<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<teiHeader><fileDesc><titleStmt>
<title xml:lang="fa">لائحۀ تحقيقات ابتدائي</title>
<title type="romanized">Lāʼiḥah-ʼi taḥqīqāt-i ibtidāʼī</title>
<author>Afghanistan</author>
</titleStmt><publicationStmt>
<publisher>afghanpress.org</publisher>
<availability status="free"><licence target="https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/">Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.</licence></availability>
</publicationStmt><sourceDesc><bibl>
<publisher>Kābul, Mudīriyat-i ʻUmūmī-i Maṭābiʻ, [1940?] کابل :مدىريت عمومى مطابع،, . [1940؟]</publisher>
<date>1940</date>
<idno type="handle">http://hdl.handle.net/2333.1/6wwpzh6t</idno>
<idno type="adl">adl0782</idno>
<note>Public domain. NYU states: "All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial."</note>
</bibl></sourceDesc></fileDesc>
<encodingDesc><appInfo><application version="1" ident="gemini-3.1-pro-preview"><label>gemini-3.1-pro-preview at thinkingLevel low</label><desc>Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. Page-level transcription with no layout analysis. Element coordinates span the full print space and are NOT derived from the image. Do not use them to locate text on the page.</desc></application></appInfo></encodingDesc>
<profileDesc><langUsage><language ident="fa">Persian</language><language ident="ps">Pashto</language></langUsage></profileDesc>
</teiHeader>
<facsimile>
<surface xml:id="f1" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00001.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f2" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00002.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f3" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00003.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f4" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00004.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f5" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00005.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f6" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00006.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f7" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00007.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f8" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00008.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f9" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00009.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f10" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00010.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f11" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00011.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f12" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00012.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f13" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00013.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f14" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00014.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f15" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00015.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f16" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00016.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f17" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00017.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f18" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00018.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
<surface xml:id="f19" ulx="0" uly="0" lrx="2550" lry="3301"><graphic url="https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0782/00019.jpg" width="2550px" height="3301px"/></surface>
</facsimile>
<text><body><div>
<pb n="1" facs="#f1"/>
<l>[ILL]</l>
<l>سال</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<pb n="2" facs="#f2"/>
<l>١٣٤٨</l>
<l>لائحه تحقیقات</l>
<l>ابتدائی</l>
<l>صورت استنطاق قضایای جزائی و جنائی</l>
<l>مخصوص بمامورین وظیفه دار تحقیقات است</l>
<l>کابل - مدیریت عمومی مطابع</l>
<l>تاریخ طبع ١٠ جدی</l>
<l>تعداد طبع (١٠٠٠) جلد</l>
<pb n="3" facs="#f3"/>
<l>تعليقنامه محاكم</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>[ILL]</l>
<l>جلد ( ١ )</l>
<pb n="4" facs="#f4"/>
<l>لایحۀ تحقیقات ابتدائی وصورۀ استنطاق قضایای جزائی وجنائی ،</l>
<l>۱:- چون یگانه مقصود از تکمیل تحقیقات محض ظاهر شدن از صورت اصل قضیه واقعه ومعلوم گشتن افعال فاعلین قضیۀ مذکور ومکشوف شدن چگونگی همان علل وموجباتي است که اصل حدوث قضیۀ مذکور بآن صورت گرفته است واز طرف دیگر این تحقیقاتها وقتی مدار حکم اعتبار میگردد که در نتیجه صورت ثبوت آن به اقرار جانی و یا اقلاً به شهادت یکنفر عادل و یا دو نفر مستور الحال وقرینه وامارۀ قاطعۀ قناعت بخش بدست آمده باشد تا بحضور قاضی به ثبوت برسد بنابرین مامورین تحقیقات مجبور بر آنند تا بهر سه صورت فوق در اثنای تحقیقات چنان دلائل و موجبات مکملی نظر بمواد آتی الذکر تکمیل نمایند که تمام معالی از نتیجۀ تحقیقات مذکور مدار حکم اصولی حاصل گردد :</l>
<l>۲:- جرمهائیکه مستوجب قصاص ، دیت است مانند قتل عمد ، شبهۀ عمد ، خطا ، قباحت جرمهائیکه موجب تعزیر است چون افعال و اعمال و حرکات بدخلاف شریعت.</l>
<l>٣:- اطلاع وقوع واقعه البته بکدام ذریعۀ مخصوص یا توسط کدام شخص و یا کدام عارض و معروض و یا استغاثۀ ورثۀ مقتول و مجروح بقوماندانی کوتوالی و یا حکومات محلی و یا علاقه داری خواهد رسید مامورین دوائر مذکور در اخذ معلومات صورت اصل واقعۀ مذکور و بدست آوردن فاعل ارتکاب جرم مذکور ذیلاً مستنطق خواهند شد :</l>
<l>الف _ از شخص اطلاع دهنده صورت اطلاع آن کاملاً تحریری و بصورت اظهار گرفته شود ـ اسم ، ولد ، سکونت ، قوم ، شهرت او معلومات صحیح گرفته قید شود</l>
<pb n="5" facs="#f5"/>
<l>واگر اطلاع دهنده غیر ورثه باشد سوانح و حرکات وافعال خود اطلاع دهنده</l>
<l>ما امکن بدست آورده شود که در قضیه مذکوره و باقی قضایای قول وی دارای</l>
<l>اعتبار است یا خیر زیرا که بهمه حال سرلوحه و بنای تحقیقات اطلاع و اظهار</l>
<l>اولین اطلاع دهنده شناخته میشود.</l>
<l>ب_ از دائره رسمی که بآن اخبار واطلاع رسیده است و اجرای فقره مذکور</l>
<l>از وظایف اصولی آن گفته میشود فوراً و بلا تاخیر قبل از فوت مطلب برای</l>
<l>بدست آوردن فاعلین جرائم داخل اقدامات شده یا بالذات یا اشخاص را</l>
<l>که اصول مقرره مقرری شانرا برای تکمیل تحقیقات جواز داده مامور و مقرر</l>
<l>بدارند.</l>
<l>ج: - اشخاص مقرر تحقیقات مذکور اول به اول در محل و موضعی که صورت واقعه بآنجا</l>
<l>اتفاق افتاده اثبات وجود مینمایند و بمواد آتی الذکر شروع به تحقیقات ابتدائیه</l>
<l>مینمایند:</l>
<l>د: - اولاً از ورثه مقتول قاتل آنرا معلومات گرفته باشند چرا که شرعاً دا رمدار</l>
<l>تصفیه فقرات قتل و غیره دعوی ورثه و دعوی داران شرعی و تعین مجرم و قاتل</l>
<l>از گفته خود شان است. فرضاً اگر ورثه نداشت و یا ورثه و دعوی داران</l>
<l>کسیرا تعین نکردند وازان پس داخل هر گونه تحقیقات شده فاعلین جرم را</l>
<l>بذرایع مختلفه دستیاب باید کرد تا نه شود که اصل تحقیقات کدام یکی را فاعل</l>
<l>جرم قرار داده و ورثه شخص دیگریرا قاتل گرفته در نتیجه تحقیقات و دعوی</l>
<l>مدعی باهم مخالف و شرعاً زحمت کشی مستنطقين عبث برود.</l>
<l>هـ : - معلوم بدارند آیا جرح مذکور بذریعه کدام آله قاتله جارحه مانند تفنگ.</l>
<pb n="6" facs="#f6"/>
<l>۳</l>
<l>تفنگچه، شمشیر، تبر، بیل وغیره آلات آهنی ویاچوب وسنگ وغیره اشیای</l>
<l>ثقیله واقع شده یا خیر .</l>
<l>و:. اگر تفنگ وتفنگچه وآله قاتله وجارحه باشد پس درآن صورت رقم گلوله</l>
<l>واندازه جرح وضرب آن وموضعی که بآن اصابت نموده مفصل توضیح داده شود.</l>
<l>ز:. اگر شمشیر وتبر وغیره آلات جارحه باشد آیا بدم تیزی آن زده شده</l>
<l>ویا به پشت آلات مذکور بهر نوع که جرح بوجود مجروح رسیده وملاحظه شده</l>
<l>باشد مفصل تشریحات وتحت تحریر آورده شود زیرا که در برابر هر نوع</l>
<l>ملاحظات مذکوره شرعاً واصولاً جزای جداگانه معین است .</l>
<l>ح:. اگر جرح مذکور بضرب چوب، سنگ، کلوخ وغیره باشد قسم واندازۀ چوب،</l>
<l>وسنگ مضروب مذکور یا وزن سنگ وصورت جرح مذکور مفصلاً توضیحات</l>
<l>داده شود که برای هر کدام اندازۀ آن شرعاً اصولاً جزای علیحده مقرر است .</l>
<l>ط:. اگر جرح مقتول یکی به نظر برسد ولی ورثه مقتول چند نفر را قاتل بگیرد باید</l>
<l>نظر به جرح واحد قاتل آن بالای ورثه معین کرده شود ودر صورت عدم تعین</l>
<l>ورثه از طرف هیئت نظر به قرائن وامارات تعین قاتل کرده شود .</l>
<l>٤:. بعد از ملاحظه جرح مجروح وحدود اربعه مکان وموضعی که شخص مذکور</l>
<l>مجروح ومقتول گردیده معلوم شود که مال ملك كدام شخص و مال مملوكة</l>
<l>مذكور بتصرف کدام شخص میباشد کاملاً توضیحات داده شود .</l>
<l>ه:. اگر خود مجروح زنده بود از نزد او صورت واقعه کاملا قرار ذیل تحقیق</l>
<l>وجوابات او تحت تحریر آورده شود :</l>
<l>الف: اسم خود او و ولديت وقوم وسكونت تعلقه گذر وقریه دارش مفصل</l>
<pb n="7" facs="#f7"/>
<l>معلومات شود .</l>
<l>ب :ـ اگر از كدام قريهٔ ديگر بود وبكدام طرف ميرفت و در بين راه مجروح</l>
<l>شده باشد پرسيده شود كه از كجا آمديد و كجا ميرفتيد و بموضعى كه عزم رفتن شما</l>
<l>بوده چه كار داشتيد و بكدام شخص كار شما بوده خلاصه عزم وارادهٔ</l>
<l>رفتن او و اسباب موجبه وقوع مذكور مفصل بصورت حقيقى معلومات</l>
<l>و تحرير شود .</l>
<l>ج :ـ از خانه كه برآمديد با شما كدام اشخاص بودند و در ارض راه بكدام كدام</l>
<l>موضع گشت و گذار نموده بكدام اشخاص ملاقى شده ايد تابه اين جا با شما</l>
<l>كدام اشخاص بودند اگر نفرى رفقا را بيان داد بعد از قيد شهرت شان نيز</l>
<l>پرسيده شود كه چه شدند و بكجا رفتند .</l>
<l>د : ـ آيا شمارا كدام اشخاص يا شخص مجروح ساخت ديگر رفقاء هم داشت يانه ـ</l>
<l>صورت جرح بچه قسم بوقوع انجاميده اسباب موجبهٔ آن چه بوده كه منجر</l>
<l>به جرح شده است .</l>
<l>ه : ـ آيا در حينيكه واقعه مذكورعائد شد ديگر نفرى كه حاضر بودند و كيفيت</l>
<l>واقعه را بچشم ديده اند كدام اند يا هيچ كس نبود بدرستى معلوم شود .</l>
<l>٦ : ـ اگر مجروح مرده باشد ذيلا از اهالى نزديك واطراف و ورثه استنطاق</l>
<l>گرفته شود :</l>
<l>الف : ـ اول از ورثه مفصل معلومات و اظهار گرفته شود اين طور كه شخص</l>
<l>مذكور را كدام شخص بچه وسيله و واسطه بقتل رسانيده است قاتل و معاون</l>
<l>و ساعى بالقتل ومحركين آن كدام اشخاص شناخته شده و ناميده شده</l>
<pb n="8" facs="#f8"/>
<l>ب : - اگر ورثه قاتل را معین نکردند معلومات شود که آیا شخص مقتول</l>
<l>با کدام اشخاص عناد سابقه و عداوت داشته و شهرت سابقه بین شان</l>
<l>چطور بوده است .</l>
<l>ج : - صورت واقعی قضایای مذکور و مبداء و منشاء آن واقعه و موجباتى که</l>
<l>بالاخره باعث واقعه قتل و جرح و غیره گشته چه بوده باید به تفصیل</l>
<l>معلوم و تحریر شود .</l>
<l>د : - صورت ثبوت و شهود و قرینه و بینه و امارات و دلائل قاطعه که شرعاً قناعت</l>
<l>ازان حاصل شود و علت وقوع قضیه شرعاً ثابت گردد يك بايك بوضاحت</l>
<l>معلوم و تحریر و تحقیق شود .</l>
<l>۷ : - بعد از اظهار ورثه از اهل قریه نزديك محل واقعه مذکور صورت حقایق</l>
<l>اول بصورت انفرادی و خصوصی معلومات اخذ شود بعد از ختم معلومات انفرادی</l>
<l>بصورت عمومی تحقیق شود باین طریق :</l>
<l>الف : شما اهل قریه در صورت واقعه مذکور چه معلومات دارید .</l>
<l>ب : - با شخص مذکور کدام کدام اشخاص نشست و برخو است زیاد داشت همراه کدام</l>
<l>نفر بعناد سابقه طرف بودند وا کنون نفری مذکور در کجاست .</l>
<l>ج : - قتل يا جرح مذکور از جانب کدام شخص واصل قاتل و معاونين و محرك</l>
<l>او کدام کدام اشخاص شناخته شده و یا افواهاً شنیده شده معلوم و تحریر شود</l>
<l>د : - به تفصیل خوبی یا بدی شخص مقتول معلومات دهید که آیا چه افعال</l>
<l>و اوضاع و گذاره داشت .</l>
<l>۸ : - اگر قاتل و جارح و معاونین شان کاملاً یا بعضاً بدست آمدند ذیلاً</l>
<pb n="9" facs="#f9"/>
<l>٦</l>
<l>در بارۀ شان تحقیق شود :</l>
<l>الف : -- نفری مذکور فوراً یکایک بصورت انفرادی تحت نظارت و حفاظت گرفته</l>
<l>شده و نگذارند که باهم برای مفاهمه یکجا شوند .</l>
<l>ب : -- از هر فرد فاعل ارتکاب فعل علیحده علیحده اظهار گرفته شود -- اسم</l>
<l>خودش ، پدرش ، قوم ، سکونت سابقه ، حالیه ، اسلحه ، پیشه و صنعت ، چهره</l>
<l>علامه فارقه اش تحریر شود .</l>
<l>ج : -- پرسیده شود که آیا این قتیل و مجرحی که موجود است قاتل و جارح آن</l>
<l>کدام شخص شناخته شود و صورت اصل قضیه چطور اتفاق افتاده حقایق</l>
<l>اصلیه را تفصیل بدهید تا قناعت مطلقه حاصل آید .</l>
<l>د : -- درین صورت که شما را شخص مجروح یا ورثه مقتول و مجروح مدعی قتل</l>
<l>و جرح گرفته شماچه میگوئید و کدام دفع قناعت بخش دارید یا خیر در صورت</l>
<l>اقرار بر واقعه کاملاً ومفصلاً صورت اقرار مذکور تحت تحریر آورده شود</l>
<l>بلکه در اقرار مذکور بصورتیکه مدعی ومجرم باسواد باشند امضاء خود شان</l>
<l>گرفته شده و برعلاوه بطریق شهادت کلان شونده گان و کلانتر گذر</l>
<l>یا قریه دار اگر ممکن باشد از اهالی محکمه یا یکی از مامورین دولت که در آنجا</l>
<l>حاضر باشند امضاء بدارند والا تصدیق مامورین تحقیقات تا درجه ممکنه</l>
<l>کفایت میکنند .</l>
<l>۹ : -- اگر قاتل و معاونین کاملاً منکر باشند اشخاص مستنطق برای ظهور</l>
<l>تناقص اقررات مظنون حرکات ریاست قبل از وقوع واقعه را زیر نظر گرفته</l>
<l>از شخص فاعل و معاونین آن تحقیقات حرکات و شان را يكايك نمایند بدین طریق:</l>
<pb n="10" facs="#f10"/>
<l>الف : - در ساعتی که کیفیت مذکور واقع شده بود قبل از ان و باز در همان موقع</l>
<l>و ساعت و وقت وقوع واقعه بکجا و بکدام محل بودید .</l>
<l>ب : - همراه شما کدام اشخاص بودند نشان بدهید .</l>
<l>ج : - بکدام کار و پیشه مشغول بودید معلومات بدهید .</l>
<l>د : - بهمان روز شب و چاشت نان بکجا خوردید و چه قسم نان بود و شريك</l>
<l>خوردن شما در وقت خوردن نان کدام اشخاص بودند بعد از ختم نان از وقتیکه</l>
<l>واقعه صورت گرفته الی این ساعت که ( ) ساعت میشود بجا ها ئیکه گشت</l>
<l>و گذار کرده و باشخاصی که تصادف یافته اید و اقامه نموده ايديكايك بشماريد</l>
<l>و نشان بدهید .</l>
<l>مامورین هیئت تحقیقیه این معلومات را پی در پی و متواتر بكمال مهارت</l>
<l>اخذ بدارند و معلومات بگیرند بعد از ان از رفقای مذکور آن</l>
<l>که به فقرات و سوالات فوق نشان میدهد از يك يك نفر جدا جدا اظهارات لازمه</l>
<l>گرفته شود تا صورت تصديق يا تكذيب قول شان یا تردید و تناقص در اظهارات</l>
<l>متهمین مذکور يكا يك ظاهر شود .</l>
<l>۱۰ : - در خصوص اشخاص متفرقه که در اثنای تحقیقات مثبته و یا در فقرات فوق</l>
<l>مظنون واقع شده باشند و یا به اظهارات راجعه خودشان طرف سوءظن واقع</l>
<l>باشند کشف حال و اعمالشان بدرجهٔ قناعت بخش از اهل قریه و چهار اطراف</l>
<l>کرده و پرسیده شود که این اشخاص و رفقا هم مجلس شان چه اشخاص اند</l>
<l>افعال و اعمال شان چطور است دربارهٔ شان چه معلومات دارید طرف اطمینان</l>
<l>شما واقع اند یانه ضامن افعال و اعمال شان می شوید یانه ؟ در صورتیکه</l>
<pb n="11" facs="#f11"/>
<l>بدی ایشان ظاهر شود تحت توقیف آورده شوند والا در خوبی شان قناعت مطلقه حاصل شد و رفع مظنونیت شان ظاهر گردید رها داده شوند.</l>
<l>۱۱: - بعد از تحقیقات فوق درباره اشخاص مرتکب اصل فاعل ومعاون وساعی ومحرك فرعاّذی مدخل و شبه ناك که نظر به تحقیقات بدست آورده اند یا ورثه آنها را مدعی گرفته باشند در باره شان نیز طور عمومی يك معلومات عمومی از اهالی گذر وقريه وتعلقات وهم جوار چهار اطراف مذکرران گرفته شود بدین طریق :</l>
<l>الف : درباره اشخاص مذکور چه میگوئید ـ افعال واعمال شان چیست ؟ آیا آنها را میشناسید که همین اشخاص چه کاره و چه پیشه وصنعت وعصر و فبت ومشغولیت وكسب و کار دارند سابقه شان تا این دم چطور ود ! اعمال وافعال خود ها بكدام فعل وبكدام تاریخ گاهی متهم و توقیف شده بودند یانه .</l>
<l>ب : - آ یا اشخاص مذکور نفری خوب اند یا بد در سورت بدی شان و یا بصورت خوبی شان بهر دو سورت اقرار اهالی آنچه باشد مفصل تحت تحریر گرفته شود که بصورت محدود یا غیر محدود است شهرت وتواتر شان چطور بوده است .</l>
<l>ج : - در صورتیکه قبلاً هم بکدام فقره گرفتار و مرتکب کدام افعال ممنوعه نامشروع شده باشند سورت تفصیل و توقیفی ورهائی و یا اتهامات شان بكايك معلومات شود تا تکرار فعل شان بعد از تحقیق معلوم شود .</l>
<l>د : - معلومات کرده شود آیا در زمان حالیه چه گذاره دارند و در سابق چه گذاره داشتند گذاره شان را دیده اید یانه درباره شان چه شنیده اید وچه می شنوید بکجا بودند آمیزش شان با چطور اشخاص بوده است .</l>
<l>ه : - اگر بدی شان را گفتند سورت بد بودن شان را با ذكر موجبه بدی</l>
<pb n="12" facs="#f12"/>
<l>مفصلاً نوشته بعد از تکمیل تحقیقات از اشخاصیکه بد گفته اند</l>
<l>اولاً در همان محل اظهارات تحریری گرفته شده بعداً اگر ممکن باشد به محکمه</l>
<l>حاضر وصورت اقرار بد گفته گی شان شرعاً سجل ویا اقرار خط شرعی</l>
<l>گرفته شود وضمیه اوراق تحقیقات گردد .</l>
<l>و : — اگر خوبی شان را گفتند صورت خوبی نفری مذکور به اقرار اهالی مفصل</l>
<l>به تحقیقات تحت تحریر آورده شود</l>
<l>۱۲ : — اگر قتیل موجود باشد و قاتل نامعلوم بعد از تعیین حدود اربعة مقتل</l>
<l>که حتمی است سیاهه ذکور و کبیر اهل محله مقتل و محله قریب لازمی است .</l>
<l>۱۳ : — اگر قاتل معلوم باشد ولی میت و نعش قتیل نامعلوم و مدفون درین صورت</l>
<l>بکمال فعالیت طور علنی و سری بذرایع مختلف تعقیبات و تحقیقات لازمه کرده</l>
<l>شود تا خواه مخواه نعش میت اگر ممکن باشد ملاحظه شود والا نعش مقتول از</l>
<l>ملاحظه و شناخت بر آمده باشد درینمورد موجباتیکه در تحقیقات دلالت صریح</l>
<l>بقتل مقتول ثابت شود از قبیل ثبوت ، شهود و غیره طور قناعت بخش</l>
<l>تصریح و معلوم گردد .</l>
<l>١٤ : — اگر قتیل موجود باشد ولی اسماً و شهر تاً قطعاً معلوم نشود که از کدام قوم و محل</l>
<l>است درین صورت اگر ممکن باشد عکس میت را گرفت والا چهره آن را با جمیع</l>
<l>علائم فارقه که بوجودش باشد با نوع البسه با اندازه قد و جثه اش بقید تحریر</l>
<l>آورده بهمان مقاماتیکه قواره آن از روی ملاحظه نژاداً به اهالی آن محلات</l>
<l>شباهت داشته باشد على الترتیب اطلاعات لازمه رسانند و میت آن دفن</l>
<l>گردد و طور خصوصی نیز در کشفیات آن اقدامات بعمل آید وقتیکه ورثه</l>
<pb n="13" facs="#f13"/>
<l>۱۰</l>
<l>و یا مقامات عالیه آن معلوم شد در کشف الحال قاتل و مقتول و صورت واقعه قتل</l>
<l>و اسباب موجبه وقوع آن و محل و زمان و مکان وقوع واقعه تحقیقات مکملی بعمل</l>
<l>آورده بمقام راجعه آن تفویض گردد .</l>
<l>١٥ : ـ اگر قتیل و قاتل اسماً و شهرتاً معلوم باشد علاوه به تحقیقاتیکه لازم</l>
<l>آنوقت است بدرجات ذیل نیز تحقیق و معلومات شود :</l>
<l>الف : ـ شهرت سن و سال قاتل و مقتول از روی تعین و تخمین تحریر شود و چهرهٔ</l>
<l>شان نیز به حدود اربعه محل وقوع واقعه با تا ریخ واقعه صراحتاً معلوم</l>
<l>و تحریر شود .</l>
<l>ب : ـ حصه ورثه های شرعی مقتول از ذکور و اناث آنچه باشد با محل و مسکن شان</l>
<l>تصریح و معلوم شود و اگر هیچ کس از مقتول ورثه نمانده باشد بعد از معلومات</l>
<l>آنچه از وی مانده باشد از هستی و جایداد منقول و غیر منقول و غیره کلیه</l>
<l>سیاهه شود .</l>
<l>ج : ـ تعریف قتل باذکر سبب واقعهٔ آن در نتیجهٔ تحقیقات معلوم شود که قتل</l>
<l>عمد است یا شبه عمد یا قتل خطاست توضیح این تعریف این طور می شود :</l>
<l>قتل عمد آنرا گویند که ذریعهٔ آله جا رحه وزیاچیز یکه در تفریق</l>
<l>اعضاء قا ئم مقام جارحه باشد ما نند چوب تیز و سنگ تیز و پوست نی</l>
<l>وامثال آن ـ قتل شبه عمد آنرا گویند که بآ لهٔ جارحه وازاشیای فوق مانند</l>
<l>آن نبوده عمداً بقتل رسیده باشد قتل اقسا م خطاء قتلی است که از خطا</l>
<l>در فعل و یا خطا در قصد بوجود می آید و یا جاری مجر ی خطا باشد مانند</l>
<l>به پهلو گردیدن شخص خواب برده که به پهلوی وی کسی دیگر ی خواب</l>
<pb n="14" facs="#f14"/>
<l>۱۱</l>
<l>و بزیر گردیده پهلوی شخص خواب برده هلاك شده باشد قتل با سبب آن</l>
<l>است مانند اینکه بکند چاه را و یا بنهد سنگ را در غیر ملك خود و بدان</l>
<l>سبب کسی در چاه افتد و یا به سنگ مذکور هلاك شود ذکر سبب مراد از</l>
<l>تصریح نمودن و همان علل و موجباتى است که مبداء و منشاء قضیه مذکور واقع</l>
<l>شده است بعبارت صریح تر که اسباب قتل بوده باشد .</l>
<l>د :_ شهرت تواتر قاتل و مقتول معلوم شود که کدام شان مستور الحال و کدام</l>
<l>شان معروف به صلاح و کدام شان مشهور بفساد میباشند .</l>
<l>ه :_ تکرار فعل مجرم از حالیه و سابقه معلوم شود .</l>
<l>و :_ صورت استعمال اسلحه و آله قاتله وغیره معلوم شود که از اول از کدام</l>
<l>جانب روی کار آمده و به عبارت صریح تر مدافع کدام شخص و متجاوز</l>
<l>کدام شخص شناخته شود .</l>
<l>ز :_ آیا وقوع واقعه مذکور بصورت خفیف و خفیه و حیله و دسیسه بعمل آمده</l>
<l>است یا بصورت مکابره بالظلم و تاخت و تاراج اتفاق افتاده است .</l>
<l>ح :_ آیا بوقت وقوع واقعه مذکور امنیت ملك چطور و بکدام درجه بوده است .</l>
<l>١٦ :_ شخص مستور الحال اگر بكدام جرم و جنایتی منسوب شود بدون</l>
<l>شهادت کدام کسی ولو احتمال فرار هم نباشد به مجرد دعوی مدعی تا زمان</l>
<l>كشف حال اختياراً تحت توقیف گرفته شود و شهادت يك نفر عادل و یا دو نفر</l>
<l>مستور الحال در اشخاص مشهور صلاح است .</l>
<l>۱۷ :_ مدت تکمیل تحقیقات در چنان واقعاتیکه در خود مركز وقوع یا فته</l>
<l>باشد چون شهود و لوازم تحقیق و حضور اهالی نسبت سهل تر است و زحمت</l>
<pb n="15" facs="#f15"/>
<l>اندکی را ایجاب میکند بهمه حال ۱۵ روز است و در چنان فقرا تیکه مواد ضروریه تحقیقات نظر باینکه واقعه در خود مرکز نشده وا سباب موجبه آن بصورت تعجیل بدست آمده نمی تواند میعاد آن یکماه گذاشته شد که در موعد های متذکره تحقیقات را تکمیل و معطلی بوقوع نیاید و بصورت تجاوز از میعاد مقرره دلائل معطلی آن را که موجب حصول قناعت مراجع حل و فصل شده بتواند تحریر کرده باشند .</l>
<l>۱۸ :- بعد از ختم تحقیقات صورت معلومات خصوصی مستنطقین حتمی ولازمی است كه مستند بكدام دلائل قابل اعتبار باشد نه اینكه بيك جملهٔ مختصراكتفاء کرده نوشته باشند كه قرار معلومات خصوصی من فاعل جرم و قاتل همین فلان و معاون فلان است و یا اینكه قرار معلومات من فلان شخص بری الذمه شناخته میشود باید مفصل گفته شود تا برای مراجع بالادست در وقت شکایت وغیره اسباب موجب الزام وعدم الزام بخوبی واضح باشد .</l>
<l>۱۹ :- پس از تکمیل تحقیقات باید تاسه روز اوراق با مدعی و مدعی علیه به محكمهٔ شرعیهٔ مربوطه جهته انفصال شرعی رویت داده شده اگر مدعی حق العبد موجود نبوده و یا خود را كناره ساخته باشد محكمه اوراق را تسلیم و بعد نسبت عدم حضور مدعی حق العبد اوراق را مکتوباً به شعبه اولیه اعاده بدارند تا از مرجع مربوطه در حال عدم حضور مدعی حق العبد راجع به فیصله حق الله اصولاً رفتار شود .</l>
<l>۲۰ :- برای اینكه در تحقیقات دست بازی نشده و از مداخلت های ناجایز محفوظ</l>
<pb n="16" facs="#f16"/>
<l>۱۳</l>
<l>بماند تحقیقات در کتابچه های دو پارچه ئی مخصوص تحقیقات طوری آغاز گردد که صورت تحقیقات عیناً بدون کم و کاست داخل هر دو پارچه گردیده وقتی که تحقیقات ختم میشود یکی آنرا به شعبه مربوطه ارسال و دیگرش را بدائره متعلقه حفظ بدارند وهیئت مستنطقین بهر دو پارچه امضاء نمایند .</l>
<l>۲۱ :- هیئت مستنطقین تحقیقات را بهمین کتابچه ها شروع کرده وقتی که تحقیقات معطل میشود کتابچه مذکور را به خریطه گذاشته و سر خریطه را مهر کرده حینیکه باز به تحقیقات آغاز میارند کتابچه را بعد از ملاحظه مهرهای خود از خریطه کشیده و به تحقیقات شروع بدارند و هکذا تا زمان ختم تحقیقات باید کتابچه تحت مهر و مراقبت هیئت مستنطقین گرفته شود .</l>
<l>« تبصره »</l>
<l>در فقرات واقعات سرقه وقطاع الطریقی وغیره قضایای جنائی عموماً مامورین تحقیقات مواد فوق الذکر را اساس تحقیقات پنداشته و زیر نظر تطبیق گرفته تکمیل تحقیقات نمایند وصورت ثبوت و شهود ، قرینه ، بینه ، امارات قاطعه را در نتیجه تحقیقات تصریح کنند ولی این هم نا گفته نماند که در فقرات تحقیقات سرقت و قطاع الطریقی در اطراف واقعات آن از ملاحظه بعضی آثار لابدی است که باید تحقیق شود از قبیل ملاحظه سوراخ شدن قلعه ، خانه ، دکان، سرای و یا شکستن زنجیر وزلفی وقفل وقلفك و دروازه و کلکین وغیره و معلوم نمودن اسباب و آله مستعمله آن که بآن استعمال یافته یا صورت</l>
<pb n="17" facs="#f17"/>
<l>گرفته باشد و نامعلوم نمودن شخص راه بلد دزدو قطاع الطريق یا کسیکه</l>
<l>تهیه خورا که و خواب کاه و جای پناه و آلات و اسلحه و اسباب</l>
<l>تسهیلات در عملیات نا مشروع شان تهیه و فراهم می کند و از روی</l>
<l>تحقیق فرعاً ذی مدخل شان تعلق گر دد ملاحظه آهن ریل و سراغ</l>
<l>آن و جستجوی آن که الی کدام حد و د تمام میشود یا نقطه که پل پای به</l>
<l>آنجا از روی ملاحظه قناعت بخش رسیده آیا اهالی آنجار د پل را یا دفع مظنه را</l>
<l>از خود دور می توانند و یا مظنون و مشتبه واقع میگردند. از طرف دیگر برای</l>
<l>بدست آوردن بلکه اصل مال مسروقه و بدست آوری فاعلین اصلی آن تعین مقدار</l>
<l>و اندازه مال مسروقه که از کدام قبیل و بچقدر میرسد، شرط تحقیقات فقرات</l>
<l>واقعات سرقت و قطاع الطریقی است که تماماً تکمیل کردد علاوه بر موارد فوق الذكر</l>
<l>انواع تحقیقاتیکه به فکر خودمامورین تحقیقات نظر به ملاحظه وقت و موقع لازم</l>
<l>تحقیق باشد و بفهمند که موفقیت شان را به ظاهر شدن کدام نتیجه مثبته مدار</l>
<l>حكم و تامين تحكیم می کند در تکمیل آن مواد تحقیق با معان نظر و کمال غور</l>
<l>بصورت تحقیقاته ومد ققانه توجه کنند و تکمیل چنان يك تحقیقات ابتدائی را</l>
<l>بنمایند که بهمه صفات و معانی تحقیقات شان در نتیجه قطعیه باید قناعت بخش</l>
<l>قطعی ثابت شود.</l>
<pb n="18" facs="#f18"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
<pb n="19" facs="#f19"/>
<l>[BLANK PAGE]</l>
</div></body></text></TEI>