Afghanistan Digital Library
adl0744
http://hdl.handle.net/2333.1/2ngf1vm9
This is a PDF version of an item in New York University's Afghanistan
Digital Library (http://afghanistandl.nyu.edu/). For more information about
this item, copy and paste the "handle" URL above into a web browser.
When referring to or citing this item please use the "handle" URL
and not this document or the URL from which you downloaded it.
All works presented on New York University's Afghanistan Digital Library website are, unless
otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely
reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.
NYU Libraries, Digital Library Technical Services, dlts@nyu.edu
هو الله
نمره ٣٣ / ٣٦
اصولنامهٔ
محصول مال مواشی
در افغانستان
تاریخ طبع :- اول برج دلو ١٣٢٣
تعداد طبع (٣٠٠) جلد
در مطبعهٔ عمومی طبع شد
بسم الله الرحمن الرحیم
(اصول نامۀ محصول مال مواشی)
تمهید :
محصول مال مواشی در جمیع نقاط مملکت محروسۀ افغانستان از تمامی مالداران بدون تفریق قومی و شخصی بقرار شمار همه سال از نر و ماده خورد، کلان یکسان گرفته میشود .
۱ : ـ محصولات مواشی از رعایای دولت قرار ذیل اخذ میگردد : ـ
اشتر فی نفر پول ۷۰ افغانی ۳
اسپ و قاطر فی راس پول ۸۰ افغانی ۱
گاو و گاومیش و مرکب پول ۹۰ افغانی .
گوسفند و بز پول ۲۵ افغانی .
۲ : ـ وقت شمار حیوانات از ابتدای حوت الی آخر اسد بمناسبت موسم زای همان محل مقرر است که بعد از زای مواشی بشمار شروع و الی آخر اسد باید تکمیل شود .
۳ : ـ هیئت هائیکه برای شمار مال مواشی
اصول نامه د محصول مال مواشي
تمهید :
محصول د مال مواشي په ګردو نقطو د مملکت کي د افغانستان بې له تفریق څخه د قومي او شخصي له کرد مالدارا و ځنې بقرار د شمېر په نرا و ښځه او لوي واړه برابر اخسته کیږي.
د مال مواشي محصول له رعیتو څخه د دولت په دی قرار اخسته کیږی .
په یواوښ پول ۷۰ افغانی ۳
« اس یا کچر پول ۸۰ افغانی ۱
« غوا یا میښه یا خره پول ۹۰ افغانی .
« پسه یا اوره پول ۲۵ افغانی .
وقت د شمار د حیوانانو له اوله د حوته تر آخره د اسده پوري په مناسبت سره د وقت د زیږنی د هغه ځای مقرر دی چه پس له زیږک د مواشیو څخه دی بښمار شروع او تر آخره د اسده دی خلاصیږی
عمه جمعیت (هیئتونه) چه له پاره د شمار
مقرر میشوند مر کب از اشخاص ذیل هستند
مقر ریزی جورشوی ددی لاندی خلقور نی دی
الف : در مر کز نائب الحکومه گیها
په نائب الحکومه کی او اعلی او لوی حکو متیو
و حکومت اعلی و کلان و منطقه هائیکه
او هر هغه ځای کی چه په مر کز پوری تړلی
راسآ بمر کز مربوط اند از طرف نائب الحکومه
وی له خواڅخه دنائب الحکومگی او اعلی او
ها و حکام اعلی و کلان یکنفر مامور امین
لوی حکومتیو یو کس مامورامین او سر کاتب
وسر کاتب واردات ومصار فات مر کز به
دوارداتو او مصارفاتو اوقریه دار دهغی قرئی
وقر به دار همان قریه و علاوتاً در جائیکه
او سر بیره په دو به هغه ځایو کی چه ریاست
تشکیل ریاست بلدیه شده کلانتر گذر
دبلدیه تشکیل شوی وی کلا نتر د گذر
ب :درمر کز حکو مات محلی حا کم
په مر کز کی دمحلی حکو متیو حاکم او
کاتب محصول موا شی قریه دار در
میرزا د محصول مواشی او قریه دار او په هغه
مواضعئیکه مو حاکم محلی نظر بقلت مال مواشی
ځایو کی چه حکومت محلی به سبب دلږو الی
رفتن خود را با هیئت شمار اهم نداند
دمال مواشی خپل تک د جمعیته سره ضرور
از طرف خو د یکنفر شخص معتمد را بمعیت هیئت
وانګڼی خپل له خوا څخ، یه یو کس چه
انتخاب می نماید.
ددۀ امین او معتمد وی مقرروی
ج: در علاقه داریها : علاقه دار یکنفر
په علاقه داریو کی : علاقه دار اویو میرزا
کاتب اداره بو کالت مامور مالیه قریه دار
داداری په و کالت د مامور مالیه او قریه دار
تبصر:
تبصره:
روسای این هیئت ها: در مرکز نائب الحکومه
سر کرد ګان ددی جمعیتو نو: په مر کز
ګیها و حکومت اعلی و کلان شخصیکه از طرف
دنائب الحکومهګی او اعلی او لوی حکو متیو کی
دنائب الحکومه ها و حکام اعلی و کلان مقرر
هغه کسان وی چه دنائب الحکومه ګی او اعلی
میشود و در حکومات محلی حا کم یا شخصیکه
او لو ی حکومتی له خواڅخه مقرریږی او په
از طرف حاکم تعین میګر دد ودر علاقه
محلی حکومتیو کی حاکم ایاهغه څوک چه له
داریها علاقه دار رئیس هیئت شنا خته
حاکم دخوا مقررشی! او په علاقه داریو کی په
میشود.
خپله علاقه داررئیس ددی جمعیت پیژانده کیږی
٤ هیئت شمار در هر قریه و قبیله رفته
جمعیت به دشمار هره قریه او قبیلی ته ځی
۳
حيو انات راشمار نموده کاتب شما رفی اوحیوانات به شماری او میرزاد شمار یه په
الفور نوع و تعداد حيو انات و محصول هغه ساعت کښی قسم او شمار دحیو انانو او
مقرره هر اسامی را بجرء داخل انو ا تئر مقرره محصول دهر اسامی په جز سره کتاب
خصو صی نمو ده با خر هروز ميزان « انواتئر » خصوصی کښی دا خلوی او په آخر
میکند و مبلغ محصول را بعبا رت دهرہ ورځ کښی به ئی میزا نوی اود محصول
فارسی نوشته هیئت شمار در انواثئر امضا پیسی به په عبارت د فارسی لیکی او جمعیت
مینمایند به په کتاب کی يری امضا کانی کوی .
ه - برای اندراج محصولات مواشی تکت جمعيت سره به لپار ه د د ا خلو لو
های دوپارچه ئی نزد هیئت شمار مو جود د محصول موا شی د وه ټکټه وی
است كاتب محصول مواشی پارچه اول را به امضا چه میرزا به اول تکټ په خپل امضا او درئیس
خود ورئیس بحضور هیئت شمار با سامی داده په د سخط او په مخکی به دجمعیت اسامی ته
وجه محصول ر انقداخذ میکند پار چه دوم را ور کوی' او پیسی به د محصول ځنی نقدی اخلی او
که ثبت پارچه اول و مربوط شیر ازه کتاب دویمه پارچه کی، چه په حقیقت کی داولی
است رئیس هیئت با دیگر اعضا متفقاً امضا پارچی ثبت او په کتاب و رپوری د ی ر ئیس
مینمایند د جمعیت په اتفاق سر ه د نور و اعضا ؤ خپلدسخط
٦ هر گاه رئیس هیئت و كاتب ما مور کوی هر کله که رئیس د جمعیت اوميرزاد
تحویلی وجه محصول را نسيه گذاشته نقد مامور تحویلی پیسی د محصول ئی نسیه پریښی او
نگرفته بودند وجه محصول نسیه بقرار رپرتش نقدا ئی ا خستی نوی هغه پیسی به پقر ارد ر پز شه
معا ش از نزد شان اخذ و بخزینه له تنخواه د هغو ځنی آخسته کیږی او په
حكومت تحو پل و علا و تاً عزل خزانه د حکومت کښی به تحویل او سربیره به
میشوند . هغه به دوی هم معزول کیږی
۷ :- هيئت های شمار برای مزید لپاره دزيا ت معلومات او تحقيقات خپل
معلومات و تحقیقات خود میتوانند بعد از شمار جمعیت کړیشی چه پس له اوله شماره څخه په
اول باوقات مختلف در قريه جات و قبیله ها مختلفوو قتو کښی قریواو قبیلو او د مال د
و چرا گاه های مواشی حكم ت و علاقه پوائی ځای ته د مربوطی حکومت او علاقو خپل
مربوطة خود دفعه ثانی نیز بمال مواشی علم آوری و بشمار اولیه تطبیق نموده و اگر اضافه معلوم شود محصول آنرا بموجب تکت دو پارچه اخذ و داخل دفتر نمایند.
۸ - از هر قریه که شمار مال مواشی آن تمام میشود کاتب های شما ر جدول اسامی را که در سال گذشته مالداری داشته و در امسال بنام شان چیزی داخل شمار نیامده با شد و یا نسبت بگذشته کمتر داخل شمار آمده باشد بیرون نویس کرده بحضور هیئت تقدیم و هیئت شمار حسب ذیل تحقیقات مینمایند
الف: هیئت شمار اسامی مذکور را باز خواست و پیدا کرده اگر مالداری شان از شمار مانده و مال شان موجود باشد داخل دفتر نموده محصول آنرا اصولاً اخذ می دارد.
ب : - در صورتیکه اسامی مال خود را فروخته و یا مالش سقط شده باشد هیئت شمار برای صدق و تحقیق واقعه از صاحب مال و کلان شونده های همان قریه تحریراً اقرار و امضا میگیرد.
۹ : - مالدارا نیکه مال مواشی خود را در حین شمار پنهان کرده لارشی او دویم ځل په مال مواشی باندی علم آوری او هغه نه خپل د پخوانی شماره سره تطبیق ورکړی، که چیری اضافه ښکاره شه د هغه محصول دی هم د تکت لرو په یه بویله پارچه کښی یادداشت ونیسی او بیادی په دفتر کښی قید کړی د هری قریی چه شمار دمال مواشی خلاص شی د مال مواشی میرزایه د هغه کسان نوم چه دتیر کال په جدول د اسامی کښی ددوی مالداری وی او په دی کال کی د دی په نامه مالداری نوی راغلی، و یا نسبت و تیر کال نه مالدار ی ددوی لږ په شمار کښی داخل شوی وی، بیرون نویس او په حضور کښی به ئی دی جمعیت وړاندی کوی او جمعیت به په هغه خصوص کښی دی شانته تحقیقات کوی. جمعیت به د شمار هغه اسامیان پیدا کوی که چیری مالداری د هغوی له شماره پاتی او موجود وی هغه به په دفتر کښی داخ وی او محصول به د هغوی اصولا اخلی
که چیری هغه اسامیا نو خپل مال خرڅ کړی وی او یا مال دهغوی مړ شوی وی جمعیت به دشمار له پاره درښتنی او تحقیق د واقعی د مال له خاوند ه کڅنی او د هغی قریی له مشرانو کښنی اقرار خط په امضا د هغوی اخلی.
هغه مالداران چه په وقت د شمار د مال مواشی کی خپل مال پټ کړی او یا جعمیتو ته
حاضر نکنند با هیئت های شمار در محصول مواشی آنها چشم پوشی نمایند كدالیكه به هیئت های شمار ازین پنهان كردن یا در صورت خیانت هیئت های شمار به آمران ما فوق آن ها اطلاع بدهند صاحبان مال مواشی که در مال آنها تفاوت و یا خیانت شده علاوه بر اخذ محصول تعزیر و هیئت خیانت كار بعد استرداد پول رشوه نیز تعزیر و به مخبر ثلث وجه محصول تفاوت انعام داده میشود و همچنان اگر در اثر تفتیش چشم پوشی صاحبان مال و خیانت هیئت های شمار ظاهر گردد مطابق فوق تعزیر میشوند
۱۰: هیئت های شمار حسابات رایجز و ماهواره را دارۀ مربوطه فرستاده رسید حاصل دارند و جه محصولات را در دهم و بیستم و آخر ماه کاملاً تحویل خزانه کرده رسید اخذ نمایند و هر گاه در ین روزها تعطیلات عمومی موافقت نمايد يك روز قبل آن تحویل خزانه بدارند در صورتيكه مطابق حكم اصل هذا وجه محصولات را مامور تحویلی آن به خزینه تحویل نکرده بود وجه محصول به خزینه تحویل و خودش تعزیر میشود
دشما رله محصو ل دهغوی لخنی چشم پوشی وکړی هغه خلق چه جمعیتو نو دمال شماری نه دوی بتوالی دهال او یا په باب کښی د خیانت د جمعیتونو دشمار لوی آمرانو ته د هغوی خبر ورکړی دمال خاوندان به چه په مال کی دهغوی تفاوت او خیانت پیش شوی وی سر بیره په ور کولو دمحصول تعزیر او خیانت کاره جمعیت به پس له بیرته ور کو لو دپیسی در شوته لخنی هم تعزیر پیږی او مخبر ته به در یمه برخه دپیسی دعیین دمحصوله لخنی انعام ور کاوه شی او همدارنگه که چیری په اثر د پلټنی (تفتیش) که چشم پوشی د مال د خاوندانو او خیانت د جمعیتونو دمال شماری ښکاره شی هغوی با هم بقرار دفوق تعزیرشی
جمعیتونه دشمارد ی خپل حسا بونه جزواره میاشت په میاشت خیلی مربوطی اداری ته لیږی اورسید دی حاصلوى دمحصول پیسی دی هم په لسم او شلم او آخر دمیاشت کی خزانی ته تحویل اور سید دی واخلی او که چیری دغه ورځی د عمومی معطلی کنائی سره برابری کاوه یوه ورځ دی تری پخواپیسی خزانی ته تحویل کاندی او که چیری مامور د تحویلی برابر ددی حکم سره پیسی خزانی ته تحویل کړی نه وی پیسی دمحصول به خزانی ته تحویل او مامور به تعزیرشی
۱۱ : ـ در وقتیکه شمار يك علاقه تمام شود هیئت شمار سر جمع همان علاقه را بسال گذشته نسبت داده هر گاه در عمل سال جاری کسر واقع شده بود اسباب موجبة کسر را مشروحاً با نتیجه تحقیق بآمر مافوق خود میفرستند صورت کسر شمار هر علاقه که به مدیریت مالیه حکومات کلان یا سر رشته داری های اعلی ومستوفیت ها میرسد در مجلس مشوره تحت غور و تدقیق گرفته میشود
۱۲ : ـ اگر این کسر در نتیجه يك آفت عمومی مثل اتلاف حیوانات و غیره موجبات سماویه بوده و قناعت مجلس مشوره حاصل شود صورت اقناع خود را باراپور تیکه برای شان رسیده است بدون معطلی سلسلتاً به وزارت مالیه ارسال مینمایند و هر گاه قناعت مجلس مشوره حاصل نشود يك هيئت تفتیش مقرر میدارند هیئت تفتیش بدرستی غور و تفتیش نموده نتیجه را بمقامیکه از انجا مقرر شده اند تقدیم مینمایند و از مقامات مقسوبه نتیجه تفتیش بوزارت مالیه ارسال میشود
۱۳ : ـ اگر عایدات محصول مال مواشی نسبت سالهای سابق کسر زیاد کر د وزارت
هغه وخت چه شما ر د یوی علاقی خلاص شی دشی دشمار جمعیت دی سر جمع دهغی علاقی دتیر کال سره موازنه کاندی که چیری په عمل کی ددی کال نسبت دتیر کال ته کسر واقع شوی وی سبب په د هغه کسر مفصله سره د نتیجه د تحقیق خپل لوړ آمر ته لیږی او صورت د کسر د شمار د یوی علاقی چه مدیریت دمالیی داویو حکومتنو او اعلی سر رشته دا ر یوا و یا مستوفیانو ته رسیږی په مجلس د مشهوره کی دغور او تحقیق لاندی نیوه کیږی
که چیری د کسر د شماریه پای (نتیجه) کی د کم آفت عمومی لکه دمال نقصان یا نور کم قدرتی سبب پیش شوی وه او دمجلس مشوری قناعت پری حاصل شه مجلس مشوره دی صورت دقناعت خپل سره دهغه رپوټه چه دوی ته رسیدلی دی بی له ځنډه (معطلی) په سلسله سره وزارت مالیی ته واپیږی
او که چیری ددوی قناعت پری حاصل نشی یو جمعیت د پلټنی به مقرر وی او دغه جمعیت د پلټنی به په ډیر درستی سره په هغه کی غور او پلټنه کوی او بیابه پای (نتیجه) د پلټنی خپل هغه ځای ته چه دوی له هغه زنی مقرر شویډی لیږی او له هغه ځای زنی به دغه نتیجه د پلټنی وزارت دمالیی ته لیږل کیږی
که چیری آمدنی دمحصولی مواشی له نورو کالو څخه زیات کسر پیدا کاندی وزارت د مالش
۷
مالیه در چاره جوئی آن مکلف است په پیدا کو لو د علاج د هغه مکلف دی
١٤ ـ مال مواشی هر موضع در همان موضع مال مواشی دهر ځای په هغه ځای کړی
بحضور هیئت های شمار شمار و محصول آن حضور کی د جمعیتونو د شمار، شمار او محصول
نقد اخذ میشود اگر بعض مالدار در يك دهه نقداً خسته کېږی که چېری د يو مالدار
موضع مالش شمار شده با شد و رسید محصول په یو ځای کی مال شمار شوی وی اورسیدئی
را گرفته بدیگر موضع حرکت : گردش خپل اخستی وی او بل ځای نه حر کت
کند تکت شمار بمال مواشی او تطبیق داده او کانډی په دی ځای کی به صرف تکت د
میشود در صورت موافقت بر او دیگر تکلیف ده دماله سره تطبیق ور کاړشی په صورت
نیست همان سند یکه بامضای هیئت های دبرابر تیا کی ده ته نور هیڅ تکلیف نشته
شمار دارد ملاحظه و سند اصولی شمرده همغه سند چه ده ته به دستخط د جمعیتونودمال
میشود و در صورت تفاوت اضافه محصول شماری ور کړشوی دی ملاحظه اوسند اصولی
گرفته می شود شمېرل کېږی او په صورت د تفاوت کی
١٥ : ـ هر مالدار یکه مالداری آن اضافه از زیا توالی د محصول آخسته کېږ ی
پنجاه راس بو ده از يك مو ضع هر هغه مالدار چه دده مالداری له پنځوسرته
بدیگر موضع میر و ند وبطور د ائمی زیات وی او له یوه ځا يه بل ځای ته ځی او په
خیال سكو نت ر ا در انجا مینمایند صورت ددائمی، هغه ځای کی خيال د سكونت
لازم است کیفیت رفتن خو د را ولری لازم دی چه سبب دتګ خپل دی
بما مور مالیۀ مو ضع سا بقه خود پخوانی مامورد مالیی ته خپل خبر ور کړمامور
اطلاع نماید مامور مالیه به محليكه مالدار مالیه دی هغه ځای ته چه مالدار ورتلوکی
عازم آنست توسط خو د مالدار مکتوباً دی د همغه مالدار په لاس مكتوباً اوهم
اطلاع و هم مستقيماً مخابره نمايد مستقيماً به خپله خبرور کی
١٦ ـ هر مالدار یکه از ماموریت مالیه هر هغه مالدار چه له ماموریت د مالیی له خوا
مكتوب اطلاعیه رفتن خو درا میگیرد خیل د تګ د خبر خط اخلی که چېری مامور د مالیی
برای مامور مالیه موضع جدید خود نرساند و و اوی ځای ته خپل هغه خط ورنکی اویایه میانځ
یاخودر ادر بین راه پنهان کرد بعداز دلاری کی ځان پټ کاندی پس له دستگیری
دستیابی و تحقیق نسبتاً تعزیر میشود او تحقیق ژنی نسبتاً تعزیر یږی
۱۷- همیشت شعار برای مصارفات شخصی خود از اهالی از نقد و جنس چیزی گرفته نمیتوانند مصارفات ضروریهٔ خود را از قبیل خوراك وغيره عنداللزوم به وجه نقد خوش برضا خریداری مینمایند اگر جبراً بزبردستی گرفته بودند از ماموریت عزل میشوند همچنان اگر علاوه بر تعداد مالداری مالداران و یا اضافه از محصول معينه اخذ نمودند تعزیر میشوند
۱۸- حواله جات جل و جوال پشم گوسفند اسپ خریداری روغن معمولی قروت گلیم نواز سر دوز ریشمه تو بره پاسليق اشتر مركب وغيره و محصول طرق علف چریباج سیخ شاهی گت تکت زکوة سر رمه کی سر گله کی سر گانه چکانه و دیگر تکالیف و اقسام سورسات و بار گیر و سواری (الو) ممنوع است دولت کار آمد خود را به خوش رضا و قیمت روز خریداری میکند هیچ کس مجاز نیست که بحواله چیزی بگیرد و یا جبراً خریداری کند اگر کرده بود و بظهور رسید اصولاً جزا می بیند
۱۹- باجرای احکام اصولنامهٔ هذا وزارت مالیه مسول ومکلف است ۱۰ سنبله سنه ۱۳۱۱
جمعیت د شمار له پاره داخر اجات خپل له خلقو څخه له نقدا و جنسه هيڅ شی اخستی نشی ضروری مصارف به خپل له قسم دخوراك او نورشیان چه ده ته ضرورت شی په نقدو پسیو او خوش برضا خریداری کوی که چیری په جبر او زبردستی یی آخستی وه له ماموریت له مخی معز ولیږی او همدارنګه که چیری سر بیره په شمار دمالداری دمالدارانو زیات له محصول مقرره زنی یی آخستی وه تعزیریږی
حواله جات دجل او جوال دوړی پیسه آس خریداری دمعمولی غوړیو قروت ګلیم نواز خټی (سردوز) ریشمه تو بره پاسليق اوښ خره او نور محصول دطرق او دیوالی (علف چر) او دسیخ تاوان شاهیکی تکت دزکات سررمه کی سر گله کی سر گانه چکانه او نور تکاليف قسمونه دسورسات بار گیرسواری (الو) گرد موقوف دی حکومت خپل کار آمد په خوش رضاء او بپیسوسره خريداري کوي هیڅوالره اجازه نشته دی چه یحواله سره څه وا خلی او که چیری جبر خریداری ئی کړی وه اوښکاره شه اصولاً به جزا ګوری
په چاول دحکمو نوددی اصولنا می وزارت مالیه مسول او مکلف دی