارى # adl0821 # Kābul, Maṭbaʻah-ʼi Shirkat-i Rafīq, 1306 [1927] کابل :مطبعۀ شرکت رفيق،, . ١٣٠٦. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- نظامنامه مراسم تعزیه داری و ضابطه شرکت در آن و طوی و عروسی در دارالسلطنه کابل بتاریخ هشتم ۸ ماه اسد ۱۳۰۳ --- page 2 --- نظامنامه مراسم تعزیه داری در مطبعه شرکت رفیق به طبع رسید دارالسلطنه کابل بتاریخ شنبه (٢٥) سنبله ١٣٠٦ طبع رابع ............ (٢٠٠) جلد قیمت فی نسخه ....... (١٠) پول --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- نظامنامه مراسم تعزیه داری ۲۰۰۰ جلد طبع شد بسم الله الرحمن الرحیم نظامنامه مراسم تعزیه داری وقتیکه در یک خانواده شخصی خواه مرد خواه زن بمیرد البته دیگاً و اصطلاحاً همسایه ها و اقارب آن خانواده از مرد و زن محرم برای ایفای مراسم مرده داری و تقدیم تسلیت برای مرده داران بخانه مرده دار اجتماع میکنند قاعده ( ۱ ) - اگر فوت شخص بوقت صبح مشهور گردد پس این اجتماع مردانه و زنانه که در بالا ذکر کرده شده از همان وقت صبح تا نصف روز که عبارت از توپ چاشت باشد در خانه مرده دار --- page 5 --- ۲ جائز است، بعد ازان از خانه مرده دار خارج شوند که تا بضیافت مکروه مرده دار مجبور نشود باستثنای بعض قوم قریب که در قاعده (٦) بیان میگردد. (٢) :ـ اگر فوت شخص در نصف روز یا بعد ازان واقع شود پس اجتماع مردانه و زنانه از همان وقت تا بوقت شام در خانه مرده دار جائز است بعد ازان از خانه مرده دار خارج شوند. (٣) :ـ روز دوم و سوم که مرده دار برای فاتحه می نشیند رفت و آمد مردانه و زنانه بخانه او از صبح تا بوقت نصف روز جائز است، بعد ازان هیچکس برای فاتحه دادن آمد نمیتواند و نه مرده دار فاتحه گیری کرده میتواند مگر که وارث و ولی مرده غائب باشد در وقتی که حاضر شود فاتحه گیری جائز است. (٤) :ـ شبها بهیچکس در خانه مرده دار از زنانه و مردانه بوده نمی تواند مگر اشخاصیکه در قاعده (٦) نشان داده شده است. (٥) :ـ قوم قریب مرده دار که در قاعده (٦) ذکر است --- page 6 --- ۳ سه شب و روز که در خانه مرده دار میباشند طعام و چای وغیره کارآمد خوراکه خود شان را از مرده داران حتی الوسع خالی از تکلیف از خانه خودها بخانه مرده دار تدارک کنند. (۶): قوم قریب مرده دار که تا سه روز و شب در خانه مرده دار مانده میتواند قرار ذیل است: (ومرده دار عبارت از پدر، مادر و پسر و دختر و زن و شوهر و در نبودن آنها عم و خال و غیره بقرار شرعی که ولی و وارث مرده میشوند میباشند) پدر مادر، ماما، کاکا، برادر، پسر، دختر عمه، خاله، خواهر، انا، عروسها دامادها پسران، دختران آنها (۷): ترتیب و احکام این مقررات محض برای اینست که تا سه روز و سه شب قطعاً در خانه مرده دار طبخ ضیافت نشود. چای و غیره خوراکه از طرف اقارب هم داده نشود زیرا که شرعاً مکروه و سیئات موقوف است (۸): همچنان که در سه شب و روز فوت شخص طبخ و چای دادن --- page 7 --- ٤ و غیره بطریق ضیافت ممنوع است کذا بعد از سه روز تا یک سال مجموع فاتحه گیری پخیشی و سیاهی ها مثل شب پنج و شب هفت و شب نه و روز چهل و شبها جمعه و عیدین و برات و سال و غیره با ستثنای خیرات شرعاً مکروه و بدعت است و سیاساتا موقوف است (٩) : - از مال متروکه متوفی خرچ تجهيز و تکفين و دفن بقرار مسنون شریعت مطهره کرده شود و کفن حتی الامکان از کرباس باشد (١٠) :- بر جنازه مرده شال و ايره و امثال آن رختها قيمتى و ابریشمی انداختن ممنوع است از قسم کرباس و صحن شبیه انداخته شود . (١١) :- اگر متوفی وصیت قرضداری نماز و روزه و باقی کفارات شرعیه را نموده مال متروکه اضافه از حقوق عباد داشته باشد بقدر ثلث مال متروكه او بی اجازه ورثه و اضافه --- page 8 --- از ثلث بشرط اجازه ورثه کبار او بقرار حکم شرعی فدیه حقیقه در ادای لوازم ذمه گی او بقدر وصیت داده شود و بس، و اسقاط شرعی عبارت از همین ادای فدیه واجبه است حاجت دور قرآن شریف ندارد دو صی و ولی بقرار وصیت نامه میت وجه فدیه را مطابق اصول شرعیه اولاً بفقراء ضعیف و معذور که قدرت بکسب نداشته باشند برساند و بعد بفقرای سالم الاعضا فدیه حقیقه در عوض هر نماز و روزه دو قسم مقدار سه پاو و سه نیم خورد گندم و یا قیمت آن است. ( ۱۲ ) :ــ در جمله اسقاط باید کلام الله شریف نباشد زیرا که قرآن عظیم الشان را دست بدست دادن و باز از طرف قابضان در بازار برای فروش گشتاندن ( استغفر الله ) یکنوع اهانت بعظمت قرآن شریف گفته میشود . ( ۱۳ ) :ــ اگر متوفی وصیت قرضداری نماز و روزه باقی --- page 9 --- کفارات شرعی را نکرده باشد ادای فدیه و دور اسقاط لازم نیست. اگر ورثه کبار میکردند تبرعاً بهتر است . (١٤) -- وجه فدیه و خیرات را که بمستحقین مذکورین میدهند باید در بین مساجد و یا سر قبرستان نباشد زیرا که اشخاص غیر مستحق هم ورثه را بدادن وجه برای خودشان مجبور مینمایند بلکه بدون مساجد و قبرستان در دیگر جای لازمه مثل صحن و صفه که برای نماز جنازه ساخته شده باشد برای مستحقین مذکورین داده شود، و به اغنیا داده نشود . (١٥) -- این چهارده قاعده فوق برای مراسم مرده داری اموات کبیر و صغیر و کبیره و صغیره است (١٦) -- اگر مرده داری تخلف ازین قواعد پانزده گانه نموده بود خود مرده دار و اگر اقارب و همسایه ها و آشنایان مرده دار و غیره نفری بر خلاف قاعده های --- page 10 --- ۷ فوق در خانه مرده دار طعام و چای وغیره خورده بودند تعزیر شوند . (۱۷) :— تعزیرات مواد این نظامنامه را قاضی ابتدئیه تعیین میدارد و حکم قاضی قطعی است . (۱۸):— به اجراے احکام این نظامنامه وزارت عدلیه مامور است . (مواد نظامنامه هذا موافق احکام شرع شریف و مطابق مذهب مهذب حنفی و مبنی بروایات قویه مفتی بها است). ادخال و اجراے احکام این نظامنامه را در نظامات دولت امردار اده مینمایم، و حکم نظامنامه تعزیه سابقه بعد از نشر این نظامنامه منسوخ است . نظامنامه تعزیه ۱/۲       ۲/۱۶ ۱/۱۴ --- page 11 --- حق اشتراک سالیانه با مصارف پسته در داخل ۳۰۰ روپیه --- page 12 --- [BLANK PAGE] --- page 13 --- [BLANK PAGE]