Uṣūlnāmah-ʾi gumrukāt-i Afghānistān ‏اصولنامۀ گمركات افغانستان

بسم الله الرحمن الرحیم فصل اول ماده مقررات عمومی (۱) این اصولنامه مقررات عمومی امور گمرک و دستورات راجعه به اجراآت مامورین گمرکی را در مملکت افغانستان تعین مینماید که ازین به بعد قایم مقام اصولنامه سابق گمرکات خواهد بود (۲) حقوق گمرکی که باید در ورود امتعه مال التجاره بخاک افغانستان و خروج از افغانستان اخذ شود بر طبق اصول تعرفه جداگانه که علیحده بطبع رسیده است خواهد بود (۳) مال التجاره که در گمرک وارد میشود به منزله تضمین حقوق گمرک محسوب میشود ادارات گمرکی به هیچ عنو ان قبل از تادیه یا تضمین نقدی حقوق مزبوره نمیتواند اجازه خروج آن اموال را از گمرک بدهند مگر بدستور و اوامر مقامات صالحه (٤) هیچ مال التجاره بدون علم و خبر و یا تذکره از خارج بداخل و یا از داخل بخارج و همچنان از يك شهر بشهر دیگر حمل و نقل شده نمیتواند و هرگاه کدام مالی بخلاف این اصل دستگیر شود اصل مال و بارگیرش که بشخص صاحب مال تعلق داشته باشد ضبط میگردد

(٤) (٥) هرگاه مال التجارهٔ مختلفه که بموجب تعرفهٔ گمرکی حقوق متفاوت باو تعلق میگیرد و یادرقیمت فرق داشته باشد در يك عدل بسته باشند و در وقت گرفتن علم وخبر ویا تذکره بدفتر مبدأ اظهار نکرده و با همان تفصیل مشموله عدل وصندوق علم وخبر گرفته نشده باشد از آنچه در علم وخبر درج نبوده اضافه وتغییر رقم ظاهر شود اشیای مذکور ضبط میگردد (٦) اموالیکه بوسیلهٔ بارگیر کرائی حمل میشود هرگاه کرایه کش بدون سند علم وخبر و تذکرهٔ قانونی حمل میدارد اصل مال ضبط و نصف قیمت همان مال از کرایه کش گرفته میشود اما مال هائیکه علم وخبر وتذکره داشته وصندوقها سربسته تسلیم کرایه کش شده است ودربین صندوقها جزومال فرق داشته باشد چون کرایه کش دران ارادهٔ شمولیت نداشته است اصل همان مال ضبط میشود . (٧) طوائف کوچی تبعهٔ افغانستان که در اوائل هر سال با کوچ وبار خودها از خارج وارد مملکت میشوند چون متفرق هستند هر گاه علم وخبر از وکالت تجاریها نگرفته باشند باولین بنا در سر حدی مال خود را محصول کنند یا ارسالی گیرند که بگمرکات محلی تادیهٔ محصول نمایند هرگاه به بندراول مال خود را محصول نکرده ویا ارسالی نگیرند درراه بهرجائیکه دستگیرشودضبط میگردد (٨) مال التجارهٔ که براثر وقوع قضایای فوق العاده در راه تلف یاحریق یا خراب میشود صاحب مال باید سند قانونی که اثبات واقعه را بنماید به امضای حکومت محلی و گمرك همان محل حاضر کندوالا از حقوق گمرکی معاف نخواهد شد. (٩) اشخاصیکه عمداً مرتکب ورود یا صدور مال التجارهٔ ممنوعه میشوند بعلاوهٔ اینکه اصل مال ضبط میشود ممکن است بجزای از يك ماه الى يك سال حبس هم محکوم گردند .

(۳) (١٠) مال التجارة که حقوق گمرکی آن از روی بيجك ماخوذ میگردد هرگاه ظاهر شود که بيجك ساختگی و قیمت مال از ان مبلغی که داخل بيجك بوده زیاده تر است بمیزان همان مبلغ محصول اولیه دوباره محصول خواهد شد. (١١) مال التجارة که وارد گمرك میشود تا ٦ ماه همان مراعاتی که در تعرفه گمرکی بمادة (٥) ذکر شده نسبت بآن خواهد شد و هرگاه در مدت مذکور تجار حاضر نشدند که مال خود را محصول نموده از گمرك بیرون کنند ادارات گمرکات حق دارند که پس از يك ابلاغهٔ رسمی مال مذكور را در محضر عام ليلام كرده محصول متعلقه خود را اخذ و باقی قیمت آن را بصاحبش مسترد نمایند (١٢) هر کس مبادرت بهتك احترام مامورین گمرك در موقعه که مشغول انجام وظايف مرجوعه هستند بنماید بموجب قوانین مملکتی تعقیب خواهد شد (١٣) هر کس بوسیلهٔ تطميع ورشوه و تعارف یا بطریق دیگر يك نفر مامور گمرك را فریب داده یا در صدد فریب دادن او برآید یا او را از انجام وظایف مقرره باز داشته برای انجام مقصود اقدام کند بتفاوت از پنجصد الی دوهزار افغانی باو جرم تعلق خواهد گرفت بعلاوهٔ محاکم صالحه ممکن است او را بجزای از يك ماه الى يك سال حبس هم محکوم نماید (١٤) اشخاص وموسساتی که ضمانت ادخال مال التجاره را مینمایند در صورتیکه مال مذکور به گمرکات مرجوعه نرسد تادیه محصول آن اموال را عهده دار خواهند بود. (١٥) امور گمرکی انحصاری و امتیازاتی که بقرار قرار داد های علیحده برای اشخاص و موسسات داده شده و یا آینده بشود تا اختتام میعاد معینه تابع اصولنامهٔ هذا نبوده برطبق مقررات همان قرار دادها اجراآت خواهد شد

(٤) فصل دوم معافيات از حقوق گمرکی (١٦) اشيائيكه بموجب اصول نامه و يا امتيازات قانونی به بعضی مؤسسات صنعتی ومعدنی ويا تجارتی حق معافيت داده شده باشد بادر آينده داده شود. (١٧) اسباب سفر سلاطين ورؤسای جمهور ونماينده های فوق العاده ديپلو ماتيك وسياحين دول متحابۀ خارجه كه بموجب لايحۀ ضمیمه توضيح داده شده است. (١٨) اسباب سفر مسافرین داخله وخارجه که از افغانستان خارج میشوند یا وارد میگردند از قبیل رخت خواب، لباس، خوراك باب وظروف آن که متناسب باوضعیت اجتماعی مسافرین باشد. (١٩) اجناسیكه از افغانستان صادر میشود ودر اثر ممنوعیت و یا موانعات ديگری از خارجه واپس داخل افغانستان بشود بشرط اینکه جنس مذكور نشان ومهر گمرك را دارا باشد وتصديق شود كه يك مرتبه محصول خروجی از مال مذکور گرفته شده است از محصول ورودی معاف خواهد شد. (٢٠) اشيائيكه اصل ساخت آن مربوط بخارجه بوده و بمملکت مبدأ اعاده ویا بمملكت دیگر حمل میشود و دران اشیا علامات گمرکی ظاهر باشد كه حقوق ورودی گرفته شده است از محصول اخراجات معاف خواهد بود. (٢١) اجناسيكه برای تعمير و یا پاره اصلاحات ديگر بخارج فرستاده میشود و پس از اصلاحات واپس وارد میگردد که از بابت اضافه قيمت حقوق گمرکی به آن تعلق بگیرد برای استفاده از معافی این طور اشیاء باید

(ه) قبل از حمل بخارجه در گمرکات مهر سر غوچ و نشان شود که در موقع ورود معلوم و از حقوق گمرکی معاف شود. (٢٢) اجناسیکه در نوعیت خود ضائع گشته و یا می شکند و بسبب شکستگی و ضائع شدگی از قیمت می افتد که بمصرف فروش نمیرسد و یا اینکه در عرض راه حریق و یا مفقود میشود د بموجب تحقیقات قانونی ثابت میگردد از حقوق گمرکی معاف شود. (٢٣) مصحف قرآن کریم و تفاسیر شرعی و وظائف و اوراد که متعلق بعبادات باشد و کتب دینی تدریسی که وزارت عدلیه و جمعية العلماء تصدیق نماید. (٢٤) کتب و مجلات تدریسی که وزارت جلیلهٔ معارف برای مدارس افغانستان بخواهد (٢٥) حیوانات مهاجرین که در دفعهٔ اول هجرت به افغانستان وارد شود و یا حیواناتی که برای تکثیر و بهترین نسل وارد گردد. فصل سوم ممنوعات اشیائیکه ورود شان از خارج ممنوع است (٢٦) کتب و روز نامه جات، مطبوعات و نوشتجات، پست کارد های مصور شنیعه و علامات مختلفهٔ دیگر که موجب فتنه و فساد و یا مخالف اصول مذهبی و عادات مستحسنهٔ مملکتی باشد (٢٧) انواع سموم وزهریات، تریاک مرفین، کوکین، چرس، شراب و سائر مسکرات باستثنای شرابیکه بموجب اجازه نامهٔ مخصوص برای

( ٦ ) نمایند گان دول متحابه و اروپائی های اتباع خارجه و یا چیز هائیکه برای محلول دواء اداره صحیه مملکتی واطباء و دوافروشان صاحب امتیاز به تصدیق اداره صحیه وارد کنند. ( ۲۸ ) اجناسیکه بموجب مصوبه تاریخی ٩ دلو ١٣١٢ مجلس عالی وزرا ورود آنها ممنوع قرار داده شده و یا چیز هائیکه در آینده منافی پیشرفت صنایع داخلی معرفی شود و هیئت دولت ورود آنرا ممنوع قرار بدهند اشیا ئیکه از داخل بخارج اخراج آن ممنوع است . ( ۲۹ ) اسپ، گوسفند، بز، اشتر، قاطر، مرکب، گاو، روغن زرد، سگ تازی . ( ۳۰ ) طلا و نقره مسكوك و شکسته و ساخته شده از قبیل زیورات زنانه و باظروف و سامان ساخته شده باستثنای وجوه نقدی که در ماده ( ٣٤ ) برای حجاج وزوار مجاز شده است. ( ۳۱ ) انواع آثار عتیقه از قبیل مجسمه ها ، تابلوهای نقاشی وتصاویر قلمی، کتب تاریخی قلمی، مسكوکات فلزی و غیره اشیائیکه کار آمد موزیم است مثل تیر و کمان، شمشیر، تبر، وتفنگ و غیره چیز ها ئیکه جزو آثار عتیقه بشمار برود. مگر بآنها ئیکه وزارت معارف اجازه داده باشد . ( ۳۲ ) از محصو لات زراعتی . گندم، آرد، جو، برنج، ماش . ( ۳۳ ) حجاج وزوار و کرایه کش هائیکه بخارج میروند ببردن وجه نقدی سکه نقره رائجه مملکت بقرار ذیل مجاز هستند : الف : حجاج وزواریکه باماکن متبر که میروند : درجه اول که با خود سه نفر ملازم دارند . ( ٦٠٠٠ ) افغانی درجه ٢ که با خود دو نفر ملازم دارند . ( ٤٥٠٠ ) " درجه ٣ که با خود یکنفر ملازم دارند . ( ٣٠٠٠ ) "

(۷) درجه ۴ کسانیکه ملازم با خود ندارند . (۲۰۰۰) افغانی ب : کرایه کش هائیکه مال مواشی با خود داشته باشند به تعداد مواشی شان فی رأس (۲۰) افغانی فصل (۴) دستورات راجعه باداره و مامورین گمرکات (۳۴) اعضاء و اجزاء ادارات گمرکی باید با نهایت ملاحظه و چابکی در ساعات خدمت باشخاصیکه طرف رجوع آنها هستند رفتار نمایند خاصه با مسافرینیکه از خارجه میآیند و یا میروند موظفند که هر نوع اطلاعاتی که بجهت تسهیل مسافرت آنها لازم شود بآنها بدهند . (۳۵) مامورین گمرکی نمیتوانند حبه و دیناری از کس مطالبه کنند . اشخاصیکه برخلاف این ترتیب رفتار کنند و ثابت گردد از خدمت عزل و بجزای سه برابر همان مبلغی که مطالبه میداشته اند محکوم خواهند شد . (۳۶) مسئولیت مامورین گمرك راجع بمال التجاره که در مؤسسات گمرکی وارد می شود با اندازه ضرر و خساره ایست که به مال التجاره وارد شده است (۳۷) هر گاه ثابت شود که هر يك از رؤسا و مستخدمین دولتی در مورد قاچاقی و گریزی واردات و صادرات مال التجارة ممنوعه و یا اجناسیکه حقوق گمرکی بآن تعلق میگیرد به نحوی اغماض یا مساعدت نمایند شريك قاچاقچیان محسوب شده علاوه بر مجازاتیکه از طرف دولت به نسبت اهمیت ارتکاب جرم معین شود بجزای تأدیه دو برابر قیمت همان مال ملزم خواهد بود و هر گاه موضع ارتشاء هم در میان باشد شخص مسئول به انفصال از خدمت هم محکوم خواهد شد

(۸) (۳۸) مال التجارة که سریع الاشتعال یا خطرناك یا مولد مرض است و یا مجاورت آن موجب تضییع سائر امتعهٔ دیگری می شود مامورین گمرك فوراً اخذ محصول نموده اجازهٔ خروج از گمرک بدهد. (۳۹) اجناسیکه در تعرفه اسمی از ان برده نشده و حقوق معینی برایش تعین نگشته مامورین كمرك با لمقایسه بآن اجنا سیکه بیش از همه بآن مشابهت دارد تعین واخذ محصول خواهد نمود . (٤٠) وجوهیکه در اثر اشتباه یا طرز مواخذه محصول زیاده و کم بگیرند زیادی را چون نقداً پس داده نمیتوانند در محصول مال دیگر تاجر مجری نمایند کمی را فوراً از تاجر اخذ وتحویل خزانه خواهند نمود. در صورتیکه تاجر حاضر نباشد پول کم اخذ شده را که خساره بخزانه است مامور مسئول از شخص خود خواهد داد . (٤١) وجه محصولات گمرکی در هر ده روز بایستی کاملاً تحویل خزانه های دولت شود باین ترتیب که محصول ده روز اول را بروز یازدهم وده روز مابین را بروز بیست و یکم و ده روز آخر ماه را بروز اول ماه آینده تحویل بدارد. هرگاه در روز های مذکور تعطیل واقع شود يك روز بعد آن تحویل بدارند. (٤٢) گمرکاتیکه بخلاف مادهٔ (٤١) رفتار نمایند وپول محصول را بمیعاد معینه تحویل خزائن دولت نکنند بمامورینیکه مسئولیت راجع می شود هرگاه وجه محصول ازدوصد الی هزار افغانی باشد بجزای کسر معاش يك الى سه ماه ملزم و پول محصول بدون تامل تحصیل میشود . وهرگاه علاوه از هزار افغانی باشد بجزای انفصال از خدمت هم محکوم میگردند . تبصره : – ترتیب فوق شامل حال گمرکاتی خواهد بود که خزائن

(٩) دولت نزدیك ده روزه رسیده بتوانند. گمر کاتیكه از خزائن دولت دور و دوسه روزه بعد مسافه داشته باشند باندا زۀ دوری راه تخفیف داده میشود . (٤٣) مامورین گمرکات در مقابل اخذ هرگونه محصولات گمرکی بایدسند مفصلی که دارای جزو اشیاء محصول و مقدار پول اخذ شده باشد بصاحب مال بدهند . (٤٤) مامورین گمرکات حق دارند که مال لا محصول را هر گاه در بازار سرای' و حجره های تجارتی بینند ضبط کنند . (٤٥) در گمرکات مفتشین بقدر لزوم مستخدم هستند بعلاوه هر گاه کدام اطلاع مال گریزی بمامورین گمرکات میرسد مامورین گمرکات مؤظف اند که برای دستگیر کردن مال اقتدا مات فوری بنمایند. وهر گاه اقتدارشان بالا تر باشد بحکومت محلی اطلاع داده بقدر لزوم كمك بخواهند . (٤٦) تمام مامورین کشوری و لشکری مؤظفند در هر موقع که از آنها تقاضای كمك بشود بمامورین گمرکی در امورات مؤظفۀ آنها مساعدت و تقویت را بعمل آورند. در صورت قصور و امتناع از مساعدت و تقویت مسئول هر گونه خسارات وارده خواهند بود (٤٧) اموال گریزی که دستگیر میشوند هر گاه دستگیر کننده مامور دولت است چهار يکۀ قیمت مال و هر گاه مامور نیست مناصفۀ قیمت همان مال پس از وضع محصول و مخارج برایشان بمكافات خدمت داده میشود . (٤٨) اشخـا صیكه سه مرتبه مرتكب اموال گریزی شوند بدفعۀ چهارم علاوه بر ضبطی مال از پنجصد الی هزار افغانی بجزای نقدی محکوم خواهد شد

(۱۰) (٤٩) مامورين كمرك حق ندارند ازيك مال دو مرتبه محصول بكيرند و هر كاه ثابت شود كه از يك مال دو مرتبه محصول اخذ شده با شد پول ماخوذه را مامور مذكور از رأس المال خود خواهد داد . (٥٠) تذكره ومحصول كه در بنا در آخر بن حفظ می شود و يا از يك كمرك بكمرك ديكرمال حمل میشود كمركات مر بوطه بكعمر كات مركزى و از كمركات مركزى بمستوفيت و سرشته دارى ها جهة تطبيق محاسبات بفرستند (٥١) خزانه داران و مامورین گمرکات حق ندارند قبل از تحصیل پول محصول مال التجاره را اجازه خروج از گمرك بدهند (٥٢) در وقت تحریر دفتر وتذکره های محصولی و آن اوراقی که به موجب آن پول محصول از تجار اخذ میگردد هر گاه سهو وغلطی واقع شود بالای سهو و غلط خود بطوری خط بکشند که غلطی وسهو خوانا باشد . جمله ورقم صحت شده را با مضاء مامورین مافوق خود برسانند (٥٣) مامورین بندر ات راپورت عايدات و عملیات خود را در اخیر هر ماه یکبار بمراكز مربوطه خود بدهند و كمر كات مراكز بوزارت تجارت بفرستند. (٥٤) وارد کنندگان مال در وقت گرفتن علم وخبر و یا ارسالی که از اولین بنادر سرحدی برای ارسال مال خود میگیرند بدادن معلومات ذیل واظهار نامه مکلف اند : ۱ - اسم از سال کنندگان . ۲ - اسم صحيح جنس و تعدادی آن . ۳ - اسم مملکتی که در آنجا ساخته و درست شده .

(۱۱) ٤ - محل ارسال و وزن صحیح آن . ه - تعداد صندوق و بسته ها . (٥٥) مامورین گمرکی موظف هستند که معلومات ماده (٥٤) را در علم و خبر وارسالی و کتاب های معاینه و اساس قید و داخل نمایند . (٥٦) گمرکات مرجوع اطلاع وصول علم و خبر وارسالی ها را بدفاتر مبدأ بایستی در ظرف (۱٥) روز پس از ورود مال بدهند در صورتیکه اطلاع وصول علم و خبر وارسالی ها تا مدت (٤) ماه بدفاتر ارسالی و علم و خبر دهنده نرسد دفاتر مذکور حق دارند اقدامات قانونیه را بعمل آورده اشخاص مسئول را تعقیب نمایند . (٥٧) دفاتر علم و خبر وارسالی دهنده در دادن علم و خبر دقت لازمه بعمل آورده از تجاری که روشناس و یا جای داد نباشد تضمینات کافیه را نسبت برسیدن مال مرسوله بگمرکات مرجوعه خواهد گرفت . (٥٨) ادارات گمرکی مکلف هستند که محاسبات یک ماهه گذشته را تا پانزدهم ماه آینده بمقامات مربوطه تحویل داده رسید بگیرند و ادارات محاسب هم مکلف خواهند بود که نتیجه صحت و غلط را در ظرف يك ماه بادارات گمرکی بدهند در صورت تخلف از ترتیب فوق اشخاص مسئول محکوم بمجازاتی خواهد شد که از طرف محاکم صالحه بآنها تعین گردد . (٥٩) اموالیکه بقرار معلومات بازار اخذ محصول میگردد هر گاه معلوم شود که قیمت مال زیاد تر از آنچه مامور گمرك نموده اند در آن موقع به بازار همان منطقه بوده است تفاوت محصول از مامور مذکور گرفته خواهد شد .

(۱۲) (٦٠) اجراآت مقررات اصول نامۀ هذا در حوصله و اختیارات مامورین گمرکات است اموراتی را که در زیر هدایت مواد اصول نامۀ هذا اجراء کرده نتوانند بوزارت تجارت رجوع و کسب تکلیف کنند . ادخال اصول نامۀ هذا را در جملۀ اصول نامه های دولت منظور و به اجرای آن امر و اراده سنیه شرف صدور یا فت مورخه اول ثور ۱۳۱۳ مطابق ۶ محرم الحرام ۱۳۳۳ [SEAL]