Niẓāmnāmah-ʼi furūsh-i amlāk-i sarkārī نظامنامۀ فروش املاك سركارى

نظامنامه فروش املاک سرکاری فصل اول قواعد فروش اراضی سرکاری ١:- املاک سرکاری که قطعه قطعه از یک جریب الی پنج جریب متفرق باشد بتوسط علاقه دار و قریه دار و مجلس محلی علقه دار بقسم لیلام بوجه نقد فروخته شود . ٢:- املاک سرکاری که اضافه از پنج جریب در تصرف دولت باشد باستثنای اراضی متصرفه مهاجرین ، و دیگر املاک که بعهده عمری بدیگر اشخاص داده شده، یا بموجب قاسم وفرامین پادشاهی با عطا گردیده یقرار مستحقین باینخطر اشخاصی

با دیانت اهل قریه و قریه دار جنبه و علاقہ دار منصفانه جریب به قیمت میشود، و سیاههٔ آن بمهر و امضاء ممیزان مذکور در مدیریت یا ماموریت مالیه قید و ضبط میشود. ۳:- اعلان فروش املاک مذکور با تعیین قیمت جریبی از طرف مدیر یا مامور مالیه محلی باجازه حاکم همان محل بذریعه علاقه داری که اراضی سرکاری بعلاقه او باشد برآگاهی همان قریه و دیگر قرار نشر و توزیع میشود که هر شخصی خواهش خریداری املاک مذکور را داشته باشد باداره مالیه محلی مراجعت نموده موافق قواعد آتیه خریداری املاک مذکور را نماید. ۴:- اشخاصیکه خواهش خریداری املاک سرکاریرا بوجہ نقد و یا چیزی نقده و چیزی نسیه قرار تفصیل ذیل نمایند از قرار قیمت ممیزان در قیمت تخفیف داده میشود. الف اگر وجه قیمت آنرا تماماً نقداً دیه نمایند ده یکه قیمت آن کمتر گرفته میشود. ب اگر مناصفه مبلغ قیمت آنرانقد، و مناصفه نسیه نماید، ۵ سالہ

وعده برسانند، بیست یکه قیمت کمتر گرفته میشود ج اگر ثلث وجه قیمت آنرا نقد بدهند و دو ثلث انرا تقسیط دو سال تادیه کنند، سی یکه قیمت آن تخفیف داده میشود. ۵:- املاکی که بقرار قاعده (۴) کسی خریدار آن باشد تقسیط پنجسالی الی ده سال بقراریکه حاکم و مدیر مالیه محلیه لازم دانند بفروش رسانیده حجت شرعی بگیرند. اولا املاک سرکاری بـ اهالی همان قریه فروخته میشود هرگاه اهالی قریه خواهش خریداری نداشته باشند و یا دیگری در قیمت و اقساط مقرره آن دو طلبی و اضافه نمایند و اهالی قریه واگذار شوند بدیگر اشخاص فروخته میشود. ۷:- هرگاه شخصی کدام اراضی را بوجه نقد یا قدری نقد و قدری نسیه خواهش خریداری نماید، و دیگری بهمان قسم اضافه نماید در صورت قبولی حق خریدار اول است و در عار واگذاری بخریدار ثانی داده میشود و اگر در یک اراضی که

بطور نقد شخصی خریدار باشد و دیگری بقیہ نسیه دو طلبی نماید مطلقاً ادعای خریدار نسیه شنیده نشود و شخصی یا اشخاصی که بطور نقد و اقساط اندک خریداری نمایند فروخته شود. ۸:- یک قطعه ملک سرکاریه را چند نفر متفقاً خریداری میتوانند. ۹:- شخصی که یک قطعه ملک را خواهش خریداری نماید، و در موضع حکومتی و اداره مالیه همان علاقه آمده قرارداد از طرف حاکم و مدیر مالیه نام خریدار و قیمت ملک و صورت خرید آن بذریعه قریه دار اعلان شود، تا مدت یکماه اگر دیگری دو طلبی کند، خریدار اول قبولدار و یا واگذار میشود، اگر موعد مذکور متصلاً دیگر خریدار پیدا نشود بعد از آن بهر قدر مبلغ که دیگری خواهش خریداری همان زمین را نماید برایش داده نمیشود، و از طرف حاکم و مدیر مالیه خط تصرف برایش داده ملک بتصرف او میشود. ۱۰:- برای فروش املاک سرکاری در ولایات و حکومتی ها نایب الحکومه ها و حاکم های اعلی و حاکم های کلان زیر نظر

قرین الشرف شاهانه وکیل بالتول میباشند، و آنها از جانب خود شان وکیل گرفته قباله شرعی براخریداران املاک سرکاری میدهند ؛ حاکم و مدیر مالیه سیاهه جریبی و قیمت املاک سرکاریرا که بذریعه ممیزان قیمت میشود کاملاً بعد اتمام ممیزی و هر قدر املاک که بفروش میرسد بتفصیل صورت فروش و نام خریدار علی التواتر بادهٔ مستوفی ولایت ، یا حکومتی اعلی که بدان مربوطند فرستان و همپنان مستوفیها و سررشته داران اصلی ، را پورت آنرا بوزارت مالیه میفرستند . ۱۱:- خریداران املاک سرکاری زمین های خریدگی خود را بشرایط ذیل هر زمان بخواهند فروخته میتوانند ، و آنچه منفعت کنند حق خود شانست . الف اگر بقسم نقد بفروش رسانند وجه سرکای را یکجا نقداً تادیه کنند . ب اگر بقسط بفروش رسانند وجه سرکاریرا ضامن بدهند .

ج اگر ضامن داده نتوانند بقدر رسانیدگی وجه خودی بفروش رسانیده باقی آنرا تا رسیدن وجه سرکا بفروش رسانیده نمیتوانند . فصل دوم در باره املاک تصرفی مهاجرین وغیره ١٢:- املاک سرکاری که برای مهاجرین و ناقلین داده شده و یا داده شود موافق پلوان شرک مالیه از انها گرفته شود. ١٣:- املاک که برای مهاجرین داده شده و میشود تقسیم ملکیت که اگر شخصی از انها فوت گردد املاک مذکور بورثه آن انتقال مییابد، و هرگاه تا بیست سال متواتر بخاک افغانستان ساکن باشند املاک تصرفی خود را فروخته میتوانند . ١۴:- اشخاص مهاجرین و ناقلین که فرار شوند، اراضی که بانها داده شده واپس بتصرف دولت می آید، و دیگری اراضی مهاجر و ناقل را تصرف شده نمیتواند: ١۵:- اراضی که بقرار رقم و فرامین سلاطین ماضیه برای اشخاص تقسیم بخش ملکیت داده شده و بتصرف شانست

واپس گرفته میشود از قید دفتر خالصه ضبطی وضع شود، اما مالیه انرا مطابق پلوانشریک باداره مالیه بدولت تادیه نمایند. ۱٦:- برای نفریکه از حضور یلو کانه زمین بخششی مرحمت شده ملک خودشانست، اینچنین املاک را از قید دفتر خالصه وضبطی کشیده مالیه انرا با داره مالیه ادخال باز یافت نمایند ۱۷:- املاکی را که اهالی یک قریه و یا اشخاص منفرداً بطریق عمری از دولت گرفته باشند از تصرف آنها کشیده نمیشود، اما جمع آن بمالیه پلوانشریک نسبت داده شود، اگر بجمع فائدۀ دولت باشد از روی جمع؛ والا از قرار مالیه پلوانشریک محصول آن بدفتر داخل و گرفته شود. ۱۸:- املاکی خرابه ولا مزروع را که بعضی اشخاص آباد کرده اند و یا آباد نمایند مالیات آنر ا انچه سابق نسبت شده با بمانقرار، و انچه جدید آباد کنند موافق گنجایش حاصل هر قدر حاکم وقت نسبت نماید بعد تصویب مجلس شوره محلی تادیه کنند، اینچنین املاک واپس گرفته نمیشود، املاک مذکورا

آباد نموده حق ملکیت دارند. ۱۹:- املاک خالصه معینی که در بین اهالی خرید و فروش دانسته شد و قباله داشته باشند بجمله املاک سرکاری شمرده نمیشود و داخل فروش نمی آید. ۲۰:- اشخاصیکه بنا بر یک مجرمیت از طرف حکومت فراری و معاف میشوند، اگر در حین فراریت زمین شان در قید ضبط آمده باشد و قسطی زمین آنها از سهمیه باقی دوله نباشد از یک جریب تا هفت جریب زمین آنها که بضبط دولت باشد بموجب حکمنامه نائب الحکومه با وحکام اعلی برائشان واپس داده و از قید ضبطی کشیده مالیات آنرا بدفتر ادخال دارند. ۲۱:- املاک که از جمله اراضی سرکاری که بعهده غری گرفته نبوده نباشد، و یا بسبب باقیات دمی و خیانه بضبط دولت نگردیده باشد، و بقرار دیگر مواد نظامنامه فروش اراضی آنچنان املاک در جمله اراضی فروشی نیاید.

۹ و در همین دو سه ساله اعلیحضرت اشرف ملوکانه از تصرف مالک آن کشیده شده و بفروش رسیده و یا بکسی بخشش شده باشد، عوض آن از دیگر اراضی سرکاری قریب همان زمین برایشان داده شود. ضمیمه نظامنامه فروش اراضی املاک سرکاری برای کسانیکه از حضور املاک بخششی داده میشود و یا اراضی ضبطی شان استرداد میگردد، تا دوسال مالیات آنها مراعتاً مناصفه پلوانشریک اخذ شود و سال سوم پوره و مطابق پلوان شریک تادیه کنند (۱۱) حوت ۱۳۰۲ شمسی در اجرای احکام مواد این نظامنامه وزارت مالیه مسئول و مکلف است.

ضمیمه نظامنامه فروش املاک سرکار کسانیکه قسط قیمت املاک سرکاری خریداری خود را بمیعاد معینه نرسانند وجه باقی اقساط با تومان دو روپیه جریمه از ایشان اخذ و تحویل خزینه میشود. مورخه ۱۲ جوزا ۱۳۰۵