# Uṣūl-nāmah-ʼi vīzā va iqāmat-i atbāʻ-i khārijah dar Afghānistān اصولنامۀ ويزا و اقامت اتباع خارجه در افغانستان # adl0776 # Kābul, Riyāsat-i ʻUmūmī-i Maṭābaʻ, 1313 [1934] کابل :رياست عمومى مطابع،, . ١٣١٣. # Transcribed by gemini-3.1-pro-preview, 2026-08-09. # Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. # Text: CC0. Images: New York University Libraries, public domain. --- page 1 --- Afghanistan Digital Library adl0776 http://hdl.handle.net/2333.1/mgqnk9mh اصول نامه حاضری و رخصتی مامورین [ILL] [ILL] [ILL] This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser. When referring to or citing this item please use the "handle" URL and not this document or the URL from which you downloaded it. All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial. NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu --- page 2 --- مواد نمره ۴/۶ اصول نامهٔ حاضری ورخصتی مأمورین افغانستان تاریخ طبع : ۹ قوس ۱۳۱۰ تعداد طبع اول : ۳۰۰۰ در مطبعهٔ عمومی ریاست مطابع کابل طبع گردید. --- page 3 --- [BLANK PAGE] --- page 4 --- بسم الله الرحمن الرحیم اصولنامۀ حاضري ورخصتی مامورین اصل اصول حاضری ۱ : ـ علی العموم مامورین دوائر دولتی مطابق هدایات اصول نامۀ هذا بحاضری یومیه ، مکلف اند . ۲ : ـ اوقات حاضری مامورین قرار ذیل است : ـ الف : ـ از ابتدای حمل تا آخر سنبله از ساعت ۸ صبح الی ٤٣ عصر . ب : ـ از ابتدای میزان الی آخر حوت از ۹ الی ٤٣ . ماه مبارك رمضان اگر موافقت کند به شش ماه اول سال ، حاضری مامورین از طرف صبح بساعت (۹) و از طرف عصر بساعت ٤٣ اجرا میشود . واگر مطابقت کند به شش ماه آخر سال تخفیف ندارد . اصولنامه د حاضری اورخصتی د مامورینو اصول د حاضری تول مامورین د دولتی دایرو ، سم له هدایت د راتلونکی مواد وسره په ور کولو د هره ورزی دحاضری ، مجبور دی . وقتونه د حاضری د مامورینو پدی قرار سره دی : ـ الف : ـ له اول دحمل څخه تر آخر دسنبله له ساعت د اتو د صبا څخه تر څلورنیمو د مازدیګر . ب : ـ له اول د میزان تر آخر دحوت له نوڅخه تر دری نیمو . که دروژی مبارکه میاشت برابره سی په شپږ میاشتی داول دکال ، حاضری د مامورینو له سحار د خواه څخه په ساعت دنو، او له مازدیګر دخواه په ساعت ددری نیمو اجرا کیږی . که چیری برابره سی په شپږ میاشتی دآخر د کال ، تخفیف نلری . --- page 5 --- ( ۲ ) ٣ - حاضری مامورین در مرکز وزارات ودوائر مستقل ، ذریعه مدیر مامورین منسوبه آنها ملاحظه میشود، و در ولایات و حكومات اعلی ملاحظه حاضری مامورین مستوفیت و سر رشته داری را ، ماموریکه از طرف مستوفیها و سررشته داران اعلی معین شود اجرا مینماید ، و حاضری مامورین دیگر دوائر از طرف آمر همان شعبه و یا شخصیکه آمر مذكور انتخاب نمايد ملاحظه میشود . حاضری دمامورینو په مرکز د وزارتو او مستقله دايرو به واسطه د مدیر مامورین منسوبه د دوی کتله کیږی ، او و لایاتو او اعلى حکومیتو کښ ليدل دحاضری دمامورینو دمستوفیت او سررشته داری به هغه مامور چه له طرفه دمستوفیانو او اعلی سررشته دارانو ـ معين كيږی اجرا کوی . او حاضری دنورو مامورينو د دايرو له خواه څخه دآمر دهغه شعبی اویا هغه څوك چه یادسوی آمرئی انتخاب کړی، کتله کیږی . ٤ - مامورينيكه قرار اصل (۳) این لایحه برای ملاحظه حاضری مکلف اند بعد از ملاحظۀ حاضری از طرف صبح و عصر کتاب حاضری را بملاحظه و تصدیق آمرین دوائر که قرار هدایت اصل (۳) فوق بملاحظه و تصدیق حاضری صلاحیت دارند ، رسانیده امضاء حاصل میدارند . هغه مامورین چه سم له اصل ( ٣ ) سره ددی لایحی له پاره د کتلو د حاضری مکلف دی ، پس له ليدو د حاضری له طرفه دصباح او ماز دیگر کتاب د حاضری به به کته او تصدیق د آمرینو ددایرو چه سم له هدايت د پورته اصل ( ٣ ) سره به کته او تصدیق د حاضری ، صلاحیت لری ، رسوی او دسخط به حاصلوی . ٥ ـ مامورين حاضری بعداز ساعت معینه حاضری صبح الی ده (١٠) دقیقه دیگر نیز با مامور مساعده میکنند ، ماموریکه پس از انقضای ده دقیقه، بدون عذر معقول حاضر شود غير حاضر محسوب شده بمقابل غیر حاضری یکروز ، معاش سه روز آن کسر می شود . کار داران د حاضری پس له معین ساعت د حاضری دصباح څخه ترلس د قيقو نورو هم د مامور سره مساعده کوی . هغه مامور چه پس له تیريدو دلس دقيقى بيله معقوله عذره څخه راسی ، غیر حاضر شمیرل کیږی اوپه مقابل ديوی روزی غير حاضری کښ د درو روزو تنخواه ځنی گر زول کیږی . ٦ ـ ـ هرگاه یکی از مستلزمین حاضری که بماموریت خود حاضر شده و بکتاب هر کله که یوله حاضری ورکوونکو څخه چه خپل ما موریت ته حاضر او په كتاب د --- page 6 --- (۳) حاضری امضاء کرده است در اثنای اجرای وظیفه در کوچه و بازار بدون تکت دیده شود ، معاش یکروز آن کسر می شود . حاضری کښی دسخط کړی دی به وقت د اجرا د وظیفه کښی به کوڅه او بازار کښی بېله تکت ، ولیده سی دپنځو روزو تنخواه به ئی وگرزی . ۷ — مامورینکه نظر باصل (٥) این اصولنامه غیر حاضر شده اند هر گاه رقعه استدعای رخصتی شان تا عصر آنروز باداره منسوبه شان برسد و آمر مافوق اجازه بدهد در کتاب حاضری که غیر حاضر نوشته شده اند کیفیت نوشته بعد امضای وزیر و یا مدیر مستقله ، از غیر حاضری معاف و در رخصتی اصولی آنها محسوب میشود ، و هر گاه آمر دائره اجازه ندهد ، و یا رخصت اصولی نداشته باشند غیر حاضر شمرده میشوند . هغه مامورین چه نظر به اصل ( ٥ ) ددی اصولنامی سره غیر حاضر سوی دی ـ هرکله که رقعه د خواهش د رخصتی ددوی تر مازدیگر دهغی ورزی وه منسوبه اداره ته ئی ورسیږی او پورته آمرئی اجازه ورکي په کتاب د حاضری کښی چه غیر حاضر لیکلی سوی دی ـ کیفیت لیکلی ـ پس له دسخط د وزیر او یا مستقله مدیر له غیر حاضری څخه معاف او په اصولی رخصتی ددوی کښی حسابیږی ـ هرکله که آمر د دائری اجازه ورنکړی او یا اوصولی رخصتی وه نلری غیر حاضر شمیرل کېږی . ۸ — مامورینکه فوت شود و پول غیر حاضری بذمه او باقی باشد پول غیر حاضری از معاش آن که بذمه دولت مانده باشد وضع و باقی معاش آن بورثه اش داده میشود ، و هر گاه معاش آن بذمه دولت باقی نباشد پول غیر حاضری آن معاف است و از ورثه اش گرفته نمی شود . یو مامور که مرسی او پیسی دغیر حاضری په ذمه دده باقی وی نوپیسی دغیر حاضری له تنخواه دده څخه چه په ذمه د دولت پاتی وی وضع او باقی تنخواه ئی وه ورثه ته ئی ورکول کېږی ـ هر کله که تنخواه ئی په ذمه د دولت پاتی نوی نوپیسی دغیر حاضری دده بخښلی ده له ورثه دده څخه نه آخسته کېږی . ۹ — معاش چپراسی های وزارات ، و سایر دوائر دولتی بمقابل یکروز غیر حاضری یکروز کسر میشود . تنخواه دچپراسیانو دوزارتو او نورو دولتی د ايرو په برابر دیوی روزی غیر حاضری ، دیوی روزی تنخواه گرځول کېږی . ۱۰ — پول غیر حاضری مامورین در مرکز بموجب اطلاع مدیر مامورین و یا دیگر پیسی دغیر حاضری دمامورینو په مرکز کښی په موجب د خبر د مدیر دما مورین یابل --- page 7 --- (٤) مامورین که بامور حاضری مؤظف اند باِمضای وزیر و یا مدیر مستقل دو روز قبل از اجرای معاشات بدائره که معاش مامور از آنجا داده میشود، اطلاع و کسر میکردد ؛ و در نائب الحکومه گیها و حکومات اعلی و سائر حکومات و علاقه‌داریها، ذریعه مستوفی‌ها و سر رشته داران اعلی و مدیرها و مامورین مالیه محلی از معاش شخص غیر حاضر کسر می شود . مامور چه به کار د حاضری مقرر دی به دستخط دوزیر یا مستقله مدیر ـ دوه روزی وراندی له اجرا کیدو د تنخواه څخه هغه دایری ته چه تنخواه د مامور دهغه ځایه ځنی ور کوله کیږی خبر ، او کرزه وله کیږی ـ او په نائب الحکومتیو او اعلی حکومتیو او نورو حکومتیو او علاقه داریو کښ به ذریعه د مستوفیان او اعلی سررشته داریو او مدیرانو او مامورین دمحلی مالیئی له تنخواه څخه دغیر حاضر سړی کرزه ول کږی ۱۱ ـ هر گاه یکی از مستلزمین حاضری مریض شود باید در مراکز بمدیر مامورین و یا ماموریکه ملاحظه حاضری را مینماید ، و در ولایات و حکومات اعلی بمستوفیها و سر رشته داران اعلی ، و بدیگر حکومات بمامورین حاضری اطلاع بدهد در رخصتی مامورین علم واطمینان و تصدیق آمر مافوق معتبر است ماموریکه تصدیق آمر مافوق را حاصل نکند غیر حاضر شناخته می شود و قرار اصل (٥) این لایحه بمقابل یکروز معاش ( سه روز ) آن کسر می شود . هر کله که یوله حاضری ور کونکو زنی ناجوړه سی ، باید چه په مرکز کښ وه مدیر مامورین ته او یا هغه مامورته چه دده حاضری گوری ، او په ولایاتو او اعلی حکومتیو کښ وه مستوفیان او اعلی سررشته دارانو ته اود نورو حکومتیو وه مأمور د حاضری ته دی خبر ور کی ـ د مامورینو په رخصتی کښ علم او اطمینان او تصدیق د آمر ما فوق معتبردی ـ هغه مامور چه تصدیق دآمر مافوق حاصل نکی ـ غیر حاضر پژننده کیږی او سم له اصل ( ٥ ) ددی لایحی سره په مقابل دیوی روزی ، تنخواه ددرو روزو دده کرزی . ۱۲ ـ رخصتی مریضی مامورین با معاش در مدت یکسال یکماه است ، خواه ایام مریضی مسلسل ، ویا بتفاریق واقع شود مریضی اضافه از یکماه تا ششماه مناصفه معاش برای مامور مریض داده میشود رخصتی د ناجوری ، د مامورینو سره له تنخواه ، په یوه کال کښ یوه میاشت ده ـ خواه روزی دمریضی پله پسی ـ او یا بیل بیل واقع سی . ناجوری زیاد له یوی میاشتی تر شپږ میاشتی پوری نیمه تنخواه وه ناجور --- page 8 --- ( ٥ ) و بعد از مرور شش ماه از ماموریت سبکدوش ، و در حال صحت عند اللزوم بدیگر ماموریت حسب لیاقتش مقرر می گردد . ما مورته ورکوله کیږی . و پس له تیریدو د شپږ میاشتی له ماموریت څخه موقوف او په حال د صحت کښی عنداللزوم په بل ماموریت به په قرار دلیاقت خپل مقرر کیږی . ۱۳ : — ماموریکه اضافه از یکماه مریض شود هر گاه وظیفه آن از وظایف مشترکه باشد ماموریکه در وظیفه با مامور مریض اشتراك دارند، وظایف آنرا اجرا میدارند، و اگر از وظایف مشترکه نباشد تا مدت شش ماه هر گاه ممکن باشد وظایف آنرا به ذریعه یکی از مامورین دوایر مشترکه اجرا میدارند، والا يك وكيل از طرف رئیس همان دایره مقرر شده از نصف تا سه ربع معاش مامور مریض باو داده می شود . هغه مامور چه زیات له یوی میاشتی نه ، مریض شی ـ هر کله که وظیفه دده له وظائفو مشترك څخه وی هغه مامور چه به وظیفه کښی دناجوړه مامور سره شريك دی وظائف به دهغه اجرا کوی ـ که له وظائف مشترك څخه نوی ـ نو په صورت دامکان کښی تر مدت د شپږ میاشتی پوری به وظائف دهغه په ذریعه دیوه له مامورینو د مشترك دایرو څخه اجرا کوی ـ او که نه یو وکیل له طرفه د رئیس دهغه دایری مقرر کیږی له نیمه تر دری ربعی تنخواه د ناجوړه مامور وهغه ته ورکوله کیږی . ١٤ : — در مرکز وزیر و معين ومدير مستقل و در ولایات و حکومات اعلی و کلان وسائر حکومتی ها ، مستوفی ها و سر رشته داران اعلی و مدیرها و مامورین مالیه وقتاً فوقتاً ويا عند اللزوم به تفتیش حاضری مامورین منسوبه خود صلاحیت دارند مدیر مامورین ، و یا ماموریکه به ملاحظه حاضری مامورین موظف است ، میتواند که برای تفتیش حاضری مامورین به آمر مافوق دایرهٔ منسوبه خود یاد آوری نماید . په مرکز کښی ـ وزیر ، معين ، مدیر مستقل ـ او په ولایاتو ـ او اعلی ، او لویو حکومتیو او نور حکومتی کښی مستوفیان او اعلی سررشته داران او مدیران او ما مورین د مالیئی وقت په وقت سره یا عند اللزوم په پلټنه د حاضری د ما مورینو منسوبه خپل اختیار لری ـ مدير ما مورین او یا هغه ما مور چه په ليدو د حاضری دما مورینو مقرر دی ـ کولای شی چه له پاره دپلټنی د حاضری دما مورینو ، پورته منسوبه آمر خپل ته یاد آوری وکی . --- page 9 --- (٦) ١٥ : ــ در مرکز وزراء و مدیرهای مستقله، و در په مرکز کښی وزیران او مستقل مدیران ولایات حکومات اعلی نائب الحکومه ها و حکام او په ولایاتو او اعلی حکومتونو کښی نائب الحکومه عنداللزوم نظر بوقوع کار های مهم گان او حاکمان عنداللزوم نظر به پیښید لو و ضروری علاوه بر اوقات معینه حاضری دلوئیو او ضروری کارو ــ علاوه پر معین وقت ساعت کار را تزئید کرده می توانند. دحاضری ــ ساعت دکار زیاد کولای سی . ١٦ : ــ هرگاه یکی از مستلزمین حاضری هر کله چه یوله حاضری ور کونکو زنی به وقت در حین اجرای وظیفه اش بدیگر دوایر دکار کښی و بلی دولتی دائری ته وغوښیت دولتی طلب شود از مدیریت مامورین سی له مدیریت مأمورین یاله بل مامور څخه و یا دیگر ما موریکه امور حاضری را چه امور د حاضری اجرا کوی په دسخط اجراء مینماید ، بامضای آمر دایره تکت دآمر د دایری تکت د اجازی ورته ور کول اجازه برایش داده می شود و مامور در کیږی ــ مامور په وقت دبیرته راتللو خپلی وقت مراجعت بدایره منسوبه خود باید منسوبه دایری ته باید چه تصدیق دمدیر یا تصدیق مدیر و یا مامور دایره که در آنجا مامور دهغه دائری چه دی هلته طلب سوی دی طلب شده است حاصل نماید . حاصل کی . « ( اصول رخصتی مامورین ) » اصول درخصتی د مامورینو ١٧: ــ رخصت با معاش که از طرف دولت برای رخصت سره له تنخواه چه د دولت له مامورین اعطا می شود چهار نوع خواه مامورینو ته ور کول کیږی ــ څلور است : ــ قسمه دی . الف : ــ رخصت ضرورت . ا : ــ رخصت دضروری ب : ــ رخصت تفریحی . ب : ــ رخصت دتفریح ج : ــ رخصت مریضی . ج : ــ رخصت دناجوری د : ــ رخصت عروسی ابتدائی . د : ــ رخصت داول واده الف : ــ رخصت ضرورت برای امر ضروری ا : ــ ضروری رخصت له پاره دضروری شخصی مامور در ظرف یکسال بیست کار دمامور ، په یوه کال کښی شل روزی روز مقرر است . مقرر دی --- page 10 --- (۷) ب :- رخصت تفریحی در يك سال بیست روز است خواه مامور یکدفعه رخصت بگیرد یا بتفاریق ؛ مامور مخیر است که رخصتی یکسال خود را در ظرف همان سال و یا بعد از دو سال چهل روز و یا پس از سه سال دوماه بگیرد ، اما اضافه از دوماه رخصت داده نمی شود . ب :- رخصت تفریح په یوه کال کښی شل روزی دی ـ خواه مامور په یوه وار رخصت اخلی یا بیل بیل ـ مامور اختیار لری خپله رخصتی دیوه کال په هغه کال کښ یاپس له دوه کاله څخه څلویښت روزی او یاپس له درو کالو ځنی دوی میاشتی اخلی ـ اما زیاد له دوه میاشتو رخصت نه ورکول کیږی . ج :- رخصت مریضی مطابق اصل (۱۲) این اصولنامه اجرا می شود . ج :- رخصت د ناجوړی سم له اصل (۱۲) سره ددی اصولنامی اجرا کیږی . د :- رخصت عروسی ابتدائی ده روز است . د :- داول واده رخصت لس روزی دی . ۱۸ :ـ در رخصت تفریحی آمران مافوق ملاحظه کار ماموریت را نمایند که هم معطلی در اجرای کار واقع نشود و ادای رخصتی مامور نیز کرده شود . په رخصت د تفریح کښی پورته آمران لحاظ دکار دماموریت دی وه کی چه هم معطلی په اجرا دکار کښ رانسی ـ او هم ادا درخصتی د مامور وسی . ۱۹ :ـ در رخصت ضرورت آمران مافوق دقت نمایند که برای کارهای ضروری رخصت داده شود . په رخصت د ضروری کښی پورته آمران دی دقت و کی چه له پاره دضروری کارو رخصت ور کره سی . ۲۰ :ـ رخصت ضروری و تفریحی و عروسی بيك میعاد مسلسل داده نمی شود . رخصت ـ دضروری تفریح ـ او واده ، په یوه وقت کښ پیوسته نه ور کول کیږی . اصول اعطای رخصتی اصول د ورکولو درخصتی ۲۱ :ـ رخصتی وزراء و مدیران مستقل تا سه روز بموجب اطلاع خود شان که بمدیریت های مامورین وزارت متعلقه خود اطلاع بدهند مرخص شده می توانند ، وعلاوه آنرا از مقام صدارت استیذان نمایند . رخصتی د و زیرانو او مستقل مدیرانو ، تر دری روزی په موجب دخبـر د دوی چـه مدیریتـو د مامورین د خپل وزارت ته خبـر ور کړی ، رخصت کیدای سی . او زیاد له هغه څخه له مقام صدارت ځنی دی استیذان واخلی . --- page 11 --- (۸) ۲۲ :- رخصتی نایب الحکومه ها و حکام اعلی ذریعه وزارت داخله از مقام صدارت عظمی استجازه می شود - رخصتی نایب الحکومه ها و حکام اعلی در موضعی که تیلفون موجود است تا سه روز و در جائیکه تیلفون موجود نیست تا نجرور باستیذان وزارت داخله ضرورت ندارد و کفیل منسوبه شان اصولا اجرای کار را می نماید اما اطلاع دادن به وزارت داخله ضروریست و سائر مامورین ولایات و حکومات از آمر مافوق دایره منسوبه خود رخصت حاصل میدارند . رخصتی دنایب الحکومه ګانو او اعلي حاکمانو په ذریعه د وزارت داخله له مقام صدارت عظمی څخه طلب د اجازه کيږی - رخصتی دنایب الحکومه ګانو او اعلي حاکمانو په هغه ځای کښ چه تیلفون شته تر دری روزی او په هغه ځای کښ چه تیلفون نشته تر پنځه روزی و استیذان دوزارت داخلي ته ضرورت نلری - قانونی وکیل د دوی اصولا اجرا دکار کوی - اما خبر ورکول - ، . وزارت داخله ته ضروری دی ، او نور مامورین دولایتو او حکومتوله پورته آمر دمنسوبه دایرو خپلو څخه رخصت حاصله وی . ۲۳ :- مامورین مرکزی وزارت ها و دوائر مستقله و رؤسای محاکم بمنظوری وزیر و مدیر مستقله و رئیس منسوبه خود ترخیص حاصل میدارند . مامورین دمرکزی دوزارتو او مستقله دایرو او رئسان دمحکمو په منظوری دوزیر او مستقل مدیر او رئیس خپل رخصت اخلی . ٢٤ :- برای منصبداران عسکری که به ترتیب سوانح عمری خود ها مکلف اند مطابق اصولنامه هذا رخصت نیز داده میشود . له پاره دښکری منصبدارانو چه به جوره ولود سوانح عمری خپلو سره مکلف دی هم له دی اصولنامی سره همدارنگی رخصت ورکول کيږی. ٢٥ :- رخصتی ها بقرار تکت آمرین مافوق اجراء می شود . رخصتی په قرار دتکت دپورته آمران اجرا کيږی . مواد متفرقه متفرقه مواد ٢٦ :- در موقع محاربه و یا کدام خدمت ضروری رخصت داده نمیشود از مامورین کسانیکه قبلاً رخصت گرفته باشد و بودن آنها برای خدمت ضرورت شود بماموریت منسوبه شان خواسته می شوند . په وقت دجنګ یابل ضروری خدمت کښ رخصت نه ورکول کيږی ، له مامورینو څخه هغه کسان چه وړاندنی رخصت اخستی وی او اوسیدل ددوی له پاره دخدمت ضرورت وی - خپل منسوبه ماموریت ته راغوښتل کیږی --- page 12 --- ( ٩ ) ٢٧ :- مامورينيكه ازيك وزارت بديگر وزارت تبديل و يا جديد مقرر شوند، هر گاه خواهش رخصت تفريح كنند و از سال های گذشته حق تفریح داشته باشند در سال جاری که جديد مقرر شده اند كاملاً رخصت تفریح خــود را حسب قيودات حصه (ب) اصل ( ١٧ ) و ( ١٨ ) اصولنامۀ هذا گرفته می توانند و اگر از سال های ماضیه حق نداشته باشند از ایام تفریح سنه جاريۀ خود تا دو ماه نگذرد ؛ بیست روز رخصت گرفته نمیتوانند، اما قبل از اکمال دو ماه تا پنج روز اگر خواهش کنند رخصت داده می شود، مامورينيكه بيك وزارت ودايرۀ مستقله، سال تمــام ماموريت داشته اند رخصتی تفریح خود را در هر وقت که خــواهش کنند از و زارت و دایرۀ منسوبۀ شان داده می شود . هغه ماموران چه له يوه وزارت څخه بل وزارت ته بدل او يا نوی مقرر سـی کچیری خواهش د رخصت تفريح وكی ، او دتیرو کلو حــق د تفــريح وه لری ، په جاری کال کښ چه نوی مقرر سـوی دی پوره رخصت دتفریح خپـل سم له قیودات د برخی د[ب] اصل (١٧) او ( ١٨ ) سـره ددی اصولنامی آخستی سی - او که دتیرو کلوحق وه نلری روزی دتفــريح دجاری کال خپل تر څوچه دوه میاشتی تیری نسی ــ شـل روزی رخصت آخـتی نسی ـ اما وراندی له پوره کید و ددوه ميـاشـتـو تر پنځه روزی که خواهش وکی رخصــ ور کول کیږی هغه ماموران چه په یوه وزارت او مستقله دايره کښ تمـام کال ماموریت لری د خپل دتفـريح رخصت په هروقت کښ چه خـو اهش وی کـی منسوبه وزارت او دائیری ددوی څخه ور کول کیږی . ٢٨ :ــ مامورینیکه برای حج بیت الله شریف رخصت بخواهند هر گـاه اصولاً حـق رخصتی داشته باشند آمر ان مافوق شان مطابق حصهٔ ب اصل (١٧)و(١٨) و(١٩) این اصو لنــامــه، رخصتی ايام استحقاقى شانرا بامعاش واضافهٔ آنرا بدون معاش اجازت داده می توانند . هـغـه ماموران چـه له پاره دحـج دبيـت الله شریف رخصت و غواړیـ کچیری اصولاً حـق د رخصتی لری پورته آمران د دوی مطـابـق د برخی د[ب] اصـل ( ١٧ ) و( ١٨ ) و (١٩) ددی اصـولـنـامی سره رخصت د روزو د حـق ددوی سره، له تنخوا، او اضافه دهغه بیله تنخواه اجازه ور کولای سی . --- page 13 --- ( ۱۰ ) ۲۹: مامورینیکه برای سیاحت رخصت میخواهند، ایام رخصتی استحقاقی خود را با معاش حاصل میتوانند، و اضافه از آنرا بعد استعفا از ماموریت و تحصیل پاسپورت رفته می توانند . هغه ماموران چه له پاره دجهان گشتی رخصت وغواری - روزی درخصتی دحق خپل سره له تنخواه حاصله ولای سی ـ او زیاد له هغه څخه پس له استعفا له ماموریت ځنی او حاصلول د پاسپورت تلای سی. ۳۰: مامورینیکه برای معالجه امراض خود خواهش رفتن خارج را نمایند حتمی است که از مدیریت و یا ماموریت های طبی محلی، تصدیق عدم امکان معالجه خود را داخل حاصل نمایند، آمران مافوق بعد از ضبط تصدیق مذکور رخصت داده تادیه معاشات آنها قرار ذیل می شود:- هغه ماموران چه له پاره دعلاج کولو دمرضو خپلو خواهش دتلو بهر ملکونه وکی ضروری دی چه له مدیریت و یا ماموریتوطبیه‌دهغه ځای څخه تصدیق حاصل کړی چه دغه په افغانستان کښی امکان د علاج دده نشته - وپورته آمر به پس له ضبطولو دهغه تصدیق څخه رخصت ورکوی - او ورکول دتنخواه ددوی په دی لاندی قرار سره کیږی . هرگاه رخصت مریضی را حق داشته باشند ایام استحقاقی معاش کامل و علاوه بر آن تا شش ماه مطابق اصل (۱۲) این اصولنامه بموجب تصدیق داکتر هائیکه نزدشان علاج میکنند و یا تصدیق نماینده افغانی مقیم آن مملکت مناصفه معاش برای شان داده می شود . که چیری رخصتی دمریضی حق ولری ؟ تنخواه دورځی داستحقاق خپل کامل ، او بر خیره په هغه ترشپږ میاشتی سم له اصل (۱۲) ددی اصولنامی سره به موجب د تصدیق دهغه داکتر چه دی ئی تر معالجې لاندی نیولی دی، او یا تصدیق دافغانی نماینده گان چه په هغه ځای کښی مقیم دی، نیمائی تنخواه ورته ورکوله کیږی ۳۱: مامورینیکه نظر باصل (۲۸) و (۲۹) و (۳۰) بخارج میروند وظائف شانرا تا اکمال موعد رخصتی، دیگر مامورین و یا وکیل آنها مطابق اصل (۱۳) این اصولنامه ایفا میدارند و اگر بعد از انقضای موعد معینه، مامورین مذکور هغه ماموران چه نظر و اصل (۲۸) و (۲۹) و (۳۰) ددی اصولنامی سرہ بهر ته ځی وظیفی ددوی تر پوره کیدو د وعدی درخصتی، نور ماموران او یا وکیل ددوی سم له اصل ( ۱۳ ) ددی اصولنامی سره اجرا کوی. او کاپس له تیریدلو ددی معلومه شوی --- page 14 --- (۱۱) بماموریت حاضر نشوند دیگر مامورین عوض شان مقرر میگردند و در حال عودت مامورین مذکور بدیگر ماموریت ها حسب لیاقت شان مقرر می شوند . وعدی هغه ماموران، ماموریت ته حاضر نشی نور ماموران په عوض د دوی کښی مقرریږی، او به وقت د بیرته را تلدلو کښی هغه ماموران به قرار دلیاقت خپل په نورو ماموریتو کښی مقرریږی . ۳۲: کسائیکه معاش شخصی دارند هر گاه برای معالجه يا حج بیت الله شریف و یا سیاحت بخارج بروند اگر برای معالجه بروند قرار اصل (۳۰) هرگاه برای حج بيت الله میروند حسب اصل (۲۸) این اصولنامه وا گر برای سیاحت بروند بدون معاش رفته می توانند . هغه کسان چه شخصی تنخواه لری ـ هرکله چه له پاره د علاج يا له پاره د حج د بيت الله شریف يا له پاره د جهان گشتی ـ بهر ملکو ته ځی په قرار داصل (۳۰)، او که له پاره دحج د بیت الله ځی په قرار داصل (۲۸) ددی اصولنامه سره، او كه لپاره د جهان گشتی ځی بیله تنخواه تلای سی . ۳۳: کسانیکه معاش شخصی دارند و مطابق اصل (۳۲) فوق برای سیاحت بخارج بروند در قطع و تأدیه معاش آنها از تاریخ رسیدن به سرحد افغانستان در حال دخول و خروج نظر بتاریخ ملاحظۀ سرحد دار در پاسپورت شان و راپورت سرحد داری اعتبار داده می شود . هغه کسان چه شخصی تنخواه لری او په قرار د پورتنه اصل (۳۲) سره جهان گشتی له پاره بهر ته لاړسی په قطع او ورکول د تنخواه ددوی کښی له تاریخ، در سیدلو وسرحد دافغانستان ته بحال د وتلو او نتوتلو نظر وتاريخ دملاحظی دسرحد دارته به پاسپورت ددوی کښی او نظر و رپوټ د سرحد داری نه اعتبار ور کاوه کیږی . ٣٤: در زمان رخصتی های نایب الحکومه ها وحكام اعلى و کلان و دیگر حکام و علاقہ داران مستوفیان و سررشته داران و مدیران و مامورین مالیه وظائف حکومت را ایفا مینمایند، و در حال غیاب و رخصتی وزراء وظائف شانرا معین آنوزارت اجرا میکند و يا عند اللزوم از مقام صدارت وظائف آنها بدیگر وزیر و یاوکیل تفویض میشود . په وقت د رخصتی دنائب الحکو مگانو او اعلیٰ اولویو او نورو حا کمانو اوعلاقه دارانو کښی مستوفیان او سر رشته داران او مدیران او ماموران دمالیئی به دحکومت کارونه کوی او به حال دغائب والی او درخصتی دوزیرانو کښی کارونه ددوی به معین دهغه وزارت اجرا کوی او یا عند اللزوم له مقامه دصدارت څخه وظیفی د دوی وبل وزير او یا وکیل ته سپارله کیږی . --- page 15 --- ( ۱۲ ) ٣٥ :— ديگر مامورين دوائر دولتی ولايات نور ماموران د دولتی دايرو د حكومتیو وحكومتی ها كه ترخيص حاصل مينمايند اودولاياتو چه رخصت اخلی په عوض ددوی كښی وكلای قانونی شان وظايف آنها را كارونه ددوی په قانونی وكيلان ددوی اجرا كوی ايفا می نمايند مثلاً در غياب مستوفيان مثلاً په وقت دغائب والى د مستوفيانو اواعلی وسرشته داران اعلی مدير محاسبه، و در غياب سررشته دارانو، مدير دمحاسبی، او په غياب دمدير مدير يامامور ماليه، سركاتب وكاتب اول ماليه يا مامور دماليئی، سركاتب يا اول كاتب دماليئی، وهمچنان در جميع دو ردولتی وكالت مامور همدارنگی په ٹولو دائرو دحكومتی كښی، داول اول را مامور دوم همان دائره ايفا مينمايد . مامور وكالت په دويم مامور دهغی دائری كوی. ٣٦ :— برای ميله قعله كشی رخصتی مامورين له پاره دميلی دقلبه كشی يوه ورز رخصتی دريك سال يكروز مقرر است كه په تصويب د مامورانو په يوكال كښی منظور دی چه په مجالس مشاوره محلی، وتصديق آمر مافوق تصويب د مجلس دمشوری او تصديق د مافوق همان منطقه نسبت بموسم هر موضع از آمر د هغه ځای، نسبت و موسم د هر ځای پانزده حوت الی پانزده حمل يكروز تعين ته له پنځلسمی دحوت څخه تر پنځلسمی دحمل پوری يوه ورز په معلوميږی ، او ماموران په و مامورين در آن روز رخصت ميشوند . په هغه ورز كښی رخصتيږی . ٣٧ :— ماموريكه بعداكمال رخصت معينه اش بدون هغه مامور چه پس له پوره كولو دمعلوم عذر معقول بماموريت حاضر نشود غير رخصت دده، بيله معقوله عذر څخه ماموريت حاضر محسوب شده قرار اصولنامه هذا ته حاضر نشی؛ غير حاضر حسابيږیـ اوسم له مسئول است . دی اصولنامی سره جوابده دی . رخصتی های عمومی عامی رخصتی ٣٨ :— الف: جشن استقلال در مركز (٨) روز الف :— د استقلال جشن په مركز جشن استقلال درولايات وحكومات كښیـ اته روزی. داستقلال جشن په ولاياتو او اعلی حكومتیو اعلی ٣ روز . كښیـ دری روزی تاريخ شروع رخصتی مذكور هر سال تاريخ د شروع د مذكور سړی رخصتی در تقويم تعين ميشود . هركال په تقويم كښی معلوميږی . --- page 16 --- ( ۱۳ ) ب :- عید مبارک اضحی يك روز قبل و روز ب : ـ لوی اختر - يوه روز وڑاندی ، اول ، دوم ، سوم جمله چهار روز . اوله - دویمهـ دريمه روز ، ټول څلور روژی. ج :- عید مبارك رمضان روز اول ، دوم ج : - کوچنی اختر - اوله - دویمه - دريمه سوم جمله سه روز . ورز ـ ټول دری روزی د :- دهم ماه محرام الحرام يكروز . د :ـ لسم د محرم د میاشتی - يوه ورز ه :ـ دوازدهم ربیع الاول مولود شریف ه : ـ دولسم دلمړی خور - مولود شريف يوه روز يكروز . و :ـ رخصتی جشن نجات وطن در مرکز و :ـ رخصتی د جشن د نجات د وطن و ولايات و حكومات اعلى يك روز . په مرکز او ولاياتو او اعلی حکومتيو کښي يوه روز ز :- تاسیس شورای ملی ۱۸ سنبله یکروز. ز :ـ تاسیس د شورای ملی ۱۸ دسنبله - يوه روز ح :- روز اول ماه مبارك رمضان يكروز . ح :ـ اوله روز د روژی - يوه روز ۳۹:ـ مامورین دوایر دولتی با وامر و هدایات ماموران د دولتی دایرو په حکمو او اصول نامه هذا، و مدیریت های مامورین هدايتو د دی اصولنامی، او مديريتونه د مامورين و سایر مامورین حاضری که ملاحظه امور او نور مامورین د حاضری - چـه ملاحظه حاضری را می نمایند به تطبیق و اجرای د حاضری د کار کوی په برابر والی او اجرا احکام این اصول نامه مکلف اند . د حكمو د دی اصولنامی سره مکلف دی . تعميل وانفاذ احكام مواد اصول نامه په عمل راوستو او اجرا کولو د حكمو د مادو ددی اصولنامی سره امر او اراده كوم . هذا را امر واراده میکنم . تحریر ۸ عقرب سنه ۱۳۱۰ ۸ عقرب سنه ۱۳۱۰ ش و [ ۱۹ ] جمادالثانی ۱۳۵۰ ق --- page 17 --- [BLANK PAGE] --- page 18 --- [BLANK PAGE] --- page 19 --- [BLANK PAGE]